WHO realizuje programy globalne obejmujące walkę z malarią, gruźlicą, eradykację ospy prawdziwej, standaryzację i kontrolę jakości preparatów biologicznych i farmaceutycznych oraz zwalczanie chorób biegunkowych. Wszystkie wymienione zadania mieszczą się w statutowych kompetencjach organizacji.

Wartość 49,5 kg odpowiada średniej pomniejszonej o jedno odchylenie standardowe (55 - 5,5). W rozkładzie normalnym poniżej -1 SD znajduje się około 15,9%, czyli w przybliżeniu 16% populacji; wartość 5% odpowiadałaby około -1,64 SD.

Dokument "Zdrowie 2020" to europejskie ramy polityki zdrowotnej przyjęte przez Europejski Komitet Regionalny WHO w 2012 r., zawierające cele poprawy zdrowia i dobrostanu oraz zmniejszenia nierówności zdrowotnych. Karta Ottawska (1986) dotyczy promocji zdrowia globalnie, a nie regionalnych ram polityki europejskiej.

Ustawa z 5 grudnia 2008 r. nakłada obowiązek zgłoszenia podejrzenia lub rozpoznania choroby zakaźnej w ciągu 24 godzin do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego właściwego dla miejsca powzięcia podejrzenia. Termin 48 godzin nie obowiązuje, a wywiad epidemiologiczny nie jest obowiązkiem ustawowym w tym zakresie.

W analizie użyteczności kosztów (CUA) standardową miarą efektu zdrowotnego jest QALY, czyli lata życia skorygowane o jakość. DALY służy głównie do oceny obciążenia chorobami w populacji, a nie do porównywania interwencji w CUA.

WHO szacuje, że zakażenia związane z opieką zdrowotną dotyczą przeciętnie około 7 na 100 pacjentów w krajach rozwiniętych i około 10 na 100 w krajach o niskich i średnich dochodach; z podanych opcji najbliższa jest wartość 10/100. Wyższe odsetki dotyczą jedynie oddziałów intensywnej terapii.

Matryca Haddona jest narzędziem analizy czynników (człowiek, czynnik/wektor, środowisko fizyczne i społeczno-ekonomiczne) w fazach przed zdarzeniem, w trakcie i po nim, stosowanym w prewencji urazów. Choroby przewlekłe czy zanieczyszczenia środowiskowe analizuje się innymi modelami.

Traktat z Maastricht (1992) po raz pierwszy wprowadził wyraźną podstawę prawną działań Wspólnoty w zakresie zdrowia publicznego (art. 129). Traktat z Amsterdamu jedynie wzmocnił i rozszerzył te kompetencje.

Systematyczny przegląd Cochrane oceniający skuteczność kliniczną interwencji (przeglądów zdrowia) w odniesieniu do umieralności stanowi element oceny technologii medycznych (HTA). Nie jest to analiza kosztów ani analiza potrzeb zdrowotnych populacji.

Ankiety (kwestionariusze standaryzowane, np. PREM) to typowa metoda ilościowa pomiaru doświadczeń pacjenta. Wywiady grupowe, wywiady pogłębione, studium przypadku i obserwacja to metody jakościowe.

W Polsce w grupie 65+ dominującą przyczyną zgonów pozostają choroby układu krążenia, a nowotwory zajmują drugie miejsce (przewaga nowotworów dotyczy raczej wieku średniego).

Health Belief Model wyjaśnia i przewiduje zachowania zdrowotne, w tym prawdopodobieństwo zastosowania się do zaleceń, na podstawie postrzeganej podatności, powagi choroby, korzyści i barier. Nie jest to model opisujący zapadalność, dystres czy remisję.

Epidemiologia bada rozpowszechnienie zjawisk zdrowotnych w populacji, ich uwarunkowania (czynniki ryzyka) oraz ocenia skuteczność interwencji profilaktycznych i leczniczych (epidemiologia kliniczna, badania eksperymentalne). Dlatego prawidłowe są wszystkie trzy elementy, a nie tylko A i B.

Maseczka stanowi barierę mechaniczną dla kropelek, czyli działa na drugie ogniwo łańcucha epidemicznego, przecinając drogi szerzenia się zakażenia. Nie uodparnia osoby wrażliwej (to rola szczepień) ani nie unieszkodliwia źródła zakażenia (izolacja, leczenie chorego).

Używki, nadużywanie alkoholu, brawurowa jazda i niezapinanie pasów bezpośrednio zwiększają ryzyko urazów i wypadków komunikacyjnych. Mała aktywność fizyczna jest czynnikiem ryzyka chorób przewlekłych (sercowo-naczyniowych, otyłości), a nie wypadków drogowych, więc punkt 5 należy wykluczyć.

Iloraz szans (OR) jest podstawową miarą siły związku w badaniach kliniczno-kontrolnych, gdzie porównuje się szansę narażenia u chorych i u osób z grupy kontrolnej. Badania ekologiczne, korelacyjne i opisowe dotyczą populacji lub tylko opisu zjawiska i nie pozwalają na indywidualną ocenę OR w tym klasycznym ujęciu.

Akredytacja szpitali w Polsce (Centrum Monitorowania Jakości w Ochronie Zdrowia) jest dobrowolnym systemem oceny opartym na jawnych, opublikowanych standardach akredytacyjnych. Nie jest obowiązkowa ustawowo ani tożsama z TQM, który jest odrębną filozofią zarządzania.

Wszystkie wymienione działania (dieta, kontrola cukrzycy, aktywność fizyczna, ograniczenie tytoniu i alkoholu, leczenie nadciśnienia i migotania przedsionków) należą do uznanych strategii prewencji chorób sercowo-naczyniowych i udarów. Pominięcie któregokolwiek punktu byłoby niezgodne z wytycznymi prewencji.

Biomarker ekspozycji to oznaczenie ksenobiotyku lub jego metabolitu (albo produktu jego reakcji) w materiale biologicznym osoby narażonej, np. ołów we krwi, kotynina w moczu. Pomiary dozymetryczne i stężenia w mediach środowiskowych to wskaźniki środowiskowe, a nie biomarkery; podatność i wczesne skutki to inne kategorie biomarkerów.

Model transteoretyczny zakłada rozpoznanie etapu gotowości do zmiany, a punktem wyjścia jest ocena, czy pacjent w ogóle dostrzega problem i związek otyłości ze zdrowiem (prekontemplacja vs kontemplacja). Postrzegana podatność i ciężkość choroby należą do modelu przekonań zdrowotnych, a normy społeczne do teorii planowanego zachowania; samoskuteczność ocenia się na dalszych etapach.

