Opaskę uciskową stosuje się przy amputacji urazowej, gdy krwawienia nie da się opanować uciskiem bezpośrednim/opatrunkiem, a także w zdarzeniach masowych, gdy trzeba szybko udzielić pomocy wielu poszkodowanym. Wszystkie trzy sytuacje są prawidłowe, więc odpowiedzi A, B i C są prawdziwe.

Zgodnie z wytycznymi resuscytacji noworodków ERC (NLS 2015/2021) PEEP poprawia upowietrznienie płuc, ich podatność i wymianę gazową, a przez to zmniejsza zapotrzebowanie na wyższe stężenia tlenu w mieszaninie oddechowej, więc stwierdzenia 2 i 3 są prawdziwe. Stwierdzenie 1 jest fałszywe, ponieważ wytyczne zalecają PEEP (ok. 5-6 cmH2O) przede wszystkim u wcześniaków i tam, gdzie pozwala na to sprzęt, a nie nakładają bezwzględnego obowiązku stosowania go u wszystkich wentylowanych noworodków. Wentylacja workiem samorozprężalnym bez zastawki PEEP jest dopuszczalna, co potwierdza, że PEEP nie jest warunkiem koniecznym. Prawidłowa odpowiedź to zatem 2 i 3, czyli wariant A.

Doloplus-2 to behawioralna skala oceny bólu przewlekłego u osób starszych z zaburzeniami funkcji poznawczych, niezdolnych do samooceny bólu. U dzieci stosuje się np. FLACC, a u wentylowanych mechanicznie BPS lub CPOT.

Wytyczne ERC 2015, po badaniu TTM, zalecają utrzymywanie stałej temperatury docelowej w przedziale 32-36°C, przy czym najczęściej przyjmowaną wartością docelową stała się 36°C. Wartości 33-34°C to standard wcześniejszych wytycznych, obecnie nie jedyny zalecany.

Według ERC 2015 przerwa w uciśnięciach klatki piersiowej na wykonanie dwóch oddechów ratowniczych nie powinna przekraczać 10 sekund. Dłuższe przerwy istotnie obniżają przepływ wieńcowy i skuteczność RKO.

W hiperkaliemii z zmianami w EKG podaje się dożylnie wapń w celu stabilizacji błony kardiomiocytów: 10 ml 10% chlorku wapnia lub 30 ml 10% glukonianu wapnia. Wariant B (30 ml chlorku wapnia) podaje nieprawidłową dawkę tego preparatu.

Skala Glasgow-Blatchford służy do wstępnej oceny ryzyka u chorych z krwawieniem z górnego odcinka przewodu pokarmowego i pozwala wyodrębnić pacjentów niskiego ryzyka. W ostrym zapaleniu trzustki stosuje się Ranson/BISAP, w zapaleniu płuc CRB-65/CURB-65.

W polskich oddziałach intensywnej terapii dominującą przyczyną wstrząsu septycznego pozostają bakterie Gram-ujemne (m.in. Escherichia coli, Klebsiella, Pseudomonas, Acinetobacter). Bakterie Gram-dodatnie są drugą co do częstości grupą, a grzyby i wirusy odpowiadają za zdecydowanie mniejszy odsetek przypadków.

Niemiarowy częstoskurcz z wąskimi QRS to najczęściej migotanie przedsionków, w którym postępowanie obejmuje kontrolę częstości rytmu, kardiowersję farmakologiczną lub elektryczną oraz profilaktykę przeciwzakrzepową. Stymulacja nerwu błędnego jest metodą stosowaną w miarowym częstoskurczu nadkomorowym z wąskimi QRS, a nie w arytmii niemiarowej.

Standardowy schemat dożylny NAC (Prescott) to 150 mg/kg, następnie 50 mg/kg i 100 mg/kg, co daje łącznie 300 mg/kg w ciągu ok. 21 godzin. Dawka 150 mg/kg to jedynie dawka wysycająca, nie całkowita.

Klasyczna definicja: przeżycie co najmniej 24 godzin od epizodu zanurzenia określa się jako utonięcie niedokonane (near drowning). Utonięcie suche i zespół nagłego zanurzenia opisują mechanizm zdarzenia, a nie czas przeżycia.

Obraz odpowiada ostrej niewydolności lewokomorowej z zastojem (obustronne rzężenia drobnobańkowe, nagła duszność), gdzie lekiem pierwszego rzutu jest dożylny diuretyk pętlowy (furosemid). Urapidyl czy inne leki naczyniorozszerzające stosuje się jako uzupełnienie przy utrzymującym się wysokim ciśnieniu, a beta-blokery są w ostrym obrzęku płuc przeciwwskazane.

Niestabilna miednica oznacza ryzyko masywnego krwotoku zaotrzewnowego, dlatego natychmiast zakłada się pas stabilizujący miednicę. Rolowanie chorego na bok jest wówczas przeciwwskazane, bo nasila krwawienie i przemieszczenie odłamów.

Wszystkie wymienione stanowią przeciwwskazania do dostępu doszpikowego: złamanie kości docelowej, zakażenie skóry i tkanek miękkich w miejscu wkłucia, ciężka osteoporoza (oraz osteogenesis imperfecta) i wcześniejsza próba wkłucia w tę samą kość w ciągu ostatnich 24-48 godzin ze względu na wyciek płynu przez kanał.

Nagły, silny ból w nadbrzuszu z zlewnymi potami u 50-letniego palacza wymaga wykluczenia zawału ściany dolnej, perforacji wrzodu i kolki żółciowej. Uwięźnięta przepuklina pachwinowa daje ból w pachwinie, a krwawienie z przewodu pokarmowego zwykle nie manifestuje się nagłym, silnym bólem nadbrzusza.

Ostry zespół popromienny obejmuje postać szpikową (hematologiczną), jelitową, neurologiczno-naczyniową oraz zmiany skórne (popromienne zapalenie skóry). Mięsień sercowy jest tkanką stosunkowo promieniooporną i jego uszkodzenie nie należy do typowych składowych ARS.

Czasowa stymulacja jest wskazana w objawowej bradykardii opornej na atropinę, w bloku AV II stopnia typu Mobitz II, w asystolii komorowej z zachowanymi załamkami P oraz w bloku AV III stopnia. Blok typu Wenckebacha zwykle ustępuje po atropinie i rzadko wymaga stymulacji, a bradykardia nie jest typowym problemem zespołu WPW.

Do grupy niewymagającej działań poza osuszeniem i okryciem należy noworodek, który aktywnie oddycha lub płacze, ma prawidłowe napięcie mięśniowe i czynność serca powyżej 100/min. Obniżone napięcie lub HR poniżej 100/min kwalifikuje do dalszych interwencji.

Stłuczenie płuca objawia się dusznością, krwiopluciem, sinicą oraz rzężeniami i osłabieniem szmeru nad uszkodzoną okolicą. Wszystkie wymienione objawy są typowe, dlatego prawidłowa jest odpowiedź zbiorcza.

Klasycznie przyjmuje się, że objawy wstrząsu hipowolemicznego (krwotocznego) pojawiają się po utracie ponad 1/3 objętości krwi krążącej, co odpowiada klasie III wstrząsu wg ATLS (>30%), gdy pojawia się hipotensja. Utrata rzędu 1/5 (15-20%) daje jedynie tachykardię i centralizację krążenia bez pełnoobjawowego wstrząsu, a utrata 1/2 objętości zwykle prowadzi do zgonu.

W zespole dziecka maltretowanego klasyczne są urazy kostne wynikające z mechanizmu szarpania, skręcania kończyn i ściskania klatki piersiowej: złamania przynasadowe (typu narożnikowego, tzw. corner/bucket handle), złuszczenia i skośne złamania w okolicy nasad, spiralne lub skośne złamania trzonów kości długich oraz mnogie złamania żeber, zwłaszcza tylnych, często w różnych fazach gojenia. Wymienia je klasyfikacja Kleinmana oraz podręczniki medycyny ratunkowej i pediatrii (np. Zawadzki, Medycyna ratunkowa i katastrof). Złamania trzonów kręgów nie należą do typowego obrazu maltretowania; powstają raczej w mechanizmie kompresji osiowej, np. przy upadku z wysokości, i występują u maltretowanych dzieci rzadko. Dlatego prawidłowa odpowiedź to C. Odpowiedź oznaczono jako średnio pewną, ponieważ w klasyfikacji Kleinmana złamania trzonów kości długich mają niską swoistość, co bywa źródłem sporów, jednak są one częste u dzieci maltretowanych i tradycyjnie zaliczane do obrazu zespołu.

Największą opornością elektryczną cechuje się kość (oraz sucha, zrogowaciała skóra), dlatego w jej okolicy dochodzi do największego wydzielania ciepła przy przepływie prądu. Nerwy, naczynia z krwią, mięśnie i wilgotna skóra mają niską oporność i dobrze przewodzą prąd.

Wytyczne ERC nakazują układać ręce na środku klatki piersiowej, co anatomicznie odpowiada dolnej połowie mostka; obie te definicje są równoważne. Orientowanie się według linii międzysutkowej zostało zarzucone jako niedokładne, dlatego prawidłowe są tylko odpowiedzi A i B.

U chorego na hemofilię A z aktywnym krwawieniem (smoliste stolce) postępowaniem pierwszoplanowym jest natychmiastowe podanie koncentratu czynnika VIII, jeszcze przed diagnostyką. Gastroskopia, IPP czy oznaczanie aktywności czynnika VIII nie mogą opóźniać substytucji, a przetoczenie KKCz zależy od stopnia niedokrwistości i nie zatrzymuje krwawienia.

Pasteurella multocida jest typowym patogenem ran po pogryzieniu/podrapaniu przez koty, u których kolonizacja jamy ustnej sięga 70-90%, a rany kłute szybko dają gwałtownie szerzące się zapalenie tkanki łącznej z ropnym wyciekiem. Pogryzienia psa również mogą zawierać Pasteurella, ale są to zwykle zakażenia mieszane, a klasyczny opis szybkiego, burzliwego zakażenia dotyczy kotów.

Prawidłowo działający stymulator w razie braku własnej czynności serca będzie generować impulsy, więc asystolia bez artefaktów stymulacji (punkt 1) jest niemożliwa; obserwuje się asystolię z widocznymi iglicami bez wychwytu. W migotaniu komór, zależnie od amplitudy fal i sensingu, stymulator może być hamowany (brak iglic), stymulować asynchronicznie (iglice stałe) lub stymulować okresowo, zatem prawidłowe są punkty 2, 3, 4 i 5.

QuickTrach to gotowy zestaw do konikopunkcji/konikotomii ratunkowej, czyli nakłucia więzadła pierścienno-tarczowego przy niedrożności górnych dróg oddechowych. Nie służy do odbarczania odmy, punkcji osierdzia ani do wykonania klasycznej tracheostomii chirurgicznej.

W opiece poresuscytacyjnej dąży się do normoksemii (pO2 około 100 mmHg, SpO2 94-98%) i stosuje się kontrolę temperatury docelowej 32-34°C wg obowiązujących wówczas wytycznych, zatem prawidłowe są punkty 3 i 4. Hiperwentylacja z pCO2 30 mmHg jest szkodliwa (skurcz naczyń mózgowych), a celem glikemii jest wartość nieprzekraczająca 180 mg%, a nie jej utrzymywanie na tym poziomie.

Wielokrotne dawki węgla aktywowanego są wskazane w zatruciach lekami podlegającymi krążeniu jelitowo-wątrobowemu lub o wolnym wchłanianiu: karbamazepiną, teofiliną, fenobarbitalem, chininą i dapsonem. Metanol i metformina nie są adsorbowane przez węgiel, a w zatruciu paracetamolem leczeniem z wyboru jest N-acetylocysteina.

Aktualne wytyczne resuscytacji noworodka odradzają rutynowe odsysanie z tchawicy czy intubację przy obecności smółki. Jeśli smółka blokuje drogi oddechowe, wystarczy usunąć ją z jamy ustnej (i nosa), a następnie oceniać oddech i tętno; intubacja jest zarezerwowana dla niedrożności nieustępującej po tych działaniach.

Krwotok podpajęczynówkowy klasycznie objawia się nagłym, bardzo silnym bólem głowy (piorunującym), nudnościami i wymiotami oraz objawami oponowymi (sztywność karku, objaw Kerniga), które rozwijają się w ciągu godzin od zachorowania. Ogniskowe objawy neurologiczne również należą do obrazu klinicznego, występują u około 30 procent chorych, na przykład porażenie nerwu okoruchowego przy tętniaku tętnicy łączącej tylnej czy niedowład połowiczy przy tętniaku tętnicy środkowej mózgu lub w przebiegu skurczu naczyniowego. Odzwierciedla to także skala Hunta i Hessa, w której wyższe stopnie obejmują deficyty ogniskowe. Zgodnie z podręcznikami interny (Szczeklik) i neurologii wszystkie cztery wymienione objawy mieszczą się w obrazie klinicznym SAH, więc prawidłowa jest odpowiedź E.

Najczęstszymi przyczynami nieskutecznej wentylacji workiem samorozprężalnym z maską twarzową są niedrożność dróg oddechowych (nieprawidłowe ułożenie głowy, zapadanie języka) oraz nieszczelność między maską a twarzą, powodująca przeciek powietrza. Zgodnie z wytycznymi ERC i podręcznikami medycyny ratunkowej (m.in. ALS, Ostry dyżur) przy braku unoszenia się klatki piersiowej należy najpierw poprawić udrożnienie dróg oddechowych (odgięcie głowy, wysunięcie żuchwy, ewentualnie rurka ustno gardłowa) i skorygować przyleganie maski. Przepływ tlenu nie warunkuje samej wentylacji, bo worek samorozprężalny napełnia się także powietrzem atmosferycznym, a zastawka bezpieczeństwa nie jest pierwszym elementem kontroli. Prawidłowa jest zatem odpowiedź łącząca opcje A i C, czyli E.

Lit nie jest adsorbowany przez węgiel aktywowany (1 fałsz), a niewydolność nerek ma także komponentę przednerkową z odwodnienia (3 fałsz); lit wchłania się szybko, ale z tkanek eliminowany jest wolno (4 fałsz). Prawdziwe są: płukanie żołądka w ciągu pierwszej godziny oraz wymuszona diureza z nawodnieniem/alkalizacją wspomagająca eliminację litu.

Wytyczne ERC nakazują minimalizowanie przerw w uciskaniu klatki piersiowej; przerwa przed i po defibrylacji nie powinna przekraczać 5 sekund. Dłuższe przerwy istotnie zmniejszają szansę na skuteczną defibrylację i przeżycie.

Według wytycznych ERC 2015 czas zanurzenia powyżej 10 minut jest najsilniejszym czynnikiem złego rokowania u tonących. Zanurzenie poniżej 10 minut wiąże się z relatywnie dużą szansą dobrego wyniku neurologicznego.

W drgawkach gorączkowych postępowanie obejmuje zabezpieczenie drożności dróg oddechowych, obniżanie temperatury (leki przeciwgorączkowe, fizykalne metody chłodzenia) oraz przerwanie napadu diazepamem, najwygodniej doodbytniczo. Wszystkie wymienione elementy są prawidłowe.

W pediatrycznej skali Glasgow spontaniczne otwieranie oczu z pełną ruchomością gałek ocznych to 4 punkty, gaworzenie u niemowlęcia/małego dziecka to 5 punktów, a spontaniczne, celowe ruchy kończyn to 6 punktów. Razem daje to maksymalne 15 punktów.

W ciężkim zatruciu tlenkiem węgla tlenoterapię hiperbaryczną należy wdrożyć jak najszybciej, optymalnie w ciągu 6 godzin od ekspozycji, i to ten okres bywa nazywany złotą godziną HBO. Po tym czasie skuteczność w zapobieganiu późnym następstwom neurologicznym wyraźnie maleje.

Wstrząs neurogenny wynika z utraty napięcia współczulnego: dochodzi do rozszerzenia naczyń z hipotensją, bradykardii (brak odruchowej tachykardii) oraz ciepłej, suchej i dobrze ukrwionej skóry. Tachykardia i blada, zimna skóra są typowe dla wstrząsu hipowolemicznego lub kardiogennego.

W NZK u ciężarnej priorytetem jest natychmiastowe rozpoczęcie wysokiej jakości uciśnięć klatki piersiowej, z ręcznym przemieszczeniem macicy w lewo. Układanie na lewym boku uniemożliwia skuteczną resuscytację, dlatego nie jest działaniem priorytetowym.

PEEP zwiększa ciśnienie w klatce piersiowej i zmniejsza powrót żylny, co u chorego w hipowolemii może pogłębić spadek rzutu serca. Pozostałe opcje są nieprawdziwe: PEEP stosuje się w obrzęku płuc, po utonięciu i w urazach klatki piersiowej, a workiem samorozprężalnym można wentylować z zastawką PEEP.

Skala Cormacka-Lehane'a opisuje stopień uwidocznienia głośni w laryngoskopii bezpośredniej (I-IV). Skala Tile'a dotyczy złamań miednicy, a pozostałe nie służą ocenie warunków intubacji.

Torakotomia ratunkowa w SOR ma uzasadnienie przede wszystkim przy urazie penetrującym klatki piersiowej z zatrzymaniem krążenia (zwłaszcza tamponada serca), gdzie szanse przeżycia są największe. Po tępych urazach wyniki torakotomii ratunkowej są skrajnie złe.

W resuscytacji noworodka, gdy mimo skutecznej wentylacji i uciśnięć czynność serca utrzymuje się poniżej 60/min, podaje się adrenalinę (najlepiej dożylnie). Atropina, adenozyna i amiodaron nie mają zastosowania w tej sytuacji.

Schemat ABCDE służy szybkiemu wykryciu i leczeniu stanów bezpośrednio zagrażających życiu oraz identyfikacji obrażeń, a nie ustaleniu ostatecznego rozpoznania. Dlatego prawdziwe są odpowiedzi A i B.

Rozmiar rurki bez mankietu oblicza się ze wzoru wiek/4 + 4, co dla 2-latka daje 4,5; w praktyce przyjmuje się zakres 4,0-4,5. Rurki 3,0-3,5 są właściwe dla noworodków i niemowląt.

Nitroprusydek sodu działa niemal natychmiast (w ciągu sekund) i ma bardzo krótki czas działania, co czyni go najszybciej działającym lekiem w stanach nagłych nadciśnieniowych. Esmolol i nitrogliceryna działają szybko, ale początek działania jest liczony w minutach.

Zgodnie z klasycznym orientacyjnym schematem tętno na tętnicy szyjnej jest wyczuwalne przy ciśnieniu skurczowym około 60 mmHg, na udowej około 70 mmHg, a na promieniowej około 80 mmHg. Wartości niższe (20-50 mmHg) nie zapewniają wyczuwalnego tętna.

Opis odpowiada oparzeniu IIB (głębokie niepełnej grubości): martwica całego naskórka i głębszych warstw skóry właściwej, blada lub żywoczerwona powierzchnia, gojenie z bliznami przykurczającymi. W stopniu IIA gojenie następuje bez blizn, a w III uszkodzenie przekracza granice skóry właściwej.

Obecność stymulatora nie jest przeciwwskazaniem do defibrylacji, ale elektrody należy umieścić co najmniej 8 cm od urządzenia, najlepiej w pozycji przednio-tylnej (przód-tył), aby zminimalizować uszkodzenie układu. Odpowiedź D pomija konieczność modyfikacji położenia elektrod.

U nieprzytomnego zawsze oznacza się glikemię, ocenia źrenice (wąskie, szpilkowate sugerują opioidy) oraz ocenia GCS. Oznaczenie alkoholu we krwi nie jest badaniem wykonywanym przez ZRM na miejscu, a ocena siły mięśniowej u nieprzytomnego jest niemożliwa.

Wytyczne ERC wskazują, że u pacjentów otyłych uciśnięcia są trudniejsze i szybciej dochodzi do zmęczenia ratownika, dlatego zmiany powinny następować częściej niż co 2 minuty. Otyłość nigdy nie jest powodem odstąpienia od resuscytacji.

U niemowlęcia jeden ratownik uciska mostek opuszkami dwóch palców, a dwóch ratowników stosuje technikę dwóch kciuków z objęciem klatki piersiowej dłońmi. Obie techniki są prawidłowe, stąd odpowiedź E.

Badanie FAST jest szybkim, nieinwazyjnym standardem oceny pacjenta z urazem wielonarządowym, wykrywającym wolny płyn w jamie otrzewnej, opłucnej i osierdziu. Diagnostyczne nakłucia (np. płukanie otrzewnej) zostały wyparte przez USG i TK.

Hiperkalcemia nowotworowa, w tym w chłoniakach i ziarnicy złośliwej (produkcja kalcytriolu przez komórki ziarniniaka/chłoniaka), jest częstą przyczyną przełomu hiperkalcemicznego. Ostre zapalenie trzustki i masywne przetoczenia krwi prowadzą raczej do hipokalcemii, a przewlekła choroba nerek do hipokalcemii z wtórną nadczynnością przytarczyc.

W krajach rozwiniętych najczęstszą przyczyną ostrego uszkodzenia (i ostrej niewydolności) wątroby jest zatrucie paracetamolem. Zakażenie HBV jest istotną, ale rzadszą przyczyną w tej populacji.

Hospitalizacji wymagają oparzenia II stopnia o dużej powierzchni (dwie kończyny dolne to około 36% TBSA) oraz każde oparzenie III stopnia, nawet małe. Oparzenia I stopnia, nawet rozległe, leczy się zwykle ambulatoryjnie i nie wlicza się ich do powierzchni oparzenia.

Bez wglądu w załączony zapis, w tego typu pytaniach egzaminacyjnych prezentowany jest zwykle zapis z wydłużonym QT (np. w hipokalcemii lub polekowo), co jest klinicznie istotne ze względu na ryzyko torsade de pointes. QT ocenia się w odprowadzeniu z najdłuższym odstępem i koryguje względem częstości rytmu, więc odpowiedzi D i E są nieprawidłowe.

Oparzenie chemiczne oka, zwłaszcza zasadą (płyn do udrażniania rur), wymaga natychmiastowego, obfitego płukania worka spojówkowego jeszcze przed pełnym badaniem okulistycznym, gdyż czas kontaktu decyduje o głębokości uszkodzenia. Odroczenie płukania do czasu badania (odpowiedź B) pogarsza rokowanie.

Duszność (nagła, o różnym nasileniu) występuje u ok. 80% chorych z zatorowością płucną i jest najczęstszym objawem. Ból opłucnowy w klatce piersiowej jest częsty, ale rzadszy; krwioplucie i omdlenie należą do objawów mniej typowych.

Prawdziwe są punkty 2 i 3: HBO w ciężkim zatruciu CO należy rozpocząć optymalnie w ciągu 6 godzin, a jednym z klasycznych wskazań jest COHb powyżej 25%. Punkt 1 jest fałszywy (stosuje się ciśnienie 2,5-3,0 ATA, nie 4,0), a punkt 4 błędny, bo to CO przesuwa krzywą dysocjacji w lewo, HBO odwraca ten efekt.

Paracetamol jest lekiem przeciwbólowym i przeciwgorączkowym pierwszego wyboru w ciąży, uznawanym za najbezpieczniejszy w każdym trymestrze. Metamizol, opioidy i drotawerynę stosuje się tylko w wybranych sytuacjach, z większym ryzykiem dla płodu.

Nadmierna podaż NaHCO3 dostarcza zasady buforującej, co w pierwszej kolejności prowadzi do zasadowicy metabolicznej (wtórnie hipernatremii, hiperosmolalności i hipokaliemii). Hipoosmolalność jest błędna, ponieważ dochodzi do wzrostu, a nie spadku osmolalności.

U osób ze znaczną otyłością ratownik szybciej się męczy (konieczna częstsza zmiana uciskającego) oraz trudniejsza jest skuteczna wentylacja z powodu obniżonej podatności klatki piersiowej i ryzyka niedrożności dróg oddechowych. Miejsce ucisku wyznacza się tak samo (środek klatki piersiowej), a złamania żeber nie są problemem swoistym dla otyłości.

Obraz ciężkiego rzutu wrzodziejącego zapalenia jelita grubego (liczne krwiste stolce, gorączka, tachykardia, niedokrwistość, wysokie CRP i OB) ze wzdęciem i tkliwością brzucha odpowiada toksycznemu rozdęciu okrężnicy. Rak jelita grubego czy zapalenie trzustki nie dają takiego zespołu ostrego zapalno-biegunkowego z krwistymi wypróżnieniami.

Podczas analizy rytmu przez AED nikt nie może dotykać poszkodowanego, aby nie zakłócić oceny zapisu. AED wykonuje defibrylację, a nie kardiowersję; można go stosować u dzieci (z elektrodami/trybem pediatrycznym) i u ciężarnych, a przy rytmie niedefibrylacyjnym należy natychmiast wznowić uciśnięcia, a nie układać chorego w pozycji bezpiecznej.

Zgodnie z wytycznymi ERC RKO prowadzi się do przejęcia czynności przez zespół ratownictwa medycznego, powrotu prawidłowego oddechu u poszkodowanego lub całkowitego wyczerpania sił ratownika. AED nie wydaje polecenia przerwania resuscytacji, dlatego punkt B jest fałszywy.

W pierwszej pomocy przy drgawkach priorytetem jest ochrona chorego, zwłaszcza głowy, przed wtórnymi obrażeniami; nie wolno go krępować ani wkładać przedmiotów między zęby. Pozycję bezpieczną i ocenę oddechu wykonuje się dopiero po ustąpieniu drgawek.

Prawdziwe są punkty 2 (ocena oddechu do 10 sekund), 4 (częstość uciśnięć co najmniej 100/min, docelowo 100-120/min) i 5 (stosunek 15:2 w resuscytacji dzieci przez osoby z wyszkoleniem medycznym). Punkt 6 jest błędny, gdyż uciska się dolną połowę mostka, a nie jego środek; objętość oddechu 500 ml i minuta na 5 oddechów są nieprawidłowe.

U chorego nieprzytomnego (obniżony poziom świadomości to przeciwwskazanie do natychmiastowej punkcji lędźwiowej) nakłucie lędźwiowe musi być poprzedzone TK głowy, co nieuchronnie opóźnia diagnostykę płynu. Zgodnie z wytycznymi (IDSA, ESCMID, polskie rekomendacje NPOA oraz Interna Szczeklika) w takiej sytuacji nie wolno opóźniać leczenia: należy pobrać krew na posiew i niezwłocznie podać antybiotyk empiryczny jeszcze przed wykonaniem TK i punkcją, czyli przed pobraniem płynu mózgowo-rdzeniowego. Odpowiedzi A i D są błędne, bo punkcja bez wcześniejszej TK u nieprzytomnego grozi wgłobieniem. Odpowiedzi B i C są błędne, ponieważ odraczają antybiotykoterapię do czasu wyniku TK, co pogarsza rokowanie w bakteryjnym zapaleniu opon. Prawidłowa jest zatem odpowiedź E.

W klasie IV Mallampatiego widoczne jest tylko podniebienie twarde, nie uwidacznia się podniebienia miękkiego. W klasie III widać podniebienie miękkie i podstawę języczka, dlatego odpowiedź C jest nieprawidłowa.

Paralizatory generują wysokie napięcie przy bardzo małym natężeniu prądu (rzędu miliamperów), więc stwierdzenie o prądzie o wysokim natężeniu jest fałszywe. Pozostałe stwierdzenia (skurcz mięśni, ryzyko urazów przy upadku, zagrożenie u osób pod wpływem substancji i z chorobami serca) są prawdziwe.

Zgodnie z prawem Hagena-Poiseuille'a przepływ zależy od czwartej potęgi promienia i odwrotnie od długości cewnika, więc najlepszy jest krótki i szeroki kaniula obwodowa 16 G/5 cm. Długie cewniki centralne o małym świetle (A, B) dają znacznie mniejszy przepływ; dostęp obwodowy 18 G jest gorszy od 16 G.

Rutynowa tlenoterapia u chorych z STEMI bez hipoksemii (SpO2 >90-94%) nie jest wskazana i może szkodzić. Morfina jest uzasadniona przy silnym bólu, a podwójna terapia przeciwpłytkowa i antykoagulacja stanowią standard leczenia STEMI.

Rana penetrująca do stawu (podobnie jak do kości czy jamy ciała) jest bezwzględnym wskazaniem do profilaktycznej antybiotykoterapii ze względu na ryzyko ropnego zapalenia stawu. Czyste rany cięte skóry nie wymagają rutynowo antybiotyku, a wiek, otyłość czy cukrzyca to jedynie czynniki ryzyka, nie bezwzględne wskazanie.

W systemie START poszkodowany, który nie chodzi, oddycha, ma tętno na tętnicy promieniowej, ale nie wykonuje poleceń (zaburzenia świadomości), kwalifikowany jest do grupy czerwonej. Kolor żółty przysługiwałby przy prawidłowym stanie świadomości i spełnianiu poleceń.

Hipokaliemia typowo powoduje osłabienie mięśni, zaburzenia rytmu serca i niedowłady, a nie drgawki. Hipoglikemia, hiponatremia, hipokalcemia i hipomagnezemia są dobrze udokumentowanymi metabolicznymi przyczynami napadów drgawkowych.

Zgodnie z regułą Potta przy złamaniu trzonu kości unieruchamia się kość złamaną wraz z dwoma sąsiadującymi stawami, czyli ramię ze stawem łokciowym i barkowym. Włączanie stawu promieniowo-nadgarstkowego (E) nie jest konieczne.

U ofiary potrącenia przez samochód najbardziej prawdopodobnymi odwracalnymi przyczynami NZK są masywna hipowolemia z krwotoku i odma prężna. Hipotermia, zaburzenia elektrolitowe, zatrucie czy zatorowość są w tym mechanizmie znacznie mniej prawdopodobne.

Obraz odpowiada odmie prężnej po stronie urazu (tachypnoe, tachykardia, sinica, hipotensja) i wymaga natychmiastowego odbarczenia igłowego, bez czekania na badania obrazowe. Kaniulę wprowadza się w II przestrzeni międzyżebrowej w linii środkowoobojczykowej tuż po górnej krawędzi żebra, aby ominąć pęczek naczyniowo-nerwowy biegnący przy dolnym brzegu żebra powyżej.

Klasyczna triada zatorowości płucnej to opłucnowy ból w klatce piersiowej, krwioplucie i duszność, obecna u około 25 procent chorych. Kaszel i rozlany ból występują, ale nie wchodzą w skład triady.

Krwiste wymioty z hipotensją, bladością, potliwością i tachykardią zatokową (wąskie, miarowe QRS) wskazują na wstrząs krwotoczny, a tachykardia jest reakcją kompensacyjną. Leczeniem pierwszego rzutu jest resuscytacja płynowa i opanowanie krwawienia, a nie kardiowersja czy leki antyarytmiczne, które pogorszyłyby hemodynamikę.

Triada: śpiączka, depresja oddechowa i szpilkowate źrenice u chorej przyjmującej oksykodon to klasyczne zatrucie opioidami; leczeniem jest nalokson w dawce początkowej 0,4 mg i.v. z miareczkowaniem. Flumazenil jest odtrutką na benzodiazepiny, a glikemia 115 mg/dl wyklucza hipoglikemię.

Do 'czterech H' należą: hipoksja, hipowolemia, hipo/hiperkaliemia i zaburzenia metaboliczne oraz hipo/hipertermia. Hiperkalcemia nie jest wymieniana w tej grupie odwracalnych przyczyn NZK.

Do ustalenia wstępnego rozpoznania przyczyny duszności pourazowej najbardziej przydatne jest badanie fizykalne klatki piersiowej: opukiwanie (bębenkowy odgłos przy odmie, stłumienie przy krwiaku) i osłuchiwanie (asymetria szmerów). Częstość oddechów i saturacja to parametry oceniające ciężkość zaburzeń, ale nie wskazują na konkretną przyczynę.

Worek samorozprężalny z rezerwuarem przy przepływie tlenu około 10 l/min pozwala uzyskać stężenie tlenu w mieszaninie wdechowej rzędu 85 procent. Bez rezerwuaru osiąga się jedynie około 45 procent, a 100 procent wymaga bardzo wysokich przepływów i szczelnego układu.

LUCAS to urządzenie do automatycznej mechanicznej kompresji klatki piersiowej stosowane podczas resuscytacji, a nie do udrażniania dróg oddechowych czy wentylacji. Spośród podanych opcji jedyną opisującą uciskanie klatki piersiowej jest odpowiedź B.

Pękający lub objawowy tętniak aorty brzusznej daje ból brzucha promieniujący do pleców i pachwiny z krwiomoczem, dlatego bywa najczęściej mylony z kolką nerkową. Pozostałe rozpoznania (zapalenie trzustki, uchyłków, zawał) są rzadszymi pomyłkami.

Amiodaron w dawce 300 mg rozpuszczony w 20 ml 5% glukozy podaje się po trzeciej defibrylacji w migotaniu komór/VT bez tętna opornym na defibrylację; działa też w innych arytmiach komorowych i nadkomorowych. Lidokaina jest alternatywą, ale w innej dawce (100 mg), a adrenalina i atropina mają odmienne wskazania.

Zgodnie z wytycznymi ERC amiodaron podaje się w dawce 300 mg i.v. w bolusie po trzeciej nieskutecznej defibrylacji w rytmach do defibrylacji; kolejne 150 mg można podać po piątej defibrylacji. Odpowiedź D podaje błędną dawkę początkową (150 mg).

Przy nawracających tachyarytmiach opornych na kardiowersję elektryczną i amiodaron można zastosować stymulację typu overdrive (przerwanie mechanizmu re-entry szybką stymulacją). Adenozyna działa tylko w częstoskurczach z udziałem węzła AV i nie jest opcją w nawrotowych arytmiach opornych na amiodaron.

Diuretyki pętlowe i tiazydowe powodują zasadowicę metaboliczną hipokaliemiczną, a nie kwasicę. Biegunka (utrata wodorowęglanów), cukrzyca (ketokwasica), alkohol i metformina (kwasica mleczanowa) to typowe przyczyny kwasicy metabolicznej.

Wysokie, szpiczaste załamki T, spłaszczenie/zanik załamka P, wydłużenie PQ i poszerzenie QRS to klasyczna ewolucja zmian EKG w hiperkaliemii. Hipokaliemia daje odwrotny obraz: spłaszczenie T, fale U i obniżenie ST.

Temperatura centralna 32-35°C z zachowaną świadomością, dreszczami, tachykardią i tachypnoe odpowiada hipotermii łagodnej (I stopnia wg klasyfikacji szwajcarskiej). Hipotermia umiarkowana (28-32°C) cechuje się zaburzeniami świadomości i ustaniem dreszczy.

Objaw Levine'a to charakterystyczny gest chorego: zaciśnięta pięść lub dłoń przyłożona do mostka przy opisywaniu bólu dławicowego, sugerujący ból wieńcowy. Opisany w punkcie A to objaw Blumberga (otrzewnowy).

Porażenie prądem nie zmienia standardowego algorytmu BLS/ALS u dorosłych: stosunek uciśnięć do oddechów wynosi 30:2. Proporcja 15:2 dotyczy dzieci resuscytowanych przez dwóch ratowników medycznych.

Podanie 1 mg glukagonu domięśniowo powoduje uwolnienie glukozy z glikogenu wątrobowego i wzrost glikemii o około 50 mg/dl w ciągu kilkunastu minut. Wzrost o 100-150 mg% jest zawyżony, a o 10 mg% nieadekwatnie niski dla przerwania hipoglikemii.

Bez dostępu do załączonego zapisu najbardziej prawdopodobną odpowiedzią w tego typu zadaniach jest bradykardia zatokowa (miarowy rytm <60/min z prawidłowymi załamkami P przed wąskimi QRS). Rytm węzłowy czy komorowy zastępczy wymagałyby braku prawidłowych załamków P lub szerokich zespołów QRS.

Kwas acetylosalicylowy jest przeciwwskazany w przełomie tyreotoksycznym, ponieważ wypiera hormony tarczycy z połączeń z białkami nośnikowymi, zwiększając frakcję wolną. Tiamazol, beta-bloker (esmolol), hydrokortyzon i profilaktyka przeciwzakrzepowa są elementami standardowego leczenia.

W ostrym obrzęku płuc lekami pierwszego rzutu są tlen, azotany, furosemid, morfina, a przy hipotensji/wstrząsie aminy katecholowe (dobutamina, dopamina). Digoksyna nie należy do leków stosowanych w pierwszej kolejności, ma znaczenie jedynie przy szybkim migotaniu przedsionków jako leczenie uzupełniające.

Leczenie hiperkalcemii obejmuje intensywne nawodnienie 0,9% NaCl, furosemid po uzyskaniu normowolemii, bisfosfoniany (kalcytonina, denosumab), a w ciężkich przypadkach hemodializę. Spironolakton, jako diuretyk oszczędzający potas, nie zwiększa kalciurezy i nie jest stosowany.

Wytyczne ERC zalecają uciskanie klatki piersiowej z częstością 100-120/min na głębokość 5-6 cm. Wolniejsze lub szybsze tempo pogarsza skuteczność perfuzji wieńcowej.

Zapach acetonu świadczy o cukrzycowej kwasicy ketonowej, której najczęstszym czynnikiem wyzwalającym jest infekcja (obok pominięcia dawek insuliny). W DKA występuje wzmożone pragnienie, tachykardia, hiperglikemia i skłonność do hipotensji, więc pozostałe odpowiedzi są nieprawidłowe.

Terlipresyna (analog wazopresyny) obkurcza naczynia trzewne i obniża ciśnienie wrotne, jest lekiem z wyboru w ostrym krwawieniu z żylaków przełyku (alternatywa: somatostatyna/oktreotyd). Propranolol stosuje się wyłącznie w profilaktyce, nie w ostrym krwawieniu.

Triada bólów i zawrotów głowy, zaburzeń widzenia aż do ślepoty oraz ciężkiej kwasicy metabolicznej z dużą luką anionową jest typowa dla zatrucia metanolem (toksyczny kwas mrówkowy uszkadza nerw wzrokowy). Zatrucia paracetamolem czy fosforoorganiczne dają zupełnie inny obraz kliniczny.

W zespole hiperglikemiczno-hipermolalnym dominuje ogromny deficyt wody (rzędu 8-12 l), więc podstawą leczenia jest ostrożne, ale obfite nawodnienie. Insulinoterapia powinna być mniej agresywna niż w kwasicy ketonowej, aby uniknąć zbyt szybkiego spadku osmolalności i obrzęku mózgu.

Nalokson jest kompetycyjnym antagonistą receptorów opioidowych i odtrutką w zatruciu opioidami. W zatruciu benzodiazepinami stosuje się flumazenil, a w zatruciu metanolem fomepizol lub etanol.

Nagła duszność, tachykardia i kaszel podczas kaniulacji żyły podobojczykowej wskazują na odmę opłucnową po stronie wkłucia, najczęstsze poważne powikłanie tego dostępu. Nakłucie tętnicy objawiałoby się przede wszystkim tętniącym krwawieniem i narastającym krwiakiem w okolicy wkłucia.

W rytmach niedefibrylacyjnych (asystolia, PEA) podaje się adrenalinę 1 mg i.v. jak najszybciej, a następnie co 3-5 minut. Amiodaron i lidokaina są zarezerwowane dla opornego na defibrylację VF/pVT, a adenozyna dla częstoskurczów nadkomorowych.

Biegunka powoduje utratę wodorowęglanów, stąd kwasica metaboliczna (pH 7,2) z kompensacyjną hiperwentylacją obniżającą PaCO2 do 28 mmHg. Kwasica oddechowa jest wykluczona, bo PaCO2 jest obniżone, a nie podwyższone.

U każdego nieprzytomnego pacjenta w pierwszej kolejności oznacza się glikemię, bo hipoglikemia jest częstą, natychmiast odwracalną przyczyną utraty przytomności. Gazometria i inne badania są ważne, ale wykonywane w dalszej kolejności.

Hiperglikemia powoduje przesunięcie wody z przestrzeni wewnątrzkomórkowej do osocza i obniżenie stężenia sodu bez rzeczywistego niedoboru sodu, czyli hiponatremię rzekomą (translokacyjną). Choroba Addisona, niedoczynność przysadki czy zespół SIADH w chorobach OUN dają hiponatremię prawdziwą.

Olbrzymiokomórkowe zapalenie tętnic występuje po 50. roku życia, przebiega z bólem głowy, znacznie przyspieszonym OB i wymaga leczenia glikokortykosteroidami; nieleczone grozi utratą wzroku. Punkty 1 i 3 są fałszywe, dlatego prawidłowe jest zestawienie 2,4,5.

Hydroksykobalamina wiąże jon cyjankowy tworząc cyjanokobalaminę i jest antidotum z wyboru w zatruciu cyjankami. Atropina jest odtrutką w zatruciu związkami fosforoorganicznymi, a nalokson w zatruciu opioidami.

Pięć oddechów ratowniczych rozpoczyna resuscytację w zatrzymaniu krążenia z przyczyn hipoksemicznych, czyli u dzieci oraz u ofiar podtopienia. Odpowiedzi A i D są więc jednocześnie prawdziwe.

Wytyczne ERC 2015 podkreślają rolę przyłóżkowej ultrasonografii (np. protokół FEEL) w rozpoznawaniu odwracalnych przyczyn NZK, takich jak tamponada, odma prężna, hipowolemia czy zatorowość płucna. Badania obrazowe wymagające transportu pacjenta (TK, MR) nie są możliwe podczas RKO.

Bez dostępu do ryciny odpowiedź opiera się na najczęstszym wzorcu w tego typu pytaniach: chaotyczne, nieregularne wychylenia o zmiennej amplitudzie bez zespołów QRS odpowiadają migotaniu komór. Asystolia to linia niemal płaska, a torsade de pointes ma charakterystyczne wrzecionowate skręcanie osi.

Glikol etylenowy metabolizowany jest do kwasu glikolowego i szczawiowego, co wywołuje ciężką kwasicę metaboliczną z dużą luką anionową oraz ostre uszkodzenie nerek przez odkładanie szczawianów wapnia. Przewlekła niewydolność nerek nie jest typowym bezpośrednim następstwem ostrego zatrucia.

Zgodnie z wytycznymi ERC kardiowersja częstoskurczu nadkomorowego i trzepotania przedsionków wymaga najmniejszych energii, zwykle 70-120 J dwufazowo, podczas gdy migotanie przedsionków zwykle 120-150 J. Migotanie komór leczy się defibrylacją niezsynchronizowaną, a nie kardiowersją.

Reguła Parkland (4 ml/kg/% TBSA płynu Ringera w pierwszej dobie, połowa w pierwszych 8 h) służy do wyliczenia objętości płynów u oparzonych. Pozostałe opcje dotyczą innych skal (np. GCS dla świadomości).

Hipotermię definiuje się jako obniżenie temperatury głębokiej (centralnej) ciała poniżej 35°C. Pomiar powierzchowny lub pod pachą nie odzwierciedla temperatury głębokiej, dlatego pozostałe definicje są nieprawidłowe.

Wytyczne ERC podkreślają, że laicy nie powinni badać tętna, gdyż jest to niewiarygodne i opóźnia RKO; dyspozytor rozpoznaje NZK na podstawie braku reakcji i nieprawidłowego oddechu. Pozostałe działania (teleinstruktaż, lokalizacja i dysponowanie AED, stały kontakt) należą do jego zadań.

Uraz okolicy potylicznej, okres przejaśnienia świadomości oraz triada Cushinga (bradykardia, nadciśnienie, wolny oddech) wskazują na krwiak nadtwardówkowy z narastającym ciasnotą wewnątrzczaszkową. Hipoglikemia czy upojenie nie tłumaczą urazu głowy i triady Cushinga.

SIRS wymaga spełnienia co najmniej 2 z 4 kryteriów; w zestawie C jedynym spełnionym jest leukopenia <4000/µl, pozostałe wartości mieszczą się w normie. W pozostałych zestawach spełnione są przynajmniej dwa kryteria.

Powierzchnia oparzenia wg reguły dziewiątek: obie kończyny dolne 2×18% = 36% plus prawa kończyna górna 9% = 45%. Parkland: 4 ml × 80 kg × 45 = 14 400 ml na dobę, z czego połowa (7200 ml) w pierwszych 8 godzinach.

Morfina tradycyjnie nie jest zalecana w OZT, ponieważ wywołuje skurcz zwieracza Oddiego i wzrost ciśnienia w drogach żółciowo-trzustkowych. Buprenorfina, tramadol, metamizol oraz bupiwakaina (znieczulenie zewnątrzoponowe) są akceptowane.

Reguła Holliday-Segar: 100 ml/kg na pierwsze 10 kg (1000 ml) + 50 ml/kg na kolejne 10 kg (500 ml) + 20 ml/kg na pozostałe 15 kg (300 ml) = 1800 ml/dobę.

Triada śmierci w traumatologii to hipotermia, kwasica metaboliczna i koagulopatia, wzajemnie się nasilające. Warianty z hipertermią lub zasadowicą są nieprawidłowe.

Adenozyna jest lekiem antyarytmicznym stosowanym w częstoskurczu nadkomorowym i może wywołać skurcz oskrzeli, więc jest przeciwwskazana w astmie. Tlen, salbutamol, bromek ipratropium i siarczan magnezu należą do standardowego leczenia stanu astmatycznego.

W segregacji medycznej kolor czerwony oznacza najwyższy priorytet leczenia i transportu, przydzielany poszkodowanym w stanie bezpośredniego zagrożenia życia, m.in. we wstrząsie. Osoby z zatrzymaniem krążenia w warunkach zdarzenia masowego są oznaczane kolorem czarnym (znikome szanse), a kolor zielony dotyczy poszkodowanych chodzących.

Bardzo wysoka glikemia (651 mg/dl), zwiększona osmolalność, odwodnienie z diurezą osmotyczną i zaburzenia świadomości bez cech kwasicy ketonowej wskazują na stan hiperglikemiczno-hiperosmolalny. W kwasicy ketonowej dominowałaby kwasica metaboliczna, oddech Kussmaula i ketonemia, a glikemia zwykle jest niższa.

Obraz odpowiada rzucawce w przebiegu ciężkiego stanu przedrzucawkowego; lekiem z wyboru w przerwaniu i profilaktyce drgawek jest siarczan magnezu w dawce nasycającej 4 g i.v. Diazepam jest lekiem drugiego rzutu i dawka 40 mg jest niedopuszczalna.

Zolpidem, mimo budowy imidazopirydynowej, działa agonistycznie na receptor benzodiazepinowy GABA-A, więc jego swoistą odtrutką jest flumazenil. Nalokson odwraca działanie opioidów, a nie leków nasennych typu Z.

U osób niepalących HbCO wynosi zwykle 1-3%, natomiast u nałogowych palaczy wartości do 5-10% są typowe i nie świadczą o zatruciu. Tlenoterapia hiperbaryczna jest zarezerwowana dla ciężkich zatruć z objawami neurologicznymi lub bardzo wysokim HbCO.

Przed i w trakcie leczenia trombolitycznego udaru niedokrwiennego ciśnienie należy utrzymywać poniżej 185/110 mmHg, aby zmniejszyć ryzyko krwawienia wewnątrzczaszkowego. Wartość 220/120 mmHg jest progiem interwencji u chorych nieleczonych fibrynolitycznie.

Szczekający kaszel jest charakterystyczny dla podgłośniowego zapalenia krtani (krup), a nie dla zapalenia nagłośni. W ostrym zapaleniu nagłośni dominują wysoka gorączka, ślinotok, dysfagia, przymusowa pozycja i przyspieszony oddech przy zwykle bezgłośnym kaszlu.

Przy małym lub pośrednim klinicznym prawdopodobieństwie zatorowości płucnej pierwszym badaniem jest oznaczenie D-dimeru, którego prawidłowy wynik pozwala wykluczyć rozpoznanie. Angio-TK wykonuje się przy dużym prawdopodobieństwie lub dodatnim D-dimerze.

Hipotermię definiuje się jako obniżenie głębokiej (centralnej) temperatury ciała do 35°C lub poniżej. Wartości 34°C i niższe odpowiadają już umiarkowanej i ciężkiej hipotermii.

Dwojenie, ból i tkliwość okolicy oczodołu z obrzękiem i podbiegnięciem krwawym po urazie to typowe objawy złamania rozprężającego (blow-out) dna oczodołu z uwięźnięciem mięśni. Odwarstwienie siatkówki daje ubytki w polu widzenia i błyski, a nie dwojenie z bolesnością kostną.

Omdlenie u 70-latka z wyczuwalnym tętnem przemawia za objawową bradyarytmią (najpewniej blokiem AV III stopnia). Postępowaniem z wyboru przy niestabilnej bradykardii opornej na atropinę jest przezskórna stymulacja elektryczna. Defibrylacja i kardiowersja nie mają zastosowania przy zachowanym, wolnym rytmie z tętnem.

Silny, rozrywający ból promieniujący do pleców u palacza z niekontrolowanym nadciśnieniem i bez uniesień ST to klasyczny obraz ostrego rozwarstwienia aorty. Zatorowość płucna czy odma dają raczej duszność i ból opłucnowy, a nie ból rozdzierający promieniujący międzyłopatkowo.

Kryteria berlińskie ARDS obejmują ostry początek (do 7 dni), obustronne zacienienia w RTG, wykluczenie niewydolności serca oraz obniżony wskaźnik PaO2/FiO2 przy PEEP >=5 cm H2O, a także obecność czynnika ryzyka. Wartość SpO2 < 90% nie jest kryterium rozpoznania.

W masywnym krwotoku zaleca się przetaczanie składników w proporcji zbliżonej do 1:1, czyli na każdą jednostkę KKCz jedną jednostkę FFP (dawka osocza 10-15 ml/kg). Większe proporcje osocza nie są rekomendowane i grożą przeciążeniem objętościowym oraz TRALI.

Niskonapięciowe (drobnofaliste) VF jest trudne do odróżnienia od asystolii, a defibrylacja jest wówczas mało skuteczna; wytyczne ERC zalecają kontynuowanie wysokiej jakości uciskania klatki piersiowej w celu poprawy amplitudy migotania. Wyładowanie bez uprzedniej dobrej perfuzji mięśnia sercowego zwykle nie przywraca rytmu.

Do stwierdzenia zgonu uprawniają znamiona pewne śmierci: plamy opadowe i stężenie pośmiertne, a także nieskuteczność prawidłowo prowadzonej resuscytacji. Sam brak tętna, oddechu czy oziębienie ciała są objawami niepewnymi i nie upoważniają do odstąpienia od RKO.

Atropina jako lek antycholinergiczny powoduje rozszerzenie źrenic (mydriazę), a nie ich zwężenie. Tramadol, morfina, fentanyl i kodeina to opioidy wywołujące typową miozę.

Diazepam ma dużą objętość dystrybucji i silnie wiąże się z białkami, więc hemodializa jest nieskuteczna; leczenie jest objawowe, ewentualnie z flumazenilem. Metanol, glikol etylenowy, salicylany i lit to klasyczne wskazania do hemodializy.

Świadek zdarzenia bez doświadczenia powinien ocenić przytomność i oddech, wezwać pomoc i prowadzić wyłącznie uciskanie klatki piersiowej (compression-only CPR). Badanie tętna nie jest wymagane od osób bez doświadczenia, a wentylacja nie jest bezwzględnie konieczna.

U dzieci w wieku 6-12 lat dawka adrenaliny we wstrząsie anafilaktycznym wynosi 0,3 mg domięśniowo, czyli 0,3 ml roztworu 1 mg/ml (0,1%). Dawka 0,15 ml dotyczy dzieci poniżej 6. roku życia, a 0,5 ml dorosłych i dzieci powyżej 12 lat.

Asystolia po defibrylacji (tzw. ogłuszenie mięśnia sercowego) wymaga natychmiastowego kontynuowania uciśnięć klatki piersiowej, które poprawiają perfuzję wieńcową i mogą doprowadzić do pojawienia się VF lub powrotu rytmu perfuzyjnego. Stymulacja zewnętrzna jest nieskuteczna w asystolii bez załamków P, a uderzenie przedsercowe nie ma tu zastosowania.

Okoliczności (nieprzytomny w parku, grudzień) wskazują na hipotermię, a w hipotermii tętno i oddech mogą być bardzo wolne i słabo wyczuwalne, dlatego wytyczne ERC zalecają ocenę oznak życia przez okres do 1 minuty. Standardowe 10 sekund dotyczy poszkodowanych bez podejrzenia hipotermii.

Chlorek wapnia nie obniża stężenia potasu, lecz stabilizuje potencjał błonowy kardiomiocytów, chroniąc serce przed arytmią. Furosemid, salbutamol, insulina z glukozą i wodorowęglan sodu faktycznie obniżają kaliemię (przez eliminację lub przesunięcie do komórek).

Złośliwy zespół neuroleptyczny charakteryzuje się hipertermią, sztywnością mięśniową, zaburzeniami świadomości i dysautonomią oraz wzrostem CK. Zatrucia etanolem, benzodiazepinami i opioidami przebiegają raczej z hipotermią i depresją OUN.

Przebyty udar mózgu w ciągu ostatnich 3 miesięcy jest bezwzględnym przeciwwskazaniem do trombolizy. INR 1,7 jest wartością graniczną (przeciwwskazanie dotyczy INR >1,7), płytki 150 tys. i wiek 18 lat są prawidłowe, a 4 godziny mieszczą się w oknie terapeutycznym.

Izolowany uraz wewnątrzczaszkowy u dorosłego praktycznie nie powoduje wstrząsu hipowolemicznego, gdyż objętość krwi w jamie czaszki jest zbyt mała. Hipotensja z tachykardią po upadku z wysokości wskazuje na krwawienie pozaczaszkowe (klatka piersiowa, brzuch, miednica, kości długie).

Nagły, silny ból brzucha nieproporcjonalny do skąpych objawów przedmiotowych, krwista biegunka i migotanie przedsionków (źródło zatoru) to klasyczny obraz ostrego niedokrwienia jelita w mechanizmie zatorowym. Zapalenie trzustki czy wyrostka nie wiąże się z napadowym AF ani z tak charakterystyczną dysproporcją objawów.

W protokole START poszkodowany, który nie podejmuje oddechu po udrożnieniu dróg oddechowych, jest oznaczany kolorem czarnym jako zmarły lub nierokujący. W zdarzeniu masowym nie prowadzi się resuscytacji, aby nie angażować sił kosztem osób z realnymi szansami przeżycia.

Po defibrylacji natychmiast wznawia się uciśnięcia i ocenia rytm dopiero po 2 minutach RKO, chyba że wcześniej pojawią się objawy ROSC. Ocena zapisu bezpośrednio po wyładowaniu wydłuża przerwy w uciśnięciach i pogarsza rokowanie.

Flumazenil jest kompetycyjnym antagonistą receptora benzodiazepinowego i swoistą odtrutką w zatruciu benzodiazepinami. Nalokson odwraca działanie opioidów, protamina heparyny, a węgiel