Zespół Downa (trisomia 21) jest najczęstszą genetycznie uwarunkowaną przyczyną niepełnosprawności intelektualnej (ok. 1:700 urodzeń). Zespoły Pataua i Edwardsa są znacznie rzadsze i obarczone bardzo dużą śmiertelnością wczesną, a Klinefelter i Turner rzadko wiążą się z istotną niepełnosprawnością intelektualną.

Niemowlę 6-miesięczne leżąc na brzuchu podpiera się na wyprostowanych ramionach z otwartymi dłońmi oraz przekłada zabawkę z ręki do ręki. Celowe upuszczanie przedmiotów (i obserwowanie ich losu) pojawia się dopiero około 9-10 miesiąca życia, dlatego odpowiedź E jest błędna.

Do uznanych czynników ryzyka choroby refluksowej należą otyłość, ciąża, starszy wiek, palenie tytoniu, alkohol i niektóre leki. Płeć żeńska nie jest czynnikiem ryzyka GERD (powikłania, jak przełyk Barretta i rak, częściej dotyczą mężczyzn).

W klasycznym schemacie postępowania ocenia się efekt leczenia dietetycznego po około 6 tygodniach i przy nieosiągnięciu celów terapeutycznych włącza farmakoterapię hipolipemizującą. W hiperlipidemii rodzinnej oraz u chorych bardzo dużego ryzyka leki włącza się od razu, bez okresu próby dietetycznej.

Zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych lekarz, który podejrzewa lub rozpoznaje NOP, ma obowiązek zgłoszenia go państwowemu powiatowemu inspektorowi sanitarnemu w ciągu 24 godzin. Dłuższe terminy dotyczą innych obowiązków sprawozdawczych.

Chłodzenie jest najskuteczniejsze bezpośrednio po oparzeniu, powinno trwać kilkanaście minut lub do wystąpienia dreszczy, a jednorazowo nie należy schładzać więcej niż około 10% powierzchni ciała, aby uniknąć hipotermii. Wszystkie trzy stwierdzenia są zatem prawdziwe.

W hiperaldosteronizmie pierwotnym występują poliuria i wzmożone pragnienie (polidypsja) wskutek hipokaliemicznej nefropatii, osłabienie mięśni, tężyczka utajona (zasadowica, hipomagnezemia) oraz oporne nadciśnienie. Zmniejszone pragnienie nie jest objawem zespołu Conna.

Opisany obraz kliniczny, czyli duży krwiak, znaczny obrzęk i żywa bolesność, odpowiada uszkodzeniu torebki stawowej, a więc urazowi II stopnia stawu skokowego. Zgodnie z klasycznym podejściem opisanym w podręcznikach medycyny rodzinnej (Latkowski, Lukas, Medycyna rodzinna, PZWL) oraz traumatologii narządu ruchu (Tylman, Dziak) takie uszkodzenie wymaga unieruchomienia w opatrunku gipsowym przez około 3 tygodnie, czyli 21 dni, aby umożliwić wygojenie torebki i więzadeł. Krótsze unieruchomienie (7 lub 14 dni) zarezerwowane jest dla lekkich skręceń bez uszkodzenia torebki, leczonych zwykle opaską elastyczną, natomiast okresy 4-6 tygodni dotyczą całkowitego rozerwania więzadeł lub prawdziwych zwichnięć po repozycji. Mimo nieprecyzyjnego użycia w treści słowa zwichnięcie, opis objawów jednoznacznie wskazuje na uraz z uszkodzeniem torebki, dla którego prawidłową odpowiedzią jest 21 dni. Pewność oceniam jako średnią z powodu niespójności terminologicznej w treści pytania.

Podstawowym badaniem przesiewowym w giardiozie jest mikroskopowe badanie kału na obecność cyst (zwykle w trzech próbkach z powodu przerywanego wydalania). Trofozoity znajduje się jedynie w kale biegunkowym, a testy ELISA, badanie treści dwunastniczej czy biopsja są metodami uzupełniającymi.

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego planowy zabieg operacyjny należy w miarę możliwości odroczyć, gdy HbA1c przekracza 8,5%, do czasu poprawy wyrównania metabolicznego. Niższe progi nie stanowią przeciwwskazania do operacji planowej.

Lekami pierwszego wyboru w profilaktyce migreny są beta-blokery (propranolol, metoprolol), flunaryzyna, kwas walproinowy i topiramat. Kwas acetylosalicylowy stosuje się doraźnie w napadzie migreny, a nie jako lek profilaktyczny pierwszego rzutu.

Klasyczny podział MPD (wg Ingrama) obejmuje porażenie połowicze, obustronne porażenie połowicze, obustronne porażenie kurczowe (diplegia), postać móżdżkową (ataktyczną) i postać pozapiramidową (dyskinetyczną). Nie wyróżnia się osobnej postaci piramidowej, choć uszkodzenie dróg piramidowych leży u podłoża postaci spastycznych.

Minimalna interwencja antynikotynowa (5xP: pytaj, poradź, pamiętaj, pomagaj, planuj) pozwala uzyskać roczną abstynencję u około 5-10% palaczy. Niższe wartości (1-3%) opisują jedynie bezwzględny przyrost skuteczności bardzo krótkiej porady nad brakiem interwencji.

U chorych ze stymulatorem serca bezwzględnie przeciwwskazane są zabiegi elektroterapii (prądy diadynamiczne) oraz diatermia, gdyż mogą zaburzać pracę układu stymulującego. Masaż, ćwiczenia czy helioterapia nie stanowią zagrożenia dla stymulatora.

Fizykoterapia obejmuje wszystkie wymienione działy: magnetoterapię i diatermię, hydroterapię, termoterapię i krioterapię, ultradźwięki i elektroterapię oraz światłolecznictwo z laseroterapią. Żadna z pojedynczych odpowiedzi nie wyczerpuje zakresu tej dziedziny.

Po włączeniu farmakoterapii hipotensyjnej ocenę skuteczności i tolerancji leczenia planuje się po około 4-6 tygodniach, zanim rozważy się modyfikację dawki lub dołączenie kolejnego leku. Kontrola po 2 dniach czy tygodniu jest zbyt wczesna, by ocenić pełny efekt hipotensyjny.

Zgodnie z kryteriami rozwojowymi przyjętymi w klasyfikacjach ICD-10, DSM-5 i kryteriach rzymskich IV, nietrzymanie stolca (encopresis, zanieczyszczanie się) rozpoznaje się dopiero u dziecka w wieku rozwojowym co najmniej 4 lat, ponieważ do tego czasu fizjologicznie powinna zostać osiągnięta kontrola zwieracza odbytu. Taką granicę podają również podręczniki medycyny rodzinnej i pediatrii (np. Windak, Chlabicz, Mastalerz-Migas; Kawalec), które analogicznie wskazują 5. rok życia jako granicę dla kontroli zwieracza pęcherza moczowego (moczenie nocne rozpoznawane od 5. roku życia). Odpowiedzi A i B są błędne, gdyż wiele zdrowych dzieci osiąga pełną kontrolę defekacji dopiero między 3. a 4. rokiem życia, co nie jest patologią. Odpowiedź D dotyczy kontroli mikcji, a odpowiedź E jest niezgodna z przyjętymi kryteriami diagnostycznymi, które wyznaczają jednoznaczną granicę wieku. Prawidłowa jest zatem odpowiedź C.

Ostre zapalenie nagłośni o etiologii Haemophilus influenzae typu b dotyczy najczęściej dzieci między 6. miesiącem a 5. rokiem życia, ze szczytem około 2.-4. roku. Starsze grupy wiekowe chorują znacznie rzadziej.

Neuroborelioza może przebiegać jako limfocytowe zapalenie opon mózgowo-rdzeniowych, zapalenie mózgu i rdzenia, porażenia nerwów czaszkowych (zwłaszcza VII), a w postaci późnej jako przewlekła encefalopatia z zaburzeniami koncentracji i wzmożoną pobudliwością. Wszystkie wymienione manifestacje są opisywane.

Podstawowy panel badań u chorego ze świeżo rozpoznanym nadciśnieniem obejmuje morfologię, glukozę na czczo, lipidogram, Na, K, kwas moczowy, kreatyninę z eGFR, badanie ogólne moczu i EKG. Doustny test obciążenia glukozą wykonuje się jedynie wybiórczo, przy nieprawidłowej glikemii na czczo.

Zgodnie z ustawą o zawodach lekarza i ustawą o prawach pacjenta małoletni po ukończeniu 16 lat ma prawo do informacji, wyrażenia zgody równoległej (zgoda kumulatywna) oraz do konsultacji bez obecności przedstawiciela ustawowego. Rodzice zachowują jednak prawo do informacji i współdecydowania, więc odpowiedzi C i D są błędne.

Alergia pokarmowa daje objawy wielonarządowe: skórne (pokrzywka, AZS), z układu oddechowego (nieżyt nosa, skurcz oskrzeli), oczne (zapalenie spojówek) i przewodu pokarmowego. Wszystkie wymienione manifestacje są możliwe, więc odpowiedź obejmująca A, B i C jest prawidłowa.

W półpaścu stosuje się doustne leki przeciwwirusowe (acyklowir, walacyklowir, famcyklowir) rozpoczęte najlepiej w ciągu 72 h oraz skuteczne leczenie przeciwbólowe. Miejscowe preparaty acyklowiru w maści nie mają udowodnionej skuteczności w półpaścu, dlatego odpowiedź D jest błędna.

Izomery trans powstają w procesie utwardzania tłuszczów roślinnych i występują w twardych margarynach, gotowych wyrobach cukierniczych, fast foodach oraz produktach instant, w tym zupach w proszku. Wszystkie trzy grupy produktów należy ograniczyć w diecie hipolipemizującej.

Ciężkie zaburzenia odporności są bezwzględnym przeciwwskazaniem do szczepień żywymi szczepionkami. Przebyte krwawienie dokomorowe, dysplazja oskrzelowo-płucna, niedokrwistość niedoborowa czy podanie paliwizumabu nie stanowią przeciwwskazań i wcześniaki szczepi się według wieku metrykalnego.

Polski program przesiewowy zaleca wykonanie USG stawów biodrowych u każdego noworodka w 4.-6. tygodniu życia, z ewentualnym badaniem kontrolnym w 3.-4. miesiącu. Późniejsze terminy (8-12 tydzień) opóźniają rozpoznanie i wdrożenie leczenia dysplazji.

Według klasyfikacji ciężkości niedokrwistości (Interna Szczeklika) niedokrwistość zagrażająca życiu to Hb poniżej 6,5 g/dl, ciężka 6,5-7,9 g/dl, umiarkowana 8-9,9 g/dl. Wartość 7,0 g/dl odpowiada niedokrwistości ciężkiej, a nie zagrażającej życiu.

Opisane postępowanie (modyfikacja diety, zaprzestanie palenia i picia alkoholu, odstawienie leków uszkadzających błonę śluzową, np. NLPZ) to klasyczne leczenie niefarmakologiczne choroby refluksowej przełyku i choroby wrzodowej. W celiakii podstawą jest dieta bezglutenowa, a w nieswoistych zapaleniach jelit leczenie od początku jest farmakologiczne.

W skali Levine'a stopień I to szmer bardzo cichy słyszalny po dłuższym osłuchiwaniu, II cichy, ale słyszalny od razu, III to szmer głośny bez towarzyszącego mruku kociego (mruk pojawia się dopiero od stopnia IV). Odpowiedzi A i B opisują odpowiednio stopień II i I, a C i D stopnie najwyższe.

Ból łydki z obrzękiem po zabiegu operacyjnym, przy braku cech zapalenia żył powierzchownych i dodatnim objawie Homansa, przemawia za zakrzepicą żył głębokich. Zapalenie żył powierzchownych objawia się bolesnym, zaczerwienionym powrózkiem wzdłuż przebiegu żyły, czego tu nie stwierdzono.

Definicja typowego (pewnego) bólu dławicowego obejmuje wszystkie trzy cechy: lokalizację zamostkową z charakterystycznym promieniowaniem, prowokowanie wysiłkiem lub stresem oraz ustępowanie w spoczynku lub po nitroglicerynie podjęzykowo. Spełnienie tylko dwóch z tych kryteriów oznacza ból nietypowy, dlatego odpowiedź D jest niepełna.

Triada nieżytu górnych dróg oddechowych, zapalenia spojówek i kaszlu z gorączką poprzedzająca plamisto-grudkową wysypkę oraz limfadenopatia to klasyczny obraz odry. W ospie wietrznej występuje wysypka pęcherzykowa, w rumieniu nagłym wysypka pojawia się po ustąpieniu wysokiej gorączki, a w chorobie bostońskiej dominują zmiany na dłoniach, stopach i w jamie ustnej.

Grupa krwi 0 wiąże się z mniejszym ryzykiem raka trzustki, natomiast grupy A, B i AB z większym. Palenie tytoniu, otyłość, przewlekłe zapalenie trzustki i cukrzyca są uznanymi czynnikami ryzyka.

Ocena dojrzałości szkolnej obejmuje dojrzałość fizyczną (w tym rozwój somatyczny, wzrok, słuch, sprawność motoryczną), intelektualną (poznawczą) oraz emocjonalno-społeczną. Pominięcie komponentu fizycznego (odpowiedź D) czyni ocenę niepełną.

Po uzyskaniu stabilnych wartości terapeutycznych INR kontrolę wykonuje się nie rzadziej niż raz na 4 tygodnie. Częstsze pomiary (co 2 tygodnie) dotyczą okresu ustalania dawki lub zmian leczenia, a wydłużanie do 8-12 tygodni nie jest zalecane rutynowo.

Każdy chory na stabilną chorobę wieńcową bez przeciwwskazań powinien otrzymywać lek przeciwpłytkowy (ASA) i statynę. ACEI/ARB są wskazane dodatkowo tylko w określonych sytuacjach (nadciśnienie, cukrzyca, niewydolność serca, przewlekła choroba nerek, dysfunkcja lewej komory), a nie u wszystkich chorych.

Dyslipidemia aterogenna to triada: zwiększone stężenie triglicerydów, małe stężenie HDL-C i przewaga małych gęstych cząstek LDL, przy stężeniu LDL-C prawidłowym lub tylko nieznacznie zwiększonym. Znaczne podwyższenie LDL-C charakteryzuje hipercholesterolemię (m.in. rodzinną), nie dyslipidemię aterogenną.

U 10-dniowego, karmionego piersią noworodka żółtaczka (w tym związana z karmieniem naturalnym), przepuklina pępkowa i odruch Moro są zjawiskami fizjologicznymi. Niezstąpione jednostronnie jądro w tym wieku wymaga jedynie obserwacji, gdyż może samoistnie zstąpić; skierowanie do chirurga/urologa jest wskazane dopiero, gdy jądro nie zstąpi do 6. miesiąca życia.

Niewielkie ulewania u dobrze przybierającego na masie, łapczywie jedzącego niemowlęcia to fizjologiczny refluks; wystarcza uspokojenie matki oraz porada dotycząca techniki karmienia, pozycji i odbicia po posiłku. Metoklopramid jest przeciwwskazany u noworodków, a brak objawów alarmowych (chlustające wymioty, ubytek masy) nie uzasadnia pilnej konsultacji chirurgicznej.

Za temperaturę podstawową przyjmuje się tradycyjnie pomiar pod pachą (norma ok. 36,6°C). Temperatura w jamie ustnej jest od niej wyższa o ok. 0,3-0,5°C, a w odbytnicy o ok. 1°C, zatem stwierdzenie B jest prawdziwe, a C fałszywe, bo pomiar rektalny jest najwyższy, a nie niższy od podstawowego. Pomiary pod pachą i w uchu są najmniej precyzyjne, gdyż zależą od techniki wykonania, przylegania termometru, potu czy woskowiny, co czyni stwierdzenie A prawdziwym. Takie ujęcie znajduje się w podręczniku Medycyna rodzinna (red. Windak, Chlabicz, Mastalerz-Migas) i jest zgodne z Interną Szczeklika, dlatego prawidłowa jest odpowiedź D (A i B prawdziwe). Odpowiedź E odpada, ponieważ zawiera fałszywe stwierdzenie C.

Cechą typowo różnicującą alergiczny nieżyt nosa jest świąd nosa (często z świądem spojówek i podniebienia). Wodnisty wyciek i kichanie występują także w początkowej fazie przeziębienia, kaszel jest wspólny, a gorączka jest objawem infekcji, nie alergii, więc nie jest cechą ANN.

Mleko wydzielane od porodu do około 4-5 doby to siara (colostrum), bogata w białko, IgA i czynniki odpornościowe. Mleko przejściowe pojawia się od około 5. do 14. doby, a dojrzałe po 2 tygodniach.

Krwotok płucny (odkrztuszenie ponad 100 ml krwi w krótkim czasie) jest stanem bezpośredniego zagrożenia życia z ryzykiem zachłyśnięcia i uduszenia, wymaga pilnej hospitalizacji. Konsultacja ambulatoryjna, nawet pilna, jest niewystarczająca.

Fetopatia cukrzycowa to makrosomia z nadmiarem podskórnej tkanki tłuszczowej, obrzękiem, żywoczerwonym (plethora, poliglobulia) zabarwieniem skóry i obfitym owłosieniem głowy. Mikrosomia i bladość nie są typowe dla dziecka matki z cukrzycą (poza zaawansowaną waskulopatią).

Obciążony wywiad rodzinny (rak jelita grubego u ojca, rak piersi u matki i ciotki) wskazuje na potrzebę oceny w poradni genetycznej oraz objęcia pacjentki wzmożonym nadzorem onkologicznym w poradni profilaktyki nowotworów. Sama obserwacja w POZ lub wyłącznie porada genetyczna nie zapewnia właściwego programu badań przesiewowych.

Powikłania swoiste cukrzycy to mikroangiopatia: retinopatia, nefropatia, neuropatia (i zespół stopy cukrzycowej). Choroba naczyniowa serca jest wyrazem makroangiopatii, czyli miażdżycy, uznawanej za powikłanie nieswoiste.

Najwcześniejszym wskaźnikiem odpowiedzi na doustne leczenie żelazem jest wzrost liczby retikulocytów, pojawiający się już po około 3-5 dniach, ze szczytem (tzw. przełomem retikulocytarnym) w 7-10 dobie leczenia (Interna Szczeklika, Harrison). Wzrost stężenia hemoglobiny o około 2 g/dl obserwuje się dopiero po około 3 tygodniach, więc odpowiedź A podaje zbyt krótki czas. Liczba erytrocytów i MCV normalizują się stopniowo w ciągu tygodni, a MCV nie jest wczesnym parametrem kontrolnym. Ferrytyna, jako wykładnik zapasów żelaza, normalizuje się jako ostatnia, zwykle po kilku miesiącach suplementacji, dlatego odpowiedzi C, D i E są błędne.

Prawe oskrzele główne jest krótsze, szersze i przebiega bardziej pionowo, stanowiąc niejako przedłużenie tchawicy, dlatego ciała obce najczęściej trafiają właśnie tam. Lewe oskrzele jest węższe i odchodzi pod większym kątem.

Erozje szkliwa, nadżerki błony śluzowej przełyku i żołądka oraz osłabienie mięśni wskutek hipokaliemii to skutki powtarzanych prowokowanych wymiotów, typowe dla bulimii. W jadłowstręcie psychicznym dominują wyniszczenie, bradykardia i zaburzenia hormonalne, a niedobór fluoru powoduje próchnicę, nie nadżerki przełyku.

Łupież pstry wywołują drożdżaki lipofilne z rodzaju Malassezia, jest to więc zakażenie grzybicze. Liszajec, róża i niesztowica są wywoływane przez paciorkowce lub gronkowce, a łupież rumieniowy przez Corynebacterium minutissimum.

Test Fagerströma ocenia się w skali 0-10; wynik 7 i więcej punktów wskazuje na silne uzależnienie od nikotyny. Odpowiedź E jest niemożliwa, bo maksymalny wynik to 10 punktów, a 5 punktów odpowiada uzależnieniu umiarkowanemu.

Do czynników ryzyka powikłań żołądkowo-jelitowych NLPZ należą: wiek powyżej 60-65 lat, przebyty wrzód lub krwawienie, stosowanie dużych dawek lub kilku NLPZ jednocześnie, równoczesne leczenie glikokortykosteroidami, przeciwpłytkowe lub przeciwkrzepliwe. Alergia skórna, zaburzenia snu czy niedobór witaminy D nie zwiększają ryzyka gastropatii.

U osób starszych najczęstszą przyczyną przewlekłego zapalenia brzegów powiek jest nużeniec (Demodex folliculorum i brevis), którego częstość kolonizacji rośnie z wiekiem. Bakterie takie jak gronkowce (nie paciorkowce) mają znaczenie wtórne, a Haemophilus i Acinetobacter nie są typowymi patogenami blepharitis.

Przed rozpoczęciem uczęszczania do przedszkola zaleca się szczepienia zalecane: przeciw ospie wietrznej, pneumokokom (jeśli nie było pełnego schematu), meningokokom oraz rozważenie szczepienia przeciw WZW typu A, ze względu na zwiększone ryzyko zakażeń w środowisku żłobkowo-przedszkolnym. Zatem prawdziwe są wszystkie wymienione zalecenia.

Nadciśnienie wtórne endokrynne występuje w zespole Cushinga, hiperaldosteronizmie pierwotnym, guzie chromochłonnym, a także w nadczynności przytarczyc (hiperkalcemia zwiększa opór naczyniowy). Wszystkie wymienione stany są klasycznymi przyczynami nadciśnienia hormonalnego.

Wytyczne suplementacji witaminy D dla Europy Środkowej wymieniają jako grupy ryzyka m.in. wcześniaki, osoby otyłe (dzieci z BMI powyżej 90 centyla i dorośli z BMI powyżej 30), osoby o ciemnej karnacji, pracujące nocą lub unikające słońca. Wszystkie wymienione grupy są prawidłowe.

Głużenie (2-3 miesiąc życia) pojawia się także u dzieci głuchych, gdyż jest odruchowe i niezależne od słuchu, więc jego obecność nie wyklucza niedosłuchu. Wartość diagnostyczną ma dopiero gaworzenie, reakcja na dźwięk, wynik przesiewu noworodkowego, rozwój mowy i analiza czynników ryzyka.

Przy INR 4,5-6,0 bez cech krwawienia zaleca się opuszczenie jednej dawki VKA i wznowienie leczenia mniejszą dawką po kontroli INR. Witaminę K doustnie podaje się dopiero przy INR powyżej 6-10 lub przy krwawieniu, dlatego odpowiedź D jest nadmiarowa.

Ból zamostkowy promieniujący do szyi, żuchwy i lewego barku jest typowy dla niedokrwienia mięśnia sercowego (dławica, zawał) oraz dla zapalenia osierdzia (promieniowanie do mięśnia czworobocznego i szyi). W rozwarstwieniu aorty ból jest rozdzierający i promieniuje do okolicy międzyłopatkowej i lędźwiowej, a w odmie ma charakter jednostronnego bólu opłucnowego z dusznością.

ICD-10 wymienia m.in. osobowość paranoiczną, schizoidalną, dyssocjalną, chwiejną emocjonalnie, histrioniczną, anankastyczną, lękliwą (unikającą) i zależną. Nie istnieje kategoria osobowości niezależnej, natomiast występuje osobowość zależna.

HBV to wirus DNA, zakażenie następuje także drogą płciową i wertykalną, okres wylęgania wynosi 28-160 dni, a zakażenie daje objawy pozawątrobowe (guzkowe zapalenie tętnic, kłębuszkowe zapalenie nerek). Aktywność ALT jest wskaźnikiem nieswoistym uszkodzenia wątroby i nie służy do rozpoznania zakażenia HBV, które opiera się na markerach serologicznych (HBsAg, anty-HBc) i HBV DNA.

Ginekomastię polekową wywołują m.in. spironolakton (antyandrogenowy), cymetydyna, benzodiazepiny (diazepam) oraz preparaty naparstnicy o działaniu estrogenopodobnym. Ponieważ wszystkie wymienione leki należą do klasycznej listy przyczyn ginekomastii, prawidłowa jest odpowiedź zbiorcza.

Za prawidłową saturację u osób poniżej 70. roku życia przyjmuje się SpO2 co najmniej 95%, natomiast u osób starszych dopuszcza się wartości około 92-94%. Wartości 89-92% wskazują już na hipoksemię wymagającą diagnostyki.

W pierwszych 3-4 dobach życia dochodzi do fizjologicznego ubytku masy ciała noworodka, wynikającego z utraty wody (parowanie, oddanie moczu i smółki) oraz początkowo małej podaży pokarmu. Polskie podręczniki pediatrii i neonatologii (m.in. Kawalec, Bręborowicz) podają, że ubytek ten wynosi około 10% masy urodzeniowej i nie powinien tej wartości przekraczać, a wyrównanie następuje do 10-14 doby życia. Taka jest też utrwalona konwencja odpowiedzi w pytaniach CEM, dlatego prawidłowa jest odpowiedź A. Zastrzeżenie stanowi słowo 'średnio', ponieważ nowsze źródła neonatologiczne wskazują średni ubytek 5-7%, a 10% traktują jako górną granicę normy, co czyni pytanie nieco dyskusyjnym, jednak intencją autorów jest klasyczna wartość 10%.

Lewotyroksynę należy przyjmować na czczo, 30-60 minut przed śniadaniem, popijając wodą, gdyż pokarm (zwłaszcza błonnik, wapń, żelazo, kawa) znacząco zmniejsza jej wchłanianie. Przyjmowanie bezpośrednio przed posiłkiem lub w jego trakcie obniża biodostępność leku.

Najczęstszym i zwykle najwcześniejszym objawem raka sromu jest przewlekły świąd, często poprzedzony liszajem twardzinowym. Ból, dysuria czy krwawienie pojawiają się później, w bardziej zaawansowanych stadiach choroby.

W odrze okres nieżytowy przebiega z wysoką gorączką sięgającą 40 °C, patognomoniczne są plamki Koplika na błonie śluzowej policzków, a wysypka ma charakter plamisto-grudkowy, zstępujący i zlewający się. Wszystkie trzy stwierdzenia są prawdziwe.

Otalgia wtórna wynika z unerwienia ucha przez nerwy V, VII, IX, X i splot szyjny, dlatego ból może być rzutowany z zębów, stawu skroniowo-żuchwowego, kręgosłupa szyjnego, w neuralgii nerwu trójdzielnego oraz w zapaleniu gardła i migdałków. Wszystkie wymienione przyczyny są typowe.

Opisana pozycja stojąca ze złączonymi stopami i wyciągniętymi kończynami górnymi, oceniana przy oczach otwartych, a następnie zamkniętych, to klasyczna próba Romberga badająca czucie głębokie i funkcję móżdżkowo-przedsionkową. Odruchy Rossolimo, Oppenheima czy Babińskiego to objawy piramidowe wywoływane drażnieniem stopy.

Do chorób wskaźnikowych AIDS należą kandydoza jamy ustnej i przełyku, leukoplakia włochata, ciężkie zmiany przyzębia oraz mięsak Kaposiego, a spośród chłoniaków chłoniaki nieziarnicze (Burkitta, immunoblastyczny, pierwotny OUN). Chłoniak Hodgkina nie jest chorobą definiującą AIDS.

Wymioty, narastający ból brzucha schodzący do prawego podbrzusza, stan podgorączkowy i objawy otrzewnowe u 12-latki to klasyczny obraz ostrego zapalenia wyrostka robaczkowego. Kamica nerkowa daje ból kolkowy promieniujący do pachwiny bez objawów otrzewnowych, a nieswoiste zapalenia jelit i IBS przebiegają przewlekle.

Warzywa zielonolistne (szpinak, brokuły, sałata, kapusta, brukselka) są bogate w witaminę K i osłabiają działanie antagonistów witaminy K. Dlatego prawdziwe są wszystkie trzy odpowiedzi, a nie tylko szpinak i brokuły.

Program przesiewowy wymaga zdefiniowania populacji docelowej, wyboru czułego i swoistego testu oraz ustalenia interwału powtarzania badań (obok dostępności leczenia i oceny kosztów). Wszystkie trzy elementy są warunkami koniecznymi, stąd odpowiedź E.

Czynnikami ryzyka dny są dyslipidemia, alkohol, ekspozycja na ołów (dna ołowicza) i predyspozycja genetyczna. Dieta wegetariańska, uboga w puryny pochodzenia mięsnego i owoce morza, zmniejsza ryzyko hiperurykemii.

Escherichia coli odpowiada za około 70-95% niepowikłanych zapaleń pęcherza moczowego. Proteus mirabilis i Pseudomonas występują znacznie rzadziej, głównie w zakażeniach powikłanych i szpitalnych.

Wstrząśnienie mózgu cechuje krótkotrwała utrata przytomności, niepamięć wsteczna, nudności i wymioty oraz bóle i zawroty głowy. Zaburzenia mowy sugerują ogniskowe uszkodzenie mózgu (stłuczenie, krwiak), a nie samo wstrząśnienie.

Do dokumentacji indywidualnej wewnętrznej należą m.in. historia zdrowia i choroby oraz karta wizyty patronażowej. Skierowania oraz karta informacyjna z leczenia szpitalnego są dokumentacją zewnętrzną, przekazywaną pacjentowi lub innym podmiotom.

Stany przedcukrzycowe to nieprawidłowa glikemia na czczo (100-125 mg/dl) i nieprawidłowa tolerancja glukozy (140-199 mg/dl w 120. min OGTT). Hipoglikemia reaktywna nie jest zaliczana do stanów przedcukrzycowych.

Przebyta i zakończona przed dwoma tygodniami antybiotykoterapia u zdrowego obecnie dziecka nie jest przeciwwskazaniem ani powodem odroczenia szczepienia. Szczepienie przeciw grypie należy wykonać podczas tej wizyty.

Za powikłane uznaje się każde ZUM u mężczyzny oraz zakażenie u osoby z zaburzeniami anatomicznymi lub czynnościowymi utrudniającymi odpływ moczu, a także u ciężarnych, chorych na cukrzycę czy z cewnikiem. Punkt C opisuje ponowne zakażenie (reinfekcję), a nie zakażenie powikłane.

Zmęczenie, senność, nietolerancja zimna, zaparcia, przyrost masy ciała, sucha szorstka skóra, obrzęk powiek i bradykardia to klasyczny obraz niedoczynności tarczycy. Depresja nie tłumaczy obrzęków, suchej skóry i bradykardii; rozstrzyga oznaczenie TSH.

Świąd nasilający się nocą, grudki, guzki i przeczosy u osoby pracującej w placówce opiekuńczej wskazują na świerzb; potwierdzeniem są kilkumilimetrowe nory świerzbowcowe, a leczeniem permetryna. Leki przeciwhistaminowe lub konsultacja alergologiczna nie usuwają przyczyny inwazji.

Obfity posiłek może prowokować zarówno dławicę piersiową (wzrost zapotrzebowania na tlen, zespół podkradania trzewnego), jak i refluks żołądkowo-przełykowy z piekącym bólem zamostkowym. Ból opłucnowy jest ostry, zależny od oddychania i kaszlu, nie od posiłku.

Klasyczna triada wstrząsu to hipotensja, tachykardia i skąpomocz (oliguria) jako wyraz hipoperfuzji narządowej. Bradykardia jest objawem późnym lub swoistym dla wstrząsu neurogennego, a bladość skóry nie wchodzi w skład klasycznej triady.

Polski Program Szczepień Ochronnych zaleca szczepionkę DTaP (z bezkomórkowym komponentem krztuśca) u dzieci urodzonych przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży lub z masą urodzeniową poniżej 2500 g, a także przy przeciwwskazaniach do DTPw. Pozostałe warianty podają nieprawidłowe progi.

„Kolano zakonnicy” (housemaid's knee) to zapalenie kaletki przedrzepkowej wywołane przewlekłym uciskiem podczas klęczenia. Torbiel Bakera lokalizuje się w dole podkolanowym, a zespół de Quervaina dotyczy nadgarstka.

W I trymestrze ciąży w chorobie refluksowej preferuje się leki niewchłaniające się: alginiany oraz sukralfat, ewentualnie leki zobojętniające. Metoklopramid nie jest lekiem pierwszego wyboru i stosuje się go raczej w opornych wymiotach ciężarnych, nie jako preferowaną terapię GERD.

Uwypuklanie się przepukliny pępkowej podczas płaczu czy parcia jest zjawiskiem typowym i samo w sobie nie stanowi wskazania do operacji, bo większość przepuklin zamyka się samoistnie. Wskazaniami są: utrzymywanie się po 4.-5. roku życia, duża średnica (powyżej 2 cm), powiększanie się oraz powikłania (uwięźnięcie).

Lekiem pierwszego wyboru w giardiozie (lambliozie) jest metronidazol, podawany zwykle przez 5-7 dni. Tynidazol i furazolidon są alternatywami, a makrolidy nie działają na Giardia intestinalis.

Fibromialgia dotyczy głównie kobiet, najczęściej w wieku około 35-55 lat, z przewagą kobiet nad mężczyznami rzędu 7-9:1. Pozostałe grupy wiekowo-płciowe są chorobą dotknięte zdecydowanie rzadziej.

Bardzo wysoka aktywność aminotransferaz (kilkanaście-kilkadziesiąt razy powyżej normy) jest typowa dla ostrego wirusowego zapalenia wątroby lub uszkodzenia toksycznego. W przewlekłym WZW, NAFLD, alkoholowej chorobie wątroby i marskości wzrost jest zwykle niewielki (do 2-5 razy), a w chorobie alkoholowej charakterystyczny jest stosunek AST/ALT >2.

Triada: zakrzepica żylna lub tętnicza, niepowodzenia położnicze (nawracające poronienia) oraz obecność przeciwciał antyfosfolipidowych (antykardiolipinowych) to kryteria zespołu antyfosfolipidowego. Toczeń może współistnieć (APS wtórny), ale opisane objawy same w sobie definiują APS.

Najczęstszą przyczyną infekcyjnego zapalenia spojówek u dorosłych są wirusy, głównie adenowirusy. Etiologia bakteryjna jest częstsza u małych dzieci, ale ogólnie ustępuje częstości zakażeniom wirusowym; odpowiedzi alergiczne nie są zakaźne.

Odruch Galanta jest odruchem pierwotnym, który fizjologicznie wygasa około 4. (najpóźniej 6.) miesiąca życia, więc jego przetrwanie u 7-miesięcznego niemowlęcia wskazuje na nieprawidłowość dojrzewania OUN (Kawalec, Pediatria; badanie neurorozwojowe niemowlęcia). Odruch chwytny dolny (podeszwowy) utrzymuje się fizjologicznie do 9.-12. miesiąca, a objaw Babińskiego jest prawidłowy do czasu mielinizacji dróg korowo-rdzeniowych, czyli nawet do 12.-24. miesiąca. Gaworzenie pojawia się około 6.-8. miesiąca, więc jego brak w 7. miesiącu przy obecnym głużeniu mieści się jeszcze w granicach normy (sygnałem alarmowym jest brak gaworzenia około 9.-10. miesiąca). Samodzielne siadanie dziecko osiąga zwykle około 8.-9. miesiąca życia, więc jego brak w 7. miesiącu nie jest patologią. Prawidłowa odpowiedź to C.

Otyłość I stopnia to BMI 30,0-34,9 kg/m2; 25,0-29,9 to nadwaga, 35,0-39,9 to otyłość II stopnia, a ≥40 to otyłość III stopnia (olbrzymia). Kryteria BMI nie zależą od płci.

Ostro odgraniczony, żywoczerwony, lśniący i napięty rumień z gorączką i dreszczami to klasyczny obraz róży (Streptococcus pyogenes). Różyca jest zoonozą wywołaną przez Erysipelothrix, dotyczy zwykle rąk osób mających kontakt ze zwierzętami i przebiega bez wysokiej gorączki.

W pomiarach domowych (HBPM) za nieprawidłowe uznaje się średnie wartości ≥135/85 mmHg, zatem prawidłowe są wartości poniżej 135/85 mmHg. Próg 140/90 mmHg dotyczy pomiarów gabinetowych.

Według zaleceń PTD kryterium szczegółowe HbA1c ≤6,5% dotyczy m.in. krótkotrwałej cukrzycy typu 2 oraz cukrzycy typu 1 u dzieci i młodych dorosłych. Cel ogólny ≤7,0% dotyczy większości pozostałych chorych.

Rumień wędrujący pojawia się zwykle po 3-30 dniach od ukłucia, dlatego pacjenta należy pouczyć o obserwacji miejsca ukłucia przez około 30 dni. Krótszy okres obserwacji mógłby pominąć późno pojawiające się zmiany.

U osób niepalących, nieprzyjmujących ACEI i z prawidłowym RTG klatki piersiowej najczęstszą przyczyną przewlekłego kaszlu jest zespół kaszlu z górnych dróg oddechowych (spływanie wydzieliny po tylnej ścianie gardła), następnie astma i refluks żołądkowo-przełykowy. Kaszel po ACEI dotyczy tylko chorych przyjmujących te leki.

Powierzchowne pęcherze i krosty zasychające w miodowożółte strupy wokół ust to klasyczny obraz liszajca zakaźnego (impetigo contagiosa) wywołanego przez S. aureus lub S. pyogenes. Niesztowica (ecthyma) to zmiana głębsza, drążąca, z owrzodzeniem i twardym strupem, gojąca się z blizną.

QRS ≥120 ms występuje w preekscytacji (fala delta), w pobudzeniach i rytmach komorowych oraz w blokach odnóg pęczka Hisa, w tym LBBB. Wszystkie trzy stwierdzenia są prawdziwe, więc prawidłowa jest odpowiedź obejmująca A, B i C.

Plamy łososiowe (naevus simplex, tzw. pocałunek anioła/bocian ukąsił) to przejściowe rozszerzenia naczyń na powiekach, czole, karku i potylicy, blednące zwykle w 1. roku życia. Znamię płaskie typu port-wine stain jest trwałe i nie zanika.

Chłoniak Hodgkina u dzieci objawia się niebolesnym, twardym, asymetrycznym powiększeniem węzłów chłonnych szyjnych i nadobojczykowych tworzących pakiety oraz objawami ogólnymi (gorączka, poty nocne, chudnięcie). Pozostałe opisy odpowiadają białaczce, neuroblastomie lub mononukleozie.

Przy INR 4,5-10 bez cech krwawienia zaleca się wstrzymanie VKA (opuszczenie 1-2 dawek) i kontrolę INR do powrotu do zakresu terapeutycznego; rutynowe podawanie witaminy K nie jest zalecane. Pół tabletki witaminy K (5 mg) byłoby dawką zbyt dużą, grożącą opornością na dalsze leczenie.

Szczepienia zapobiegają wystąpieniu choroby u osób zdrowych, co odpowiada profilaktyce pierwotnej (pierwszorzędowej). Profilaktyka drugorzędowa to wczesne wykrywanie (badania przesiewowe), a trzeciorzędowa to zapobieganie powikłaniom istniejącej choroby.

Późna żółtaczka związana z karmieniem piersią (breast milk jaundice) pojawia się pod koniec 1. tygodnia życia, osiąga szczyt w 2.-3. tygodniu i może utrzymywać się 4-12 tygodni. Wczesna postać (breastfeeding jaundice) występuje w pierwszych dobach i wiąże się z niedostateczną podażą pokarmu.

Aktualne wytyczne zalecają rozpoczynanie terapii u chorych z nadciśnieniem 2. i 3. stopnia od dwóch leków w małych dawkach, najlepiej w preparacie złożonym. Monoterapia w dużej dawce jest gorzej tolerowana i mniej skuteczna, a ocena efektu wymaga zwykle 2-4 tygodni.

Bolesność palpacyjna węzłów przemawia raczej za procesem zapalnym/infekcyjnym lub szybkim rozciąganiem torebki, a nie za nowotworem, dla którego typowe są węzły twarde, niebolesne i nieprzesuwalne. Pozostałe stwierdzenia są zgodne z zasadami oceny limfadenopatii.

Najczęstszą przyczyną wola nietoksycznego (obojętnego) na świecie pozostaje niedobór jodu, prowadzący do kompensacyjnego przerostu tarczycy. Amiodaron, nadmiar jodu czy zapalenia tarczycy są przyczynami znacznie rzadszymi.

Triada: naloty na migdałkach, limfadenopatia szyjna, splenomegalia oraz wysypka plamista po amoksycylinie jest typowa dla mononukleozy zakaźnej (EBV). W anginie paciorkowcowej nie występuje powiększenie śledziony ani polekowa osutka po aminopenicylinie.

Menopauzę rozpoznaje się retrospektywnie po 12 miesiącach braku miesiączki bez innej przyczyny. Krótsze okresy amenorrhea mieszczą się w okresie przejściowym (perimenopauza).

Jęczmień i gradówka są najczęściej związane z zakażeniem gronkowcowym, głównie Staphylococcus aureus. Paciorkowce są przyczyną znacznie rzadziej.

Szczepienie to immunizacja czynna, polegająca na podaniu antygenów (żywych atenuowanych lub zabitych drobnoustrojów, ich fragmentów, anatoksyn), co pobudza własną odpowiedź immunologiczną. Podanie gotowych przeciwciał to uodpornienie bierne (surowice, immunoglobuliny).

Szczekający kaszel, chrypka i stridor wdechowy u dziecka 1-3 lat w sezonie jesienno-zimowym o etiologii wirusowej to podgłośniowe zapalenie krtani (krup). Zapalenie nagłośni ma etiologię bakteryjną (Hib), przebiega z wysoką gorączką, ślinotokiem i brakiem szczekającego kaszlu.

Zgodnie z art. 57 ustawy o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa, kod B na zaświadczeniu ZLA oznacza niezdolność do pracy przypadającą w okresie ciąży, co skutkuje zasiłkiem chorobowym w wysokości 100% podstawy wymiaru. Pozostałe opcje odpowiadają innym kodom: nadużycie alkoholu to kod C, gruźlica to kod D, ta sama choroba po przerwie krótszej niż 60 dni to kod A, a choroba o objawach ujawniających się po ponad 14 dniach to kod E. Prawidłowa jest zatem odpowiedź A.

Aktywne zakażenie potwierdzają testy wykrywające bakterię lub jej aktywność: mocznikowy test oddechowy i test na antygen H. pylori w kale. Testy serologiczne (przeciwciała IgG) pozostają dodatnie długo po eradykacji i nie różnicują zakażenia aktualnego od przebytego.

Maksymalna dawka dobowa paracetamolu u dorosłych to 4 g (u osób z czynnikami ryzyka hepatotoksyczności mniej). Powyżej tej dawki gwałtownie rośnie ryzyko uszkodzenia wątroby.

Otyłość III stopnia (olbrzymia) to BMI ≥40 kg/m2. Zakres 30-34,9 to otyłość I stopnia, a 35-39,9 II stopnia, więc odpowiedź 30-40 jest nieprawidłowa.

Choroba Takayasu to zapalenie dużych naczyń (aorty i jej odgałęzień) dotyczące głównie młodych kobiet, nazywane chorobą bez tętna z powodu zaniku tętna na kończynach górnych. Choroba Kawasaki dotyczy małych dzieci i zajmuje tętnice wieńcowe.

Mononukleoza zakaźna jest wywoływana przez wirus Epsteina i Barr (EBV) z rodziny herpeswirusów. Adenowirusy czy CMV mogą dawać zespół mononukleozopodobny, ale nie są klasycznym czynnikiem etiologicznym; paciorkowiec grupy A powoduje anginę, nie mononukleozę.

Zaawansowana hemochromatoza to klasyczna triada: szarobrunatna pigmentacja skóry (cukrzyca brązowa), marskość wątroby i cukrzyca wynikająca z odkładania żelaza w trzustce. Dlatego prawdziwe są wszystkie trzy stwierdzenia, a nie tylko A i B.

Akarboza hamuje alfa-glukozydazy jelitowe i obniża przede wszystkim glikemię poposiłkową, a jej wpływ na glikemię na czczo jest niewielki, więc stwierdzenie C jest fałszywe. Pozostałe punkty (metformina jako lek I rzutu, hipoglikemia i przyrost masy przy pochodnych sulfonylomocznika, wskazania do insuliny, dawka startowa 0,2 j/kg) są zgodne z zaleceniami PTD.

W niedokrwistości chorób przewlekłych ferrytyna jest prawidłowa lub podwyższona, a TIBC obniżone, podczas gdy w niedoborze żelaza jest odwrotnie. Obniżone MCV występuje w obu stanach (w ACD często jest normocytoza), więc nie różnicuje tych niedokrwistości.

Według koncepcji pól zdrowia Lalonde'a styl życia i zachowania zdrowotne odpowiadają za około 50-55% wpływu na stan zdrowia populacji. Środowisko to około 20%, genetyka około 20%, a opieka zdrowotna jedynie 10-15%.

Ostra biegunka u dziecka bez cech odwodnienia, gorączki i wymiotów jest najczęściej wirusowa i wymaga tylko doustnego nawadniania płynem o obniżonej osmolarności w domu. Antybiotyki i rutynowy posiew stolca nie są wskazane, a hospitalizacja jest zbędna wobec braku odwodnienia.

Standardowy OGTT u dorosłych polega na podaniu 75 g glukozy rozpuszczonej w 250-300 ml wody i oznaczeniu glikemii na czczo oraz po 2 godzinach. Oznaczenie po 1 godzinie stosuje się w diagnostyce cukrzycy ciążowej, a 50 g w teście przesiewowym u ciężarnych.

Objawy alarmowe w chorobie refluksowej to utrata masy ciała, dysfagia lub odynofagia, krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego, niedokrwistość i wymioty. Kaszel, chrypka i ból w klatce piersiowej to objawy pozaprzełykowe, a nie alarmowe.

Tetracykliny nie są skuteczne w anginie paciorkowcowej z powodu wysokiego odsetka szczepów opornych i nie eradykują S. pyogenes. Lekiem z wyboru jest fenoksymetylopenicylina, a przy alergii cefalosporyna I generacji lub makrolid.

Nadciśnienie 3. stopnia (>=180/110 mm Hg) wymaga natychmiastowego wdrożenia farmakoterapii równolegle z modyfikacją stylu życia. W nadciśnieniu 1. stopnia u chorych niskiego ryzyka dopuszcza się kilkumiesięczny okres samej zmiany stylu życia, dlatego odpowiedź A nie jest prawidłowa.

Zanokcica (paronychia) to ropne zapalenie tkanek wału paznokciowego. Zastrzał dotyczy głębszych tkanek opuszki i palca, a nie wału paznokcia.

Swoiste IgG w boreliozie utrzymują się latami, nawet po skutecznym leczeniu, a nie 12-24 tygodnie, więc to stwierdzenie jest fałszywe. Pozostałe punkty są zgodne z kinetyką przeciwciał (IgM po 3-4 tyg., IgG po 6-8 tyg.) i zasadą, że sam dodatni wynik serologiczny bez objawów nie upoważnia do rozpoznania.

Krwawienie po menopauzie zawsze wymaga pilnej diagnostyki onkologicznej (badanie ginekologiczne, USG przezpochwowe, biopsja/wyłyżeczkowanie endometrium) z powodu ryzyka raka trzonu macicy. Sama obserwacja przez kilka miesięcy jest niedopuszczalna.

Przejściowe śluzowe upławy (i obrzęk sromu, powiększenie gruczołów piersiowych) u noworodka wynikają z działania estrogenów matczynych przekazanych przez łożysko i ustępują samoistnie. Nie są objawem zakażenia grzybiczego, rzęsistkowego ani bakteryjnego.

Wytyczne ERC nakazują ocenę oddechu i oznak życia nie dłużej niż 10 sekund; przy wątpliwościach należy przyjąć, że oddech jest nieprawidłowy i rozpocząć RKO. Przedłużanie oceny opóźnia resuscytację.

Mononukleoza zakaźna nie znajduje się w wykazie chorób objętych obowiązkową hospitalizacją zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych. Błonica, cholera, zapalenie mózgu oraz ostre porażenie wiotkie (zespół Guillaina-Barrégo) są w tym wykazie ujęte.

Ciemiączko przednie fizjologicznie zarasta najczęściej między 12. a 18. miesiącem życia (zakres 9-18 mies.). Zamknięcie przed 9-10 mies. budzi podejrzenie kraniostenozy lub mikrocefalii, a po 18 mies. m.in. krzywicy czy niedoczynności tarczycy.

Prawdziwe są punkty 1, 4 i 5: badanie fizykalne z objawami Ortolaniego i Barlowa, przesiewowe USG bioder wykonywane w 4.-6. tygodniu życia. Objawy Ortolaniego i Barlowa mają wartość tylko do około 3. miesiąca życia, a RTG nie jest badaniem przesiewowym u noworodków (niedojrzałe, chrzęstne jądra kostnienia).

Jasna, śluzowa wydzielina z pochwy u noworodka to efekt działania matczynych estrogenów i ustępuje samoistnie w ciągu kilku dni. Wystarczy uspokoić matkę i zalecić prawidłową pielęgnację, bez diagnostyki szpitalnej.

Poszerzenie żył szyjnych, wodobrzusze, powiększenie i bolesne rozpieranie wątroby oraz nykturia to klasyczne objawy zastoju w krążeniu systemowym w przewlekłej niewydolności prawokomorowej. Niewydolność lewokomorowa objawia się głównie dusznością i zastojem płucnym.

W teście Fagerströma wynik 0-3 punktów oznacza niski (słaby) stopień uzależnienia od nikotyny, 4-6 średni, 7-10 silny. Test ocenia uzależnienie fizyczne, a nie motywację do rzucenia palenia (do tego służy test Schneider), więc odpowiedzi A i B są błędne.

Okres zwiastunowy odry to wysoka gorączka, suchy szczekliwy kaszel, nieżyt nosa, zapalenie spojówek ze światłowstrętem oraz plamki Koplika. Uogólniona limfadenopatia, zwłaszcza karkowa i zauszna, jest typowa dla różyczki, a nie dla odry.

Udowodnione czynniki ryzyka raka szyjki macicy to przewlekłe zakażenie onkogennym HPV, palenie tytoniu, współistniejące zakażenia pochwy (np. Chlamydia, HSV-2), immunosupresja, wieloródki, wczesna inicjacja seksualna. Hiperglikemia i cukrzyca nie należą do uznanych czynników ryzyka tego nowotworu.

Za krwotok płucny przyjmuje się odkrztuszenie w krótkim czasie ponad 100 ml krwi (lub ponad 500 ml na dobę), co stanowi bezwzględne wskazanie do pilnej hospitalizacji. Mniejsze ilości traktuje się jako krwioplucie, wymagające diagnostyki, lecz niekoniecznie natychmiastowego leczenia szpitalnego.

Subkliniczna nadczynność tarczycy to obniżone (często poniżej normy) stężenie TSH przy prawidłowych stężeniach fT3 i fT4. Odpowiedź C opisuje jawną nadczynność, a odpowiedź B subkliniczną niedoczynność tarczycy.

Szczepionka przeciw ospie wietrznej jest szczepionką żywą atenuowaną, a takie preparaty są przeciwwskazane w ciąży. Szczepionki inaktywowane przeciw WZW A i B, pneumokokom oraz grypie (inaktywowana) można podawać ciężarnym, a przeciw grypie jest wręcz zalecana.

Nieznacznie podwyższone TSH przy prawidłowym fT4 odpowiada definicji subklinicznej (utajonej) niedoczynności tarczycy. Pierwotna jawna hipotyreoza wymagałaby obniżonego fT4, a wtórna i trzeciorzędowa charakteryzują się niskim lub nieadekwatnie prawidłowym TSH przy niskim fT4.

Szczepienie BCG u noworodków i niemowląt chroni przede wszystkim przed ciężkimi, rozsianymi krwiopochodnymi postaciami gruźlicy: prosówką i gruźliczym zapaleniem opon mózgowo-rdzeniowych. Nie zapobiega natomiast skutecznie gruźlicy płuc, w tym postaci włóknisto-jamistej, ani zapaleniu opłucnej.

Kryteria Rzymskie III wśród czynnościowych chorób jelit wymieniają zespół jelita nadwrażliwego, wzdęcie czynnościowe, zaparcie czynnościowe, biegunkę czynnościową oraz niespecyficzne czynnościowe zaburzenie jelitowe. Niedrożność czynnościowa (pseudoniedrożność jelit) nie należy do tej klasyfikacji.

Opis odpowiada kryteriom rzymskim rozpoznania zespołu jelita drażliwego: nawracający ból brzucha co najmniej 3 dni w miesiącu przez ostatnie 3 miesiące, ustępujący po defekacji i związany ze zmianą częstości lub konsystencji stolca. Celiakia i nietolerancja laktozy są chorobami organicznymi/metabolicznymi wymagającymi odrębnej diagnostyki, a uchyłkowatość i hemoroidy dają inny obraz kliniczny.

Minimalna interwencja antynikotynowa opiera się na zasadzie 5 x P (Pytaj, Poradź, Pamiętaj/oceń gotowość, Pomóż, Planuj wizyty kontrolne), będącej odpowiednikiem anglosaskiej reguły 5A. Test Fagerströma to jedynie narzędzie oceny stopnia uzależnienia, a NTZ jest elementem leczenia farmakologicznego, nie interwencji minimalnej.

Gaworzenie pojawia się około 6. miesiąca życia, więc u 9-miesięcznego dziecka jego brak (utrzymywanie się jedynie głużenia) jest nieprawidłowy i wymaga diagnostyki, m.in. słuchu. Dodatni objaw Babińskiego do 12-24 mż., zanik odruchu Moro po 3-6 mż., zanik odruchu chwytnego dłoniowego przy zachowanym podeszwowym oraz zamknięte ciemię tylne są w tym wieku prawidłowe.

Dwufazowa gorączka, zapalenie spojówek ze światłowstrętem, nieżyt nosa i zstępująca gruboplamista wysypka to klasyczny obraz odry, której zapobiega szczepionka MMR. Różyczka daje drobnoplamistą wysypkę i limfadenopatię karkową, bez nasilonego nieżytu i światłowstrętu.

Zdrowy noworodek donoszony podwaja masę urodzeniową około 5. miesiąca życia, a potraja ją około 12. miesiąca życia. Warianty z potrojeniem w 9.-11. miesiącu zawyżają tempo przyrostu masy ciała.

Mononukleoza zakaźna nie znajduje się w wykazie chorób podlegających obowiązkowemu zgłoszeniu do PSSE. Tężec, odra, grypa i botulizm (nawet podejrzenie) są chorobami objętymi obowiązkiem zgłaszania zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych.

Subkliniczna niedoczynność tarczycy to podwyższone TSH przy prawidłowych stężeniach fT4 (i fT3). Wzrost TSH z obniżonym fT4 odpowiada jawnej (pełnoobjawowej) pierwotnej niedoczynności tarczycy.

W modyfikacji McIsaaca wiek 3-14 lat daje +1 punkt, 15-44 lata 0 punktów, a wiek 45 lat i więcej -1 punkt. Skali nie stosuje się rutynowo u dzieci poniżej 3. roku życia, gdzie angina paciorkowcowa jest rzadka.

Glikokortykosteroidy działają mineralokortykoidowo i sprzyjają hipokaliemii, a nie hiperkaliemii. Amiloryd, ACEI, sartany i antagoniści receptora mineralokortykoidowego (aldosteronowego) zmniejszają wydalanie potasu i mogą wywołać hiperkaliemię.

Szczepienie przeciw Haemophilus influenzae typu b wprowadzono do PSO w 2005 roku (początkowo dla wybranych grup, od 2007 powszechnie), co niemal wyeliminowało zapalenie nagłośni, którego głównym czynnikiem etiologicznym był Hib. Szczepienie przeciw pneumokokom stało się powszechne dopiero od 2017 roku.

Zgodnie z zaleceniami PTD i wytycznymi ESC u chorych na cukrzycę typu 2 docelowe ciśnienie tętnicze wynosi poniżej 130/80 mmHg (przy dobrej tolerancji), a nie 140/90 mmHg, które jest wartością progową do rozpoznania nadciśnienia. Wartości poniżej 120/70 mmHg nie są zalecane.

Otyłość, hiperandrogenizm skórny (łojotok, trądzik, przerzedzenie włosów typu androgenowego) i zaburzenia miesiączkowania u młodej kobiety to klasyczna triada zespołu policystycznych jajników. Zespół Klinefeltera dotyczy mężczyzn, a pozostałe zaburzenia endokrynne nie dają takiego obrazu.

Zgodnie z definicją odprowadzeń sąsiadujących, odprowadzenie I tworzy grupę boczną z aVL (oraz V5-V6). Odprowadzenia II i III należą do grupy ścianę dolnej razem z aVF.

Wskazaniem do planowego leczenia operacyjnego tętniaka aorty brzusznej jest średnica powyżej 5 cm (u mężczyzn zwykle 5,5 cm) lub szybki przyrost średnicy. Mniejsze tętniaki podlegają obserwacji i kontroli ultrasonograficznej.

Zgodnie z aktualnym Programem Szczepień Ochronnych dawka przypominająca MMR podawana jest w 6. roku życia (wcześniej w 10. roku życia). Termin ten obowiązuje od zmiany kalendarza szczepień w 2019 roku.

Profilaktyka trzeciorzędowa dotyczy chorych już zdiagnozowanych i polega na hamowaniu postępu choroby, zapobieganiu powikłaniom i niepełnosprawności oraz rehabilitacji. Wykrywanie choroby w stadium bezobjawowym (badania przesiewowe) to profilaktyka wtórna.

Kryteria zespołu metabolicznego obejmują otyłość brzuszną, hipertriglicerydemię, niskie HDL, nadciśnienie oraz hiperglikemię na czczo. Stężenie cholesterolu całkowitego nie jest jednym ze składowych kryteriów.

Obraz kliniczny (zmiany osłuchowe ogniskowe, duszność, splątanie, hipotensja, wiek powyżej 65 lat) wskazuje na pozaszpitalne zapalenie płuc, a o wskazaniach do hospitalizacji decyduje skala CURB-65. Skala Wellsa służy ocenie prawdopodobieństwa zatorowości płucnej, a CHA2DS2-VASc ryzyka udaru w migotaniu przedsionków.

Postępujące włóknienie śródmiąższu z odkładaniem kolagenu i obrazem plastra miodu w HRCT jest typowe dla samoistnego włóknienia płuc (UIP). Sarkoidoza charakteryzuje się ziarniniakami nieserowaciejącymi i limfadenopatią wnękową.

Ostre zapalenie nagłośni ma etiologię bakteryjną (H. influenzae typu b, S. pneumoniae, S. pyogenes), rozwija się gwałtownie w ciągu kilku godzin i prowadzi do narastającej niewydolności oddechowej, wymagając pilnej interwencji. Nie jest to choroba o łagodnym przebiegu leczona jedynie objawowo.

Zgodnie z polskimi rekomendacjami natychmiastowa antybiotykoterapia jest konieczna u dzieci poniżej 6. miesiąca życia oraz u dzieci poniżej 2 lat z obustronnym OZUŚ, wyciekiem z ucha lub ciężkim przebiegiem, a nie u każdego dziecka poniżej 2. roku życia. U pozostałych możliwa jest strategia czujnego wyczekiwania, dlatego zdanie D jest nieprawdziwe.

Ze względu na wysoką oporność Helicobacter pylori na klarytromycynę (>15%) w Polsce lekiem pierwszego wyboru jest terapia poczwórna z bizmutem: IPP + bizmut + metronidazol + tetracyklina przez 14 dni. Klasyczna potrójna terapia z klarytromycyną (odp. A) nie jest już zalecana empirycznie bez potwierdzonej wrażliwości szczepu.

Szczepionka poliwalentna (wieloważna) zawiera antygeny kilku typów, serotypów lub szczepów tego samego gatunku drobnoustroju (np. pneumokokowa 13-walentna), a nie różnych gatunków; preparaty z antygenami różnych drobnoustrojów to szczepionki skojarzone. Pozostałe stwierdzenia są prawdziwe, w tym żywy charakter szczepionki rotawirusowej podawanej doustnie.

U chorego na cukrzycę typu 2 z nadciśnieniem lekiem pierwszego rzutu jest inhibitor konwertazy angiotensyny (lub sartan) ze względu na działanie nefroprotekcyjne i korzystny profil metaboliczny. Beta-adrenolityk i tiazydopodobny diuretyk mogą pogarszać kontrolę glikemii, a doksazosyna nie jest lekiem pierwszego rzutu.

W grupie bardzo dużego ryzyka sercowo-naczyniowego docelowe LDL-C wynosi poniżej 70 mg/dl (w najnowszych wytycznych ESC/EAS nawet <55 mg/dl i redukcja o co najmniej 50%). Spośród podanych opcji najniższa i zgodna z wytycznymi jest wartość <70 mg/dl.

Według koncepcji pól zdrowia Lalonde'a styl życia odpowiada za około 50%, środowisko za 20%, czynniki genetyczne za 20%, a opieka zdrowotna jedynie za około 10% stanu zdrowia populacji.

U noworodków z masą urodzeniową poniżej 2000 g stosuje się czterodawkowy schemat szczepienia przeciw WZW typu B: 0; 1; 2; 12 miesięcy, ze względu na słabszą odpowiedź immunologiczną. Dawka przypominająca w 5. roku życia nie jest przewidziana w PSO.

W Polsce u kobiet w ciąży obowiązuje strategia jednoetapowa: OGTT z 75 g glukozy z oznaczeniem glikemii na czczo, po 60 i 120 minutach. Test przesiewowy z 50 g glukozy (dwuetapowy) nie jest zalecany przez PTD/PTGiP.

Wielomiesięczna antybiotykoterapia w tzw. przewlekłej boreliozie nie ma udowodnionej skuteczności i naraża pacjenta na działania niepożądane. Samo stwierdzenie przeciwciał bez objawów nie jest wskazaniem do leczenia, a profilaktyka jednorazową dawką doksycykliny nie jest w Polsce rutynowo zalecana u każdej osoby po ukłuciu kleszcza.

T-score -1,5 odpowiada osteopenii, w której wystarczy postępowanie niefarmakologiczne: dieta bogatowapniowa, suplementacja witaminy D, aktywność fizyczna i zaprzestanie palenia. Bisfosfoniany wdraża się przy osteoporozie (T-score ≤ -2,5), złamaniu niskoenergetycznym lub wysokim ryzyku wg FRAX.

W przypadku nadwrażliwości typu natychmiastowego na penicyliny stosuje się makrolid (np. azytromycynę lub klarytromycynę), a nie doksycyklinę, na którą Streptococcus pyogenes często jest oporny. Pozostałe stwierdzenia, w tym powszechna wrażliwość paciorkowca ropotwórczego na penicylinę, są prawdziwe.

Ezetymib obniża LDL-C o około 15-25%, czyli słabiej niż statyna, dlatego jego głównym zastosowaniem jest terapia skojarzona ze statyną w ciężkiej hipercholesterolemii, a przy całkowitej nietolerancji statyn stanowi lek pierwszego wyboru w monoterapii (ESC/EAS). Zatem prawdziwe są wszystkie trzy stwierdzenia, a nie tylko A i B.

Typowy ból dławicowy ustępuje po podjęzykowej nitroglicerynie szybko, w ciągu 1-3 (do 5) minut; ustępowanie dopiero po 5-10 minutach przemawia przeciw etiologii wieńcowej. Ustąpienie w spoczynku w ciągu kilku minut (odp. C) jest cechą typową dla dławicy stabilnej, więc nie jest stwierdzeniem fałszywym.

Wg wytycznych PTNT/ESC monoterapię można rozpocząć u chorych w podeszłym wieku (zwłaszcza >80 lat) lub z zespołem kruchości oraz u chorych z NT 1. stopnia i niskim ryzykiem sercowo-naczyniowym. Stwierdzenie C jest błędne, bo w NT 1. stopnia z wysokim ryzykiem zaleca się już terapię dwulekową, a w NT 2. stopnia (B) zawsze zaczyna się od skojarzenia.

W łagodnej lub uzupełniającej terapii GERD stosuje się H2-blokery, leki osłaniające (sukralfat) oraz prokinetyk itopryd. Cisapryd został wycofany z powodu ryzyka arytmii (wydłużenie QT), a metoklopramid nie jest zalecany w przewlekłym leczeniu refluksu ze względu na objawy pozapiramidowe.

Prawidłowe wartości OGTT 75 g w ciąży to glikemia na czczo <92 mg/dl, po 1 h <180 mg/dl i po 2 h <153 mg/dl. Tylko zestaw E (87 i 150 mg/dl) mieści się w normie; w A i B przekroczona jest wartość na czczo, w C i D wartość po 2 h (a D spełnia kryteria cukrzycy).

Zgodnie z zaleceniami PTD metformina jest lekiem pierwszego wyboru u wszystkich chorych na cukrzycę typu 2, niezależnie od masy ciała, o ile nie ma przeciwwskazań lub nietolerancji. Pochodne sulfonylomocznika u osób szczupłych to podejście historyczne, obecnie nieaktualne.

W Polsce profesjonalną organizacją naukową lekarzy rodzinnych jest Polskie Towarzystwo Medycyny Rodzinnej, założone w 1999 roku we Wrocławiu, wydające m.in. czasopismo Family Medicine and Primary Care Review i organizujące kongresy medycyny rodzinnej. Obok niego działa Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce, jednak nie zostało ono wymienione wśród opcji, a istnienie PTMR wyklucza odpowiedź E. Pozostałe wymienione towarzystwa (A, B, C) nie istnieją w podanej formie lub nie są organizacjami lekarzy rodzinnych. Taką klasyfikację potwierdzają podręczniki medycyny rodzinnej (np. Windak, Chlabicz, Mastalerz-Migas, Medycyna rodzinna, PZWL). Prawidłowa jest zatem odpowiedź D.

Podstawowym ustrukturyzowanym narzędziem doskonalenia opieki w praktyce lekarza rodzinnego jest cykl poprawy jakości (audyt kliniczny wg cyklu: określenie standardu, pomiar, wprowadzenie zmian, ponowna ocena). Kontrola zewnętrzna czy ankiety są jedynie elementami lub uzupełnieniem tego procesu.

Świadczenia gwarantowane lekarza POZ obejmują zarówno działania diagnostyczno-lecznicze, jak i profilaktyczne: analizę potrzeb zdrowotnych populacji, wizyty patronażowe i bilanse zdrowia, edukację zdrowotną oraz okresową ocenę stanu zdrowia podopiecznych. Wszystkie wymienione elementy są zatem prawidłowe.

U osób z istotnie zwiększonym ryzykiem ŻChZZ przed długą podróżą zaleca się podkolanówki o stopniowanym ucisku oraz można rozważyć pojedynczą profilaktyczną dawkę heparyny drobnocząsteczkowej. Nie zaleca się rutynowo NOAC, kwasu acetylosalicylowego (nieskuteczny w tej profilaktyce) ani diosminy.

Skala CRB-65 obejmuje splątanie (C), częstość oddechów ≥30/min (R), ciśnienie (B) oraz wiek ≥65 lat. Stężenie mocznika ≥7 mmol/l występuje jedynie w pełnej skali CURB-65 stosowanej w szpitalu, gdzie dostępne są badania laboratoryjne.

Stopień 2 mMRC oznacza chodzenie wolniej niż rówieśnicy lub konieczność zatrzymania się podczas marszu po płaskim we własnym tempie. Stopień 3 dotyczy zatrzymania się już po około 100 metrach lub po kilku minutach marszu, co nie odpowiada dystansowi 200-300 m.

Ból brzucha, zatrzymanie stolca, wzdęcie, wzmożona perystaltyka i obrona mięśniowa u pacjentki z niedokrwistością z niedoboru żelaza i zmianą rytmu wypróżnień wskazują na niedrożność mechaniczną, prawdopodobnie na tle raka jelita grubego. Wymaga to pilnej hospitalizacji, a nie diagnostyki ambulatoryjnej czy planowej.

Zestaw objawów odpowiada kryteriom CRAB: hiperkalcemia (4 mmol/l), niewydolność nerek, niedokrwistość normocytarna oraz bóle kostne i złamanie niskoenergetyczne, co jest typowe dla szpiczaka plazmocytowego. W pierwotnej nadczynności przytarczyc hiperkalcemia jest zwykle łagodniejsza i rzadko towarzyszy jej jednocześnie niedokrwistość z uszkodzeniem nerek.

Poranne bóle głowy z wymiotami u dziecka to klasyczny objaw wzmożonego ciśnienia śródczaszkowego; prawidłowe badanie neurologiczne nie wyklucza guza OUN. Konieczna jest pilna diagnostyka obrazowa głowy (MR/TK) w ośrodku referencyjnym, a leczenie objawowe opóźniłoby rozpoznanie.

Otyłość nie jest wskazaniem do zwolnienia z WF; dziecko kwalifikuje się do grupy B, czyli zajęć z ograniczeniem i modyfikacją niektórych ćwiczeń, z podaniem przyczyny i wskazówek dla nauczyciela. Grupa C oznacza zwolnienie z zajęć, co byłoby szkodliwe u dziecka z otyłością.

U dorosłych próbę rozkurczową uznaje się za dodatnią przy wzroście FEV1 o >12% oraz jednocześnie o >200 ml wartości wyjściowej, natomiast u dzieci wystarczy wzrost FEV1 o >12% (wartości należnej). Warianty z alternatywą 'lub' u dorosłych oraz kryterium objętościowym u dzieci są nieprawidłowe.

W zespole cieśni nadgarstka dodatnie są objawy Tinela-Hoffmanna, Phalena oraz test Hashizume (odwrócony test uciskowy/prowokacyjny nerwu pośrodkowego). Objaw Rumpla-Leedego to test opaskowy oceniający kruchość naczyń, a objaw Thompsona dotyczy przerwania ścięgna Achillesa.

W ostrej biegunce wirusowej podstawą jest nawodnienie doustnymi płynami nawadniającymi z elektrolitami, uzupełniane probiotykami o udowodnionej skuteczności. Antybiotyki są nieskuteczne w etiologii wirusowej, a loperamid nie jest lekiem pierwszego wyboru i bywa przeciwwskazany (np. w biegunce zapalnej/gorączkowej).

Higiena snu zaleca unikanie drzemek w ciągu dnia, ponieważ zmniejszają one nocną presję snu i utrwalają bezsenność. Pozostałe zalecenia (stałe pory snu, unikanie obfitych posiłków i dużej ilości płynów wieczorem, brak wymuszania zasypiania) są prawidłowe.

Wytyczne powinny być aktualne i dopasowane do warunków praktyki (opieka ambulatoryjna) oraz regionu (Europa, gdy brak aktualnych polskich). Wytyczne z 1990 r. są nieaktualne, szpitalne nie odpowiadają warunkom POZ, a amerykańskie gorzej odzwierciedlają europejską populację i realia systemowe.

Kryteria zespołu metabolicznego (IDF/harmonizacja) obejmują otyłość brzuszną, triglicerydy, niskie HDL-C, ciśnienie tętnicze i glikemię na czczo. Stężenie LDL-C nie jest składową rozpoznania, mimo że jest kluczowe w ocenie ryzyka sercowo-naczyniowego.

Opisany obraz (szczekający kaszel, chrypka, stridor, poprawa po zimnym powietrzu, poprzedzająca infekcja) to podgłośniowe zapalenie krtani (krup), którego leczeniem z wyboru jest jednorazowa dawka deksametazonu 0,15-0,6 mg/kg. Antybiotyki są nieskuteczne w tej wirusowej chorobie, a hipertoniczny NaCl stosuje się w zapaleniu oskrzelików.

SCORE2 uwzględnia wiek, płeć, palenie, skurczowe ciśnienie tętnicze oraz cholesterol nie-HDL, a nie cholesterol całkowity (jak w starym SCORE). Zmiana ta pozwala lepiej ująć ryzyko związane z lipoproteinami aterogennymi.

Wg WHO otyłość I stopnia to BMI 30,0-34,9, II stopnia 35,0-39,9, a III stopnia (olbrzymia) ≥40 kg/m2. Zakres 30,0-34,9 odpowiada otyłości I stopnia, więc nie jest prawidłowy.

Objawy zwiastunowe ospy wietrznej (1-2 dni przed wysypką) to gorączka lub stan podgorączkowy, ból głowy i mięśni, złe samopoczucie i brak łaknienia. Swędząca osutka pęcherzykowa jest już objawem właściwym choroby, a obniżona temperatura nie występuje.

Tetralogia Fallota obejmuje duży ubytek przegrody międzykomorowej, zwężenie drogi odpływu prawej komory, przerost mięśnia prawej komory oraz aortę przemieszczoną w prawo i do przodu (nad ubytkiem). Ubytek przegrody międzyprzedsionkowej i zwężenie drogi odpływu lewej komory nie należą do tej wady.

Żółtaczka noworodkowa, zmiany skórne typu wyprysku czy miejscowego zakażenia, łagodne infekcje z temperaturą <38,5°C oraz alergia anafilaktyczna na pokarmy niebędące składnikiem szczepionki nie są przeciwwskazaniami. Zaostrzenie choroby przewlekłej, niestabilny stan neurologiczny i ciężkie zakażenie z gorączką stanowią czasowe przeciwwskazania.

Lekiem pierwszego wyboru w ostrym niepowikłanym zapaleniu ucha środkowego u dzieci jest amoksycylina w dużej dawce (75-90 mg/kg/d). Amoksycylina z klawulanianem jest lekiem drugiego rzutu lub stosowanym w sytuacjach szczególnych, a makrolidy tylko przy nadwrażliwości typu natychmiastowego na beta-laktamy.

Zgodnie z polskimi wytycznymi suplementacji witaminy D niemowlęta donoszone w wieku 0-6 miesięcy powinny otrzymywać 400 j.m./dobę niezależnie od sposobu karmienia. Dawka zależna od podaży z diety (400-600 j.m.) dotyczy dopiero drugiego półrocza życia.

Za AKI przemawia brak wywiadu przewlekłej choroby nerek, szybka dynamika narastania kreatyninemii oraz prawidłowy obraz dna oka. Małe nerki, hiperfosfatemia z podwyższoną fosfatazą zasadową (osteodystrofia) to cechy PChN, więc warianty z punktami 2 i 4 są błędne.

W tyreotoksykozie typowe są tachykardia, duszność wysiłkowa, wzmożona potliwość i pobudzenie psychoruchowe. Bradykardia, pseudohipertrofia mięśni (zespół Hoffmanna), zmniejszona potliwość oraz bóle i obrzęki stawów są objawami niedoczynności tarczycy, dlatego prawidłowy zestaw to 2,4,5,6.

Zgodnie z Programem Szczepień Ochronnych BCG u wcześniaka podaje się po osiągnięciu masy ciała co najmniej 2000 g. Niższe progi masy nie są dopuszczalne ze względu na ryzyko powikłań poszczepiennych.

Schemat pierwotny DTwP obejmuje trzy dawki w 1. roku życia (2., 3.-4. i 5.-6. m.ż.) oraz dawkę uzupełniającą w 16.-18. m.ż. Odpowiedzi z dawką czwartą w 12.-14. m.ż. lub pierwszą w 1. m.ż. są niezgodne z PSO.

PChN rozpoznaje się przy utrzymującym się ponad 3 miesiące GFR <60 ml/min/1,73 m2 lub markerach uszkodzenia nerek, m.in. albuminurii ≥30 mg/d. Odstęp 2 miesięcy oraz prawidłowe wartości GFR i albuminurii nie spełniają kryteriów.

Prawidłowe są stwierdzenia: całkowita zawartość ferrytyny w organizmie dorosłego wynosi około 1-1,5 g, stężenie 1 μg/l odpowiada ok. 8 mg żelaza zapasowego, a wartości referencyjne to 30-200 μg/l u kobiet i 30-400 μg/l u mężczyzn. Warianty z 5 mg żelaza lub odwróconymi zakresami płciowymi są błędne.

Ból zapalny nasila się w spoczynku i w nocy, a łagodnieje po ćwiczeniach i ruchu; brak poprawy po odpoczynku jest jego cechą charakterystyczną. Poprawa po odpoczynku typowa jest dla bólu mechanicznego.

Ginekomastia to łagodny rozrost tkanki gruczołowej sutka u mężczyzn, będący wynikiem przewagi działania estrogenów nad androgenami. Definicja nie dotyczy kobiet ani nie ogranicza się do okresu andropauzy.

Umownie mikrogruczolaki przysadki mają średnicę <10 mm, a makrogruczolaki ≥10 mm. Pozostałe wartości progowe nie są stosowane w klasyfikacji.

W ciąży lekami pierwszego rzutu są metylodopa, labetalol i nifedypina o przedłużonym uwalnianiu. Bisoprolol, nebiwolol, amlodypina i lacydypina nie mają ustalonego bezpieczeństwa jako terapia pierwszego wyboru u ciężarnych.

W polskim PSO szczepienia przeciwko pneumokokom, odrze-śwince-różyczce, WZW B i gruźlicy są obowiązkowe (bezpłatne) u dzieci, a nie zalecane. Do zalecanych należą m.in. szczepienia przeciw grypie, meningokokom, HPV, ospie wietrznej (poza grupami ryzyka), rotawirusom, dlatego prawidłowa jest odpowiedź E.

Szczepionki inaktywowane przeciwko grypie są zarejestrowane i zalecane u dzieci od ukończenia 6. miesiąca życia. Wcześniej (2-3 mies.) nie ma zarejestrowanych preparatów, a ochronę niemowląt uzyskuje się przez szczepienie matki w ciąży i otoczenia.

W pierwotnej niedoczynności tarczycy uszkodzony jest gruczoł, więc FT4 jest obniżone, a przysadka reaguje wzrostem TSH. Obniżone TSH z obniżonym FT4 wskazywałoby na niedoczynność wtórną (przysadkową).

Prawdziwe są punkty 4 (kryteria rzymskie IV: nawracający ból brzucha ≥1 dzień w tygodniu przez ostatnie 3 miesiące, ≥2 z 3 cech) i 6 (dieta low-FODMAP stosowana przez 4-6 tygodni w fazie eliminacji). IBS częściej dotyczy kobiet, wyróżnia się 4 postacie (także niesklasyfikowaną), błonnik nierozpuszczalny może nasilać dolegliwości, a kolonoskopia nie jest konieczna u każdego chorego.

Postać niema (skąpoobjawowa, ukryta) to obecność typowej atrofii kosmków i dodatnich przeciwciał bez objawów klinicznych. W postaci latentnej serologia może być dodatnia, ale błona śluzowa jelita jest prawidłowa.

U chorych na nowotwory zaleca się szczepienia przeciw grypie, pneumokokom, półpaścowi (szczepionka rekombinowana, inaktywowana) oraz meningokokom, zwłaszcza po splenektomii i przy zaburzeniach odporności. Wybór pojedynczej grupy patogenów byłby niepełny, dlatego prawidłowa jest odpowiedź E.

W głębokiej hipotermii tętno i oddech mogą być bardzo wolne i słabo wyczuwalne, dlatego wytyczne ERC zalecają ocenę oznak życia przez okres do 1 minuty. Krótsza ocena grozi błędnym rozpoznaniem zatrzymania krążenia i niepotrzebnym uciskaniem klatki piersiowej.

Do objawów alarmowych w dyspepsji zalicza się utratę masy ciała, żółtaczkę, krwawienie z przewodu pokarmowego oraz ból wybudzający chorego w nocy (dolegliwości nocne), co przemawia za organiczną przyczyną. Wybranie tylko części punktów pomijałoby prawdziwe objawy alarmowe.