Epizoocja to odpowiednik epidemii u zwierząt, czyli nagły wzrost zachorowań przekraczający zwykły poziom i obejmujący wiele stad oraz krajów. Enzoocja oznacza stałe, ograniczone terytorialnie występowanie choroby u zwierząt, a terminy epidemia i endemia dotyczą populacji ludzkiej.

Polecenie wymaga wskazania zdania nieprawdziwego o zakażeniach szpitalnych. Odpowiedzi A, B, C i E odtwarzają standardowe tezy podręczników zdrowia publicznego i epidemiologii: w szpitalu dominuje flora wieloopornych szczepów (selekcja i mutacje pod presją antybiotyków), zakażenia te generują dodatkową diagnostykę i leczenie oraz koszty, zwiększają liczbę zgonów we wszystkich grupach wieku, a rezerwuarem i źródłem może być personel oraz odwiedzający (nosicielstwo, transmisja przez ręce). Fałszywa jest opcja D, ponieważ w klasyfikacji epidemiologicznej zakażenia szpitalne występują jako zakażenia endemiczne (sporadyczne) lub epidemiczne, ograniczone do oddziału, szpitala lub grupy placówek, a nie jako pandemia, która wymaga szerzenia się choroby na wielu kontynentach. Globalne rozprzestrzenienie pojedynczych klonów (np. MRSA, NDM-1) opisywane jest jako rozpowszechnienie szczepów lekoopornych, a nie jako pandemiczne szerzenie się zakażeń szpitalnych, dlatego prawidłową odpowiedzią jest D.

Surowy współczynnik zgonów silnie zależy od struktury wieku populacji. W krajach rozwiniętych, takich jak Polska, udział osób starszych jest wysoki, co podnosi surową umieralność mimo lepszej opieki zdrowotnej. Wniosek o lepszym systemie ochrony zdrowia (C) byłby możliwy dopiero po standaryzacji względem wieku.

95% przedział ufności oznacza, że w 5% przypadków prawdziwa wartość średnia znajduje się poza wyznaczonym przedziałem. Wartość 2,5% odpowiadałaby tylko jednemu z dwóch ogonów rozkładu.

Zgodnie z ustawą o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych program polityki zdrowotnej jest opracowywany, wdrażany, realizowany i finansowany przez ministra albo jednostkę samorządu terytorialnego. NFZ realizuje natomiast tzw. programy zdrowotne, a nie programy polityki zdrowotnej.

Czynnikami ryzyka zakażeń szpitalnych są zarówno cechy pacjenta (wiek skrajny, choroby współistniejące), jak i czynniki związane z hospitalizacją (długość pobytu, procedury inwazyjne) oraz nieprawidłowa antybiotykoterapia sprzyjająca selekcji szczepów opornych. Wszystkie wymienione elementy są prawdziwe.

Strategia wysokiego ryzyka polega na identyfikacji i interwencji u konkretnych osób obciążonych zwiększonym ryzykiem, czego przykładem jest pomiar ciśnienia tętniczego u pacjenta w gabinecie lekarza rodzinnego. Pozostałe działania (redukcja soli w żywności, edukacja populacyjna, infrastruktura miejska) należą do strategii populacyjnej.

Dochodzenie epidemiologiczne w ognisku epidemicznym obejmuje ustalenie źródła zakażenia, dróg szerzenia się oraz identyfikację osób podatnych i narażonych. Dezynfekcja, sterylizacja, dezynsekcja i deratyzacja to metody zwalczania, a nie analizy epidemiologicznej.

Rozporządzenie MZ z 26 marca 2015 r. wskazuje trzy części map potrzeb zdrowotnych: analizę demograficzną i epidemiologiczną, analizę stanu i wykorzystania zasobów oraz prognozy potrzeb zdrowotnych. Pozostałe warianty zawierają elementy niewystępujące w rozporządzeniu.

Zakażenia nozokomialne (łac. nosocomium – szpital) to zakażenia nabyte w związku z hospitalizacją lub udzielaniem świadczeń zdrowotnych. Pozostałe lokalizacje nie mają związku z tą definicją.

Badanie kohortowe polega na obserwacji grup różniących się ekspozycją bez ingerencji badacza, jest więc badaniem obserwacyjnym. Badania eksperymentalne i interwencyjne zakładają przydział ekspozycji/interwencji przez badacza.

Surowe współczynniki umieralności zależą od struktury wieku populacji, dlatego porównanie dwóch miast wymaga standaryzacji względem wieku. Bez niej nie można wnioskować ani o różnicy umieralności, ani tym bardziej o zachorowalności czy śmiertelności.

Zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi lekarz zgłasza podejrzenie lub rozpoznanie choroby zakaźnej do państwowego powiatowego inspektora sanitarnego (Państwowa Inspekcja Sanitarna). NFZ, GUS czy Ministerstwo Zdrowia otrzymują jedynie dane zbiorcze, nie indywidualne zgłoszenia.

Podstawowy trzon systemu informacyjnego w zdrowiu publicznym tworzą CSIOZ (obecnie CeZ), GIS, NFZ, NIZP-PZH oraz GUS. ZUS gromadzi dane o absencji chorobowej i świadczeniach, ale jest instytucją ubezpieczeń społecznych, a nie podstawowym ogniwem systemu informacji zdrowotnej.

Klasyczna koncepcja "spłaszczania krzywej epidemicznej" zakłada, że pole pod krzywą (czyli łączna liczba zachorowań) pozostaje zbliżone, natomiast zachorowania zostają rozłożone w dłuższym czasie. Celem jest więc spowolnienie transmisji SARS-CoV-2 (3), rozciągnięcie zachorowań w czasie (2), niedopuszczenie do przeciążenia systemu ochrony zdrowia i wyczerpania zasobów, takich jak łóżka i respiratory (4), oraz zyskanie czasu na opracowanie procedur terapeutycznych i szczepionki (5). Punkt 1 jest niezgodny z definicją, ponieważ spłaszczenie krzywej nie zmniejsza samo w sobie ogólnej liczby zachorowań, a jedynie zmienia ich rozkład w czasie (redukcję łącznej liczby przypadków przypisuje się dopiero odporności populacyjnej i szczepieniom). Dlatego prawidłowe są stwierdzenia 2, 3, 4 i 5, co odpowiada odpowiedzi E.

Centralny Rejestr Chorób Zawodowych (nowo rozpoznane przypadki) prowadzi Instytut Medycyny Pracy im. Nofera w Łodzi, którego nie ma wśród opcji, natomiast dane o zgonach spowodowanych chorobą zawodową gromadzi Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Wynika to z ustawy z 30.10.2002 r. o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych: lekarz orzecznik ZUS orzeka, czy zgon nastąpił wskutek choroby zawodowej, co warunkuje wypłatę jednorazowego odszkodowania i renty rodzinnej, a ZUS ewidencjonuje te przypadki. GUS opracowuje jedynie ogólną statystykę zgonów na podstawie kart zgonu, USC rejestruje akty zgonu bez odniesienia do etiologii zawodowej, a NFZ i dawne wojewódzkie centra zdrowia publicznego nie prowadziły takiego rejestru. Taką odpowiedź podają podręczniki zdrowia publicznego i klucz egzaminacyjny, stąd prawidłowa jest opcja E.

QALY (quality-adjusted life years) to lata życia skorygowane o jakość, łączące długość życia z jego jakością w skali od 0 do 1. Wskaźnik lat zdrowego życia to HLY, a wskaźnik rozwoju ludzkości to HDI.

Nałożenie grzywny za uchylanie się od obowiązkowych szczepień jest przykładem prawnego zakazu zachowań szkodliwych dla zdrowia jednostki i całej populacji (utrzymanie odporności zbiorowiskowej). Pozostałe funkcje prawa dotyczą uprawnień do świadczeń, zasobów, finansowania czy jakości opieki, a nie egzekwowania obowiązku zdrowotnego.

Akceptowalność testu przez badaną populację jest jednym z podstawowych kryteriów Wilsona i Jungnera dla badań przesiewowych, więc stwierdzenie, że metody nie muszą być akceptowane, jest fałszywe. Pozostałe cechy (bezpieczeństwo, prostota, możliwość weryfikacji diagnostycznej, opłacalność) są prawdziwymi warunkami skriningu.

HLY (healthy life years) to wskaźnik lat przeżytych w zdrowiu, czyli bez ograniczeń sprawności. Wskaźnik długości życia skorygowany jakością to QALY, a wskaźnik rozwoju ludzkości to HDI.

Szczepienia personelu to działanie profilaktyczne (interwencja), a nie zadanie nadzoru epidemiologicznego, który polega na zbieraniu, analizie i interpretacji danych o zakażeniach. Pozostałe wymienione elementy stanowią klasyczne zadania surveillance zakażeń szpitalnych.

Powiedzenie to podkreśla, że miejsce zamieszkania i związane z nim uwarunkowania społeczno-ekonomiczne (dochód, edukacja, dostęp do opieki) wpływają na zdrowie silniej niż czynniki genetyczne, co ilustruje nierówności w zdrowiu. Transformacja demograficzna czy epidemiologiczna opisują zupełnie inne zjawiska ludnościowe i chorobowe.

W strukturze zgonów z przyczyn sercowo-naczyniowych w Polsce dominuje choroba niedokrwienna serca (w tym zawał serca). Udar mózgu jest drugą co do częstości przyczyną, a nadciśnienie tętnicze jest głównie czynnikiem ryzyka, rzadziej kodowanym jako bezpośrednia przyczyna zgonu.

Współczynnik umieralności to liczba zgonów z danej przyczyny odniesiona do liczby ludności, pomnożona przez 100 000. Zatem 5/50 000 x 100 000 = 10. Warianty z liczbą urazów w mianowniku opisują śmiertelność, a nie umieralność.

Kryteria ICD-10/WHO obejmują głód alkoholowy, upośledzoną kontrolę picia, objawy abstynencyjne, wzrost tolerancji, zaniedbywanie innych źródeł przyjemności i picie mimo szkód. Wcześniejsze zachowania antyspołeczne nie są kryterium diagnostycznym uzależnienia.

To klasyczna definicja zdrowia publicznego wg Achesona (rozwinięcie definicji Winslowa). Promocja zdrowia dotyczy umożliwiania ludziom zwiększania kontroli nad własnym zdrowiem i jest jednym z elementów zdrowia publicznego.

Spadek uczestnictwa w skriningu w grupie o niskim statusie edukacyjnym pogłębia różnice w wykrywalności i rokowaniu raka szyjki macicy pomiędzy grupami społecznymi, czyli zwiększa nierówności w zdrowiu. Pozostałe odpowiedzi opisują skutki organizacyjne lub społeczne, a nie zdrowotne.

Wykrycie i leczenie kiły u ciężarnej jest wczesnym leczeniem rozpoznanej choroby u matki (profilaktyka II fazy), a jednocześnie zapobiega wystąpieniu kiły wrodzonej u dziecka (profilaktyka I fazy). Profilaktyka III fazy dotyczyłaby ograniczania następstw już rozwiniętej choroby i rehabilitacji.

Bez skierowania przysługują świadczenia ginekologa-położnika, onkologa, psychiatry, wenerologa oraz dentysty. Skierowanie jest natomiast konieczne do kardiologa, okulisty (od 2015 r.) i dermatologa, czyli punkty 1, 2 i 4.

Współczynnik śmiertelności (case fatality rate) to iloraz liczby zgonów z powodu danej choroby i liczby wszystkich chorujących (odnotowanych przypadków) na tę chorobę. Liczba ludności w mianowniku dotyczy współczynnika umieralności, a nie śmiertelności.

Śmiertelność to zgony podzielone przez liczbę chorych: 57/560 x 100% = 10,2%. Odpowiedzi D i E odnoszą zgony lub zachorowania do populacji, co odpowiada umieralności i zapadalności.

Na festyny zdrowia zgłaszają się osoby zainteresowane własnym zdrowiem lub odczuwające objawy, więc dochodzi do autoselekcji i próba nie jest reprezentatywna dla populacji. Uniemożliwia to wnioskowanie o rzeczywistym rozpowszechnieniu choroby.

Jeśli odsetek wyników fałszywie dodatnich wynosi 11%, to swoistość testu wynosi 89%, a nie 11%. Pozostałe stwierdzenia są spójne (czułość 93% przy 7% wyników fałszywie ujemnych), a przy sztucznie dobranych grupach 100 chorych i 100 zdrowych nie można wyliczyć wartości predykcyjnych, bo nie odzwierciedlają one rzeczywistej chorobowości.

Deklaracja Helsińska Światowego Stowarzyszenia Lekarzy (1964) określa etyczne zasady prowadzenia badań medycznych z udziałem ludzi, w tym ochronę praw uczestników. Podstawowej opieki zdrowotnej dotyczy Deklaracja z Ałma-Aty (1978), a szpitali promujących zdrowie Deklaracja Budapeszteńska.

Zapadalność to liczba nowych zachorowań w danym okresie odniesiona do liczby ludności narażonej, standardowo liczby ludności w połowie roku. Znamy licznik (100 przypadków), brakuje mianownika, czyli liczby mieszkańców tej dzielnicy w środku roku.

Umieralność przedwczesna definiowana jest jako zgony przed osiągnięciem wieku uznanego za graniczny, najczęściej 60. lub 65. roku życia. Zgony okołoporodowe czy dziecięce to odrębne wskaźniki, a zgony nieuniknione są przeciwieństwem zgonów możliwych do uniknięcia.

W ramach programu przesiewowego raka jelita grubego zapraszano osoby w wieku 55-64 lat na kolonoskopię raz na 10 lat, a cytologia obejmowała kobiety 25-59 lat co 3 lata. Mammografia była wykonywana u kobiet 50-69 lat co 2 lata, a nie co 3, więc punkt 5 jest błędny.

Profilaktyka II fazy to wczesne wykrywanie chorób: czynne poradnictwo, dyspanseryzacja, bilanse zdrowia i badania przesiewowe. Szczepienia ochronne i nadzór sanitarny nad żywnością należą do profilaktyki I fazy (zapobieganie zachorowaniom).

Śmiertelność (fatality rate) to stosunek zgonów z powodu choroby do liczby chorych: 200/1000. Chorobowość wynosi 100/100 000, a umieralność 20/100 000, więc pozostałe warianty podają błędne wartości lub błędnie nazwane wskaźniki.

Uznane czynniki ryzyka szpitalnego zapalenia płuc to wcześniejsza szeroka antybiotykoterapia, POChP, zaburzenia połykania z ryzykiem aspiracji oraz ciężki uraz wielonarządowy. Przebyta infekcja wirusowa górnych dróg oddechowych na 4 tygodnie przed hospitalizacją nie jest udokumentowanym czynnikiem ryzyka.

Zapadalność to liczba nowych zachorowań w określonym czasie w przeliczeniu na liczbę ludności narażonej. Liczba wszystkich chorujących stanowi licznik chorobowości, a liczba zgonów licznik umieralności.

Swoistość 95% oznacza 5% wyników fałszywie dodatnich wśród osób zdrowych, a że w populacji przesiewowej niemal wszystkie badane są zdrowe, około 5% badanych otrzyma wynik fałszywie dodatni. Odsetki wyników prawdziwie dodatnich i ujemnych zależą od chorobowości, więc nie równają się wprost czułości ani swoistości.

Odsetek zgonów wśród osób chorych na daną chorobę to śmiertelność (case fatality rate). Umieralność odnosi zgony do całej populacji, a nie tylko do chorych, dlatego odpowiedź A jest błędna.

Przyjęcie zakresu referencyjnego 0-30 μg/dL oznacza, że wynik mieszczący się w tym przedziale traktujemy jako ujemny (prawidłowy), a wynik powyżej 30 μg/dL jako dodatni. Na przedstawionym rozkładzie wszystkie kobiety zdrowe mieszczą się w granicach 0-30 μg/dL, więc żadna z nich nie przekroczy punktu odcięcia i liczba wyników fałszywie dodatnich wynosi zero, co daje swoistość 100 procent (co wyklucza odpowiedź C). Jednocześnie rozkład wyników kobiet chorych częściowo nachodzi na zakres referencyjny, zatem część chorych otrzyma wynik ujemny (fałszywie ujemny), więc czułość nie wynosi 100 procent i odpowiedzi B oraz D są nieprawdziwe; odpowiedź E jest wewnętrznie sprzeczna z rozkładem. Ilustruje to podstawową zasadę epidemiologii i diagnostyki laboratoryjnej opisywaną w podręcznikach zdrowia publicznego: przesuwanie punktu odcięcia w stronę wyższych wartości zwiększa swoistość kosztem czułości, a przesuwanie go w dół działa odwrotnie. Pewność jest umiarkowana, ponieważ ocena zależy od załączonego wykresu, którego brak w treści pytania.

Koncepcja pól zdrowia Lalonde'a obejmuje styl życia, środowisko, czynniki biologiczno-genetyczne i organizację opieki zdrowotnej. Czynniki finansowe nie stanowią odrębnego pola w tym modelu.

Przy ranie o małym ryzyku zakażenia u osoby prawidłowo zaszczepionej, u której ostatnia dawka podana była mniej niż 5 (a nawet 10) lat temu, nie stosuje się ani szczepionki, ani antytoksyny. Dawkę przypominającą podaje się dopiero po dłuższym okresie od ostatniego szczepienia.

Chorobowość zależy od zapadalności i czasu trwania choroby (P ≈ I × D), więc długo trwające choroby przewlekłe dają wysokie wskaźniki chorobowości. Wysoka śmiertelność i emigracja chorych skracają czas obecności przypadków w populacji i obniżają chorobowość.

Kod A na ZUS ZLA oznacza niezdolność do pracy powstałą po przerwie nieprzekraczającej 60 dni, spowodowaną tą samą chorobą, co poprzednio. Kod B dotyczy ciąży, C nadużycia alkoholu, D gruźlicy, a E choroby ujawniającej się po ponad 14 dniach.

Masowe badania przesiewowe służą wczesnemu wykryciu choroby w fazie bezobjawowej, co w podziale Kleczkowskiego odpowiada profilaktyce II fazy. Profilaktyka I fazy to działania przed wystąpieniem choroby (swoiste i nieswoiste), a III fazy zapobiega powikłaniom i niepełnosprawności.

Swoistość = wyniki prawdziwie ujemne / (prawdziwie ujemne + fałszywie dodatnie), czyli w liczniku są wyniki prawdziwie ujemne. Wyniki prawdziwie dodatnie stanowią licznik we wzorze na czułość.

Mediana to wartość środkowa dzieląca uporządkowany zbiór na dwie równe części. Wartość najczęstsza to moda, a miary rozproszenia to np. odchylenie standardowe czy rozstęp.

Podanie liczby zgonów w określonym czasie i populacji to typowy opis rozkładu zjawiska zdrowotnego, czyli domena epidemiologii opisowej. Epidemiologia analityczna zajmuje się badaniem związków przyczynowych, a eksperymentalna interwencjami.

Na rycinie przedstawiono zwykle dwa rozkłady o tej samej wartości przeciętnej (mediana, średnia i modalna pokrywają się), różniące się jedynie rozproszeniem wartości. Miarą rozproszenia jest odchylenie standardowe, dlatego to ono liczbowo wyraża różnicę między rozkładami; miary tendencji centralnej byłyby identyczne.

Dobrano grupę osób z chorobą (50 zakażonych) i grupę kontrolną bez choroby (50 niezakażonych), a następnie retrospektywnie oceniano wcześniejszą ekspozycję. To klasyczny schemat badania kliniczno-kontrolnego; w kohortowym punktem wyjścia byłaby ekspozycja, a nie choroba.

Teza, że miejsce zamieszkania (warunki społeczno-ekonomiczne) silniej determinuje zdrowie niż genotyp, ilustruje społeczne determinanty zdrowia i wynikające z nich nierówności w zdrowiu. Paradoks profilaktyki dotyczy strategii populacyjnej, a odwrócona opieka zdrowotna dostępności świadczeń, nie zaś różnic zdrowotnych między obszarami.

Wariolizacja polegała na wprowadzaniu materiału z krost chorego na ospę prawdziwą (variola vera) osobie zdrowej w celu wywołania łagodnego zakażenia i uzyskania odporności. Metoda ta poprzedzała wakcynację Jennera z użyciem ospy krowiej.

Rozporządzenie do ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych wskazuje obowiązkowe leczenie chorych na gruźlicę płuc, kiłę i rzeżączkę. Zakażenie HIV, AIDS czy COVID-19 nie są objęte obowiązkiem leczenia (COVID-19 podlegał izolacji i kwarantannie).

Karta Ottawska (1986) jest podstawowym dokumentem WHO definiującym promocję zdrowia jako proces umożliwiający ludziom zwiększenie kontroli nad determinantami własnego zdrowia. Pozostałe wymienione karty nie istnieją jako dokumenty programowe promocji zdrowia.

Ramowa Konwencja WHO o Ograniczeniu Użycia Tytoniu (FCTC, 2003) jest pierwszym międzynarodowym traktatem zdrowia publicznego opartym na dowodach naukowych, ratyfikowanym przez ponad 170 państw. Deklaracja z Ałma Aty i deklaracje ONZ nie mają charakteru traktatu wiążącego prawnie.

Ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi stanowi, że leczenie odwykowe osób uzależnionych od alkoholu jest bezpłatne również dla osób nieubezpieczonych. Zasłużeni Dawcy Przeszczepu mają uprawnienia dodatkowe (poza kolejnością, bezpłatne leki), ale nie wynika z nich prawo do świadczeń niezależnie od ubezpieczenia.

W koncepcji pól zdrowia Lalonde'a styl życia odpowiada za ok. 50%, środowisko i genetyka po ok. 20%, a opieka zdrowotna jedynie za 10-15% wpływu na stan zdrowia. Dlatego najmniejszy udział ma organizacja i funkcjonowanie systemu ochrony zdrowia.

Model ubezpieczeniowy oparty na składce zdrowotnej to model Bismarcka, funkcjonujący m.in. w Polsce, Niemczech, Austrii i Francji. Model Beveridge'a (budżetowy) dominuje w Wielkiej Brytanii i krajach skandynawskich, dlatego pozostałe zestawienia są błędne.

Test Fagerströma (Fagerstrom Test for Nicotine Dependence) ocenia stopień uzależnienia od nikotyny. Do oceny problemu alkoholowego służą inne narzędzia, np. AUDIT lub CAGE.

W ramach populacyjnych programów przesiewowych w Polsce 50-letniej kobiecie zaleca się cytologię (rak szyjki macicy), mammografię (rak piersi, program 45-74 lata) oraz badania w kierunku raka jelita grubego. Skrining raka płuca dotyczy tylko osób z wysokim ryzykiem tytoniowym, a raka żołądka czy krtani nie prowadzi się populacyjnie.

Monitorowanie (monitoring) stanu zdrowia populacji jest klasyczną funkcją zdrowia publicznego realizowaną na rzecz ogółu ludności. Pozostałe wymienione działania (profilaktyka indywidualna, POZ, czynne poradnictwo, leczenie chorób społecznych) należą do funkcji adresowanych do jednostek lub wybranych grup.

Czułość 90% oznacza, że 90% chorych ma wynik dodatni, czyli 10% chorych otrzyma wynik fałszywie ujemny. Swoistość 80% oznacza, że 80% zdrowych ma wynik ujemny, czyli 20% zdrowych otrzyma wynik fałszywie dodatni.

Negatywne mierniki zdrowia opisują zjawiska niepożądane: umieralność, zachorowalność i chorobowość. Przeciętne dalsze trwanie życia, jakość życia i satysfakcja z życia to mierniki pozytywne.

Metoda retrospektywna to badanie kliniczno-kontrolne, które rozpoczyna się od grupy osób chorych i poszukuje wcześniejszej ekspozycji na czynniki przyczynowe. Rozpoczęcie od osób zdrowych podzielonych wg narażenia oraz wysoka kosztochłonność charakteryzują badania kohortowe (prospektywne).

Zgodnie z art. 40 ustawy o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi obowiązkowemu leczeniu podlegają osoby chore na gruźlicę płuc, kiłę i rzeżączkę. Osoby podejrzane o cholerę podlegają kwarantannie lub hospitalizacji, a nie obowiązkowemu leczeniu.

DALY (Disability Adjusted Life Years) to lata życia utracone wskutek przedwczesnego zgonu oraz lata przeżyte z niepełnosprawnością spowodowaną chorobą lub urazem. Opis z odpowiedzi E odpowiada wskaźnikowi QALY, a z A wskaźnikowi HLY.

Zgodnie z Kodeksem pracy i ustawą o służbie medycyny pracy profilaktyczne badania wstępne, okresowe i kontrolne pracowników zapewnia i finansuje pracodawca. NFZ nie finansuje badań z zakresu medycyny pracy.

Profilaktyka II fazy (wtórna) to wczesne wykrywanie choroby, m.in. badania przesiewowe i czynne poradnictwo w medycynie pracy dla osób narażonych. Szczepienia i ochrony osobiste to profilaktyka I fazy, a rehabilitacja zapobiegająca powikłaniom to profilaktyka III fazy.

Karta Ottawska (1986) definiuje promocję zdrowia jako proces umożliwiający ludziom zwiększenie kontroli nad własnym zdrowiem i jego poprawę. Edukacja zdrowotna jest jedynie jednym z narzędzi promocji zdrowia, a nie definiowanym w Karcie procesem nadrzędnym.

Współczynnik umieralności niemowląt to liczba zgonów dzieci poniżej 1. roku życia na 1000 urodzeń żywych (pkt 3), jest kluczowym wskaźnikiem rozwoju cywilizacyjnego (pkt 5) i w Polsce spadł z ok. 19‰ na początku lat 90. do ok. 4‰ obecnie, czyli prawie 5-krotnie (pkt 4). Punkt 1 opisuje umieralność wczesną noworodkową/okołoporodową, punkt 2 błędnie odnosi zgony do liczby ludności, a punkt 6 przeczy wyraźnemu trendowi spadkowemu.

Definicja procesu uczenia się dbania o zdrowie własne i społeczności odpowiada edukacji zdrowotnej. Promocja zdrowia jest pojęciem szerszym, obejmującym także działania polityczne i środowiskowe, a nie sam proces uczenia się.

W modelu tęczowym Dahlgrena i Whitehead najbardziej zewnętrzną, a zarazem najsilniej oddziałującą warstwą są ogólne warunki społeczno-ekonomiczne, kulturowe i środowiskowe (polityczne). Czynniki biologiczne (wiek, płeć) stanowią jądro modelu, ale są niemodyfikowalne i nie mają największego wpływu populacyjnego.

Wśród 10 EPHOs WHO grupę zadań wiodących (core) tworzą: nadzór nad zdrowiem populacji, monitorowanie i reagowanie na zagrożenia zdrowotne, ochrona zdrowia, promocja zdrowia oraz profilaktyka chorób (EPHO 1-5). Zapewnienie struktury organizacyjnej i finansowania oraz badania naukowe należą do funkcji wspierających (enabling), stąd prawidłowe jest zestawienie 1,2,4.

W Polsce od dziesięcioleci główną przyczyną zgonów są choroby układu krążenia (ok. 35-40% wszystkich zgonów). Nowotwory złośliwe zajmują drugie miejsce (ok. 25%).

WHO zaleca, aby spożycie kwasów tłuszczowych trans nie przekraczało 1% całkowitej wartości energetycznej diety, dążąc do ich całkowitej eliminacji z żywności przemysłowej. Zakres 1-3% odnosiłby się do wartości zbyt wysokich, a limit istnieje, więc odpowiedź E jest błędna.

Otyłość u dorosłych rozpoznaje się przy BMI ≥ 30,0 kg/m². Zakres 18,5-24,9 kg/m² to prawidłowa masa ciała, a pozostałe warianty mają błędne jednostki.

Wytyczne WHO z 2020 r. obejmują dzieci i młodzież 5-17 lat, dorosłych, osoby starsze oraz po raz pierwszy kobiety w ciąży i po porodzie i osoby z chorobami przewlekłymi/niepełnosprawnością (1), zalecają dorosłym 150-300 min wysiłku umiarkowanego lub 75-150 min intensywnego tygodniowo (2) oraz co najmniej 150 min wysiłku aerobowego u kobiet w ciąży i po porodzie (3). Punkt 4 jest fałszywy, bo WHO nie podaje sztywnego limitu godzinowego zachowań siedzących, zaleca jedynie ich ograniczanie, dlatego prawidłowe jest zestawienie 1,2,3.

WHO zaleca ograniczenie cukrów wolnych do poniżej 10% dziennego zapotrzebowania energetycznego, a redukcja poniżej 5% daje dodatkowe korzyści zdrowotne. Pozostałe opcje podają błędne wartości: sól poniżej 5 g/d, tłuszcze poniżej 30% energii, a 400 g owoców i warzyw liczy się bez ziemniaków i innych korzeni skrobiowych.

Polski system jest finansowany głównie ze składki zdrowotnej (NFZ), ale część zadań (m.in. programy zdrowotne, ratownictwo medyczne, wysokospecjalistyczne procedury, składki za osoby nieubezpieczone) finansowana jest z budżetu państwa, dlatego określa się go jako ubezpieczeniowo-budżetowy, a nie czysto ubezpieczeniowy.

Wszystkie wymienione cechy należą do klasycznej charakterystyki działań zdrowia publicznego: są ponadindywidualne, dotyczą determinant niepoddających się działaniom jednostki, problemów ważnych społecznie i wiążą się z odpowiedzialnością władz publicznych rozliczaną politycznie.

Podstawowe kryteria oceny systemu ochrony zdrowia to dostępność, kompleksowość, ciągłość opieki oraz skuteczność i jakość (a także efektywność ekonomiczna i akceptowalność). Żadne z wymienionych kryteriów nie jest wyłączone, więc prawidłowa jest odpowiedź zbiorcza.

Opieka koordynowana zakłada ciągłość i integrację działań profilaktycznych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych wokół pacjenta. Odpowiedź B jest błędna, bo ogranicza koordynację jedynie do diagnostyki.

Odsetek osób rzeczywiście zdrowych wśród wszystkich z ujemnym wynikiem testu to ujemna wartość predykcyjna (NPV). Swoistość to odsetek wyników ujemnych wśród osób zdrowych, czyli inny mianownik.

Opis epidemiologiczny obserwacji obejmuje definicję przypadku oraz charakterystykę według osoby, miejsca i czasu, a także dane o czynnikach ryzyka i drogach transmisji, które służą formułowaniu hipotez. Wszystkie wymienione elementy są zatem wykorzystywane.

Biorca przeszczepu serca jest pacjentem z immunosupresją, dlatego stosuje się izolację ochronną (odwrotną), chroniącą chorego przed drobnoustrojami ze środowiska. Izolacja kontaktowa czy kropelkowa służy ochronie otoczenia przed pacjentem zakaźnym.

Model Bismarcka powstał w 1883 r., model Siemaszki po rewolucji październikowej (lata 20. XX w.), model Beveridge'a w 1942/1948 r., a model rynkowy (rezydualny, amerykański z managed care) jest najpóźniejszy. Odpowiedź A błędnie umieszcza Siemaszkę po Beveridge'u.

Chorych jest 250, zdrowych 750; prawdziwie dodatnich 240, prawdziwie ujemnych 600, więc fałszywie dodatnich jest 750-600=150. Odsetek zdrowych błędnie uznanych za chorych to 150/750 = 20%.

Art. 66 Konstytucji RP stanowi, że każdy ma prawo do bezpiecznych i higienicznych warunków pracy. Art. 68 dotyczy prawa do ochrony zdrowia, a art. 67 zabezpieczenia społecznego.

Biomarkerami ekspozycji na dym tytoniowy są kotynina (metabolit nikotyny) w moczu, krwi i ślinie, addukty DNA w leukocytach oraz karboksyhemoglobina. Ftalany są markerem ekspozycji na tworzywa sztuczne, a fluorki na związki fluoru, więc punkty 3 i 5 nie należą do tej grupy.

Wskaźnik PYLL (Potential Years of Life Lost) mierzy przedwczesną umieralność jako sumę lat, których zmarli nie dożyli do przyjętej granicy wieku, klasycznie 70 lat (standard stosowany przez WHO i historycznie OECD oraz w polskich podręcznikach zdrowia publicznego, np. Wojtczak, Bzdęga). Dla osoby zmarłej w wieku 35 lat PYLL wynosi zatem 70 - 35 = 35 lat. Odpowiedź B (30 lat) byłaby poprawna tylko przy granicy 65 lat, a D (40 lat) przy nowszej granicy OECD 75 lat, jednak w definicji przyjmowanej na LEK obowiązuje próg 70 lat. Pozostałe opcje nie odpowiadają żadnej stosowanej granicy wieku.

Umieralność okołoporodowa to martwe urodzenia plus zgony w pierwszym tygodniu życia odniesione do urodzeń żywych i martwych (pkt 1), jest miernikiem jakości opieki nad matką i dzieckiem (pkt 3), a w 1985 r. w Polsce wynosiła ok. 21,8‰ (pkt 4). Wartość 6,0‰ w 2006 r. jest zaniżona (wynosiła ok. 7-8‰), a punkt 2 zawiera błędną definicję (2 tygodnie i tylko urodzenia żywe).

Wszystkie podane stwierdzenia poprawnie opisują DALY: łączy on YLL (utracone lata z powodu przedwczesnych zgonów, liczone wobec standardowego oczekiwanego trwania życia) oraz YLD (lata przeżyte z niepełnosprawnością ważone współczynnikiem ciężkości), a metodyka jest złożona i wymaga kompletnych danych. Nie ma podstaw do odrzucenia któregokolwiek punktu.

Podanie ilorazu szans z przedziałem ufności ilościowo określa wielkość ryzyka, czyli spełnia kryterium siły związku Hilla. Zgodność (spójność) wymagałaby powtarzalnych wyników w różnych populacjach i badaniach, a nie samej wartości OR.

Wykazanie, że zakażenie H. pylori następuje w dzieciństwie, a więc na wiele lat przed rozwojem raka jelita grubego, dowodzi właściwej sekwencji czasowej ekspozycja-choroba. Wiarygodność biologiczna dotyczyłaby mechanizmu patofizjologicznego, a nie kolejności zdarzeń w czasie.

RR=1,20 oznacza wzrost ryzyka o 20%, a 95% CI (1,14-1,26) nie obejmuje jedności, co świadczy o istotności statystycznej. RR=2,20 oznaczałby wzrost o 120%, więc odpowiedź D jest błędna.

Szczepionka poliwalentna zawiera antygeny wielu typów/serotypów tego samego drobnoustroju, jak szczepionki przeciw HPV (2-, 4- lub 9-walentne). MMR jest szczepionką skojarzoną, bo chroni przed trzema różnymi wirusami, a nie poliwalentną.

Jednoczasowa ocena obecności przeciwciał i ekspozycji/objawów w określonej grupie pracowników bez obserwacji w czasie to badanie przekrojowe (przeglądowe). Nie było doboru chorych i kontroli ani prospektywnej obserwacji kohorty.

Wartości predykcyjne (zwłaszcza dodatnia) silnie zależą od rozpowszechnienia choroby w badanej populacji: przy niskiej chorobowości PPV maleje. Czułość, swoistość i wskaźniki wiarygodności są parametrami samego testu i w zasadzie nie zależą od prewalencji.

Do patogenów alarmowych podlegających monitorowaniu i zgłoszeniu Zespołowi ds. Kontroli Zakażeń należą pałeczki Enterobacteriaceae wytwarzające ESBL, S. pneumoniae oporny na cefalosporyny III generacji, norowirusy oraz Legionella pneumophila. Enterokoki i Pseudomonas aeruginosa zgłasza się wyłącznie w przypadku szczepów opornych (VRE, szczepy wielolekooporne), a w pytaniu podano je bez określenia oporności.

35 zachorowań na 70 000 osób w ciągu roku to 50 na 100 000, a ponieważ obserwacja trwała rok, gęstość zachorowań wyraża się w osobolatach: 50/100 tys. osobolat. Odpowiedź D podaje błędną wartość liczbową, a B i C nie uwzględniają jednostki czasu wymaganej dla gęstości zapadalności.

Zróżnicowanie ryzyka depresji między grupami społecznymi tłumaczy się głównie odmiennym poziomem rezyliencji, zasobów i wsparcia wynikających z sytuacji społeczno-ekonomicznej, wykształcenia i systemu wartości. Czynniki genetyczne czy dietetyczne nie wyjaśniają różnic pomiędzy grupami społecznymi, lecz różnice indywidualne.

Samotność jest czynnikiem ryzyka pogorszenia zdrowia psychicznego i somatycznego, a nie czynnikiem chroniącym. Wsparcie społeczne, zdolności adaptacyjne, alfabetyzm zdrowotny i aktywność fizyczna należą do uznanych determinant ochronnych.

Model biomedyczny opiera się na redukcjonizmie, czyli sprowadzaniu choroby do zaburzeń biologicznych i mechanizmów komórkowo-molekularnych, z pominięciem wymiaru psychicznego i społecznego. Kontekst społeczny i psychologiczny uwzględnia dopiero model biopsychospołeczny.

Porównanie odsetka narażonych (zaszczepionych) wśród chorych i wśród zdrowych to klasyczna konstrukcja badania kliniczno-kontrolnego, w którym punktem wyjścia jest choroba. W badaniu kohortowym punktem wyjścia byłaby ekspozycja i obserwacja zapadalności.

Poziom uczestnictwa w praktykach religijnych nie jest wskaźnikiem stanu zdrowia populacji. Pozostałe pozycje (aktywność fizyczna, zachowania seksualne, nadwaga i otyłość, wyszczepialność) należą do wskaźników zdrowotnych i zachowań zdrowotnych monitorowanych w zdrowiu publicznym.

Nierówności w zdrowiu wynikają ze statusu społeczno-ekonomicznego, wykształcenia, dostępu do świadczeń medycznych i zmian sytuacji ekonomicznej. Dostęp do świadczeń rentowo-emerytalnych jest kwestią zabezpieczenia socjalnego, a nie mechanizmem generującym nierówności zdrowotne w rozumieniu tej klasyfikacji.

Ekspozycję (masa urodzeniowa) oceniono na podstawie danych archiwalnych z 1960 roku, a punkt końcowy do 2020 roku analizowano już po jego wystąpieniu, co odpowiada retrospektywnemu (historycznemu) badaniu kohortowemu. W badaniu prospektywnym obserwacja rozpoczynałaby się w momencie zaplanowania badania.

Jest to badanie kohortowe z określonymi grupami ekspozycji i znanym mianownikiem, dlatego siłę związku ocenia się ryzykiem względnym (RR). Iloraz szans stosuje się przede wszystkim w badaniach kliniczno-kontrolnych, gdzie nie można obliczyć bezpośrednio ryzyka.

Badania przekrojowe oceniają ekspozycję i chorobę jednoczasowo, więc nie pozwalają ustalić następstwa czasowego. Badania prospektywne weryfikują właśnie kryterium zależności czasowej (ekspozycja poprzedza skutek), a nie wiarygodność biologiczną czy analogię.

Porównywanie wskaźników zdrowotnych (rozpowszechnienie zaburzeń psychicznych) między obszarami różniącymi się cechą środowiskową, bez danych na poziomie indywidualnym, to klasyczne badanie ekologiczne. W badaniu przekrojowym ekspozycję i chorobę mierzy się u poszczególnych osób.

Warunki Wilsona i Jungnera (długi okres utajenia, akceptowalny test, ważność problemu) są konieczne, ale niewystarczające. Uzasadnieniem masowych badań przesiewowych jest dowód z badań eksperymentalnych (RCT), że skrining realnie poprawia wyniki zdrowotne w populacji przesiewanej.

Najwyższą wiarygodność ma synteza danych z badań klinicznych (metaanalizy), następnie stanowiska/wytyczne towarzystw naukowych, dalej opinie ekspertów, a ChPL jest dokumentem rejestracyjno-prawnym, nie zaś źródłem oceny skuteczności klinicznej. Odpowiedź D błędnie stawia stanowiska towarzystw ponad metaanalizami.

Dodatnia wartość predykcyjna 5% oznacza, że wśród 100 osób z krwią w stolcu 5 ma raka jelita grubego, czyli co dwudziesta osoba. Nie oznacza to rezygnacji z diagnostyki, a obecność dodatkowych objawów zwiększa (nie zmniejsza) prawdopodobieństwo choroby, czyli PPV.

Eksperyment medyczny (badawczy lub leczniczy) zakłada interwencję u człowieka wykraczającą poza standard; retrospektywna analiza już zgromadzonych danych rozliczeniowych jest badaniem obserwacyjnym i eksperymentem nie jest. Pozostałe opcje opisują sytuacje interwencyjne (off-label, I faza, procedura o nieudokumentowanej skuteczności) traktowane jako eksperyment medyczny.

Promocja zdrowia działa na determinanty zdrowia oraz na środowisko (w tym poprawę jakości środowiska naturalnego), czyli punkty 1 i 5. Wczesne wykrywanie zaburzeń to profilaktyka wtórna, a ograniczenie się wyłącznie do czynników ryzyka chorób cywilizacyjnych jest zbyt wąskie.

Prawo do ochrony zdrowia i równego dostępu do świadczeń finansowanych ze środków publicznych gwarantuje art. 68 Konstytucji RP. Ustawy i programy (NPZ, ustawa o zdrowiu publicznym) jedynie konkretyzują te konstytucyjne gwarancje.

Polityka zdrowotna państwa obejmuje zarówno rozwój opieki medycznej, jak i kształtowanie prozdrowotnych warunków w środowisku życia i pracy, bezpieczeństwo żywności oraz zapobieganie chorobom. Wszystkie wymienione zadania są jej elementami.

Zgodnie z ustawą o Państwowej Inspekcji Sanitarnej zadania wykonują Główny Inspektor Sanitarny oraz państwowi wojewódzcy, powiatowi i graniczni inspektorzy sanitarni. Nie istnieje państwowy gminny inspektor sanitarny, co eliminuje warianty zawierające punkt 4.

PYLL (potential years of life lost) to sumaryczna liczba lat życia utraconych z powodu zgonów przedwczesnych, czyli występujących przed umownie przyjętą granicą wieku (np. 65 lub 75 lat). Odpowiedzi odnoszące się do lat przeżytych w zdrowiu dotyczą HALE/DALY, a nie PYLL.

Porównywane są dwie zmienne jakościowe (obecność zaburzeń snu i obecność porannych bólów głowy) w tabeli 2x2, więc właściwy jest test chi-kwadrat. Test t-Studenta i ANOVA służą porównaniu średnich zmiennych ilościowych, a korelacja i regresja liniowa oceniają związek zmiennych ciągłych.

Dochodzenie epidemiologiczne polega na wykrywaniu zachorowań (zakażeń) oraz ustaleniu ich czynnika etiologicznego, przyczyn, źródeł i rezerwuarów, a także mechanizmów (dróg) szerzenia się zakażenia. Rejestracja zgonów należy do statystyki i nadzoru epidemiologicznego, dlatego punkt 5 nie wchodzi w zakres dochodzenia.

Współczynniki surowe umieralności zależą przede wszystkim od struktury wieku populacji, dlatego ich porównanie wymaga standaryzacji względem wieku. Liczba mieszkańców jest już uwzględniona w mianowniku współczynnika, a struktura przyczyn zgonów nie tłumaczy różnicy w umieralności ogólnej.

Badanie wykonano u osób z potwierdzonym rozpoznaniem raka stercza, więc odsetek wyników dodatnich wśród chorych (800/1000 = 80%) odpowiada czułości diagnostycznej. Swoistość i odsetek wyników fałszywie dodatnich można oceniać wyłącznie w grupie osób zdrowych.

Obliczenie współczynnika zapadalności wymaga obserwacji w czasie grup wyodrębnionych według ekspozycji (piekarze vs nauczyciele), co jest cechą badania kohortowego. Badanie przekrojowe daje chorobowość, a kliniczno-kontrolne iloraz szans, nie zapadalność.

BMI jest zmienną ilościową porównywaną w dwóch niezależnych grupach, więc stosuje się test t-Studenta, ale dopiero po sprawdzeniu normalności rozkładu testem Shapiro-Wilka. Test Manna-Whitneya jest alternatywą nieparametryczną, a nie testem poprzedzającym test t.

Zgodnie z kryteriami Wilsona i Jungnera skrining jest uzasadniony, gdy choroba stanowi istotny problem zdrowotny, istnieje wiarygodny test przesiewowy, występuje wykrywalny okres bezobjawowy oraz dostępne jest skuteczne leczenie. Znajomość czynników ryzyka (punkt 4) nie jest warunkiem koniecznym prowadzenia badań przesiewowych populacyjnych.

Ustawowa definicja zakażenia szpitalnego odnosi się do zakażenia powstałego w związku z udzielaniem świadczeń zdrowotnych, gdy choroba nie była w okresie wylęgania w chwili udzielania świadczeń albo wystąpiła po nich w czasie nie dłuższym niż najdłuższy okres wylęgania. Kryteria siedmiu dni, przeciętnego okresu wylęgania czy lekooporności nie występują w definicji.

Finansowanie świadczeń ze składek obowiązkowego ubezpieczenia zdrowotnego to cecha modelu Bismarcka. Model Beveridge'a opiera się na finansowaniu budżetowym z podatków ogólnych, a model Siemaszki to scentralizowany system państwowy.

Stężenie ołowiu we krwi to klasyczny biomarker narażenia (ekspozycji), a nie efektu biologicznego ani podatności. Biomarkerami odpowiedzi biologicznej na ołów są np. protoporfiryna cynkowa czy ALA w moczu, natomiast markerem podatności byłyby cechy genetyczne (np. polimorfizm ALAD); dlatego spośród podanych opcji prawidłowa jest odpowiedź wskazująca na narażenie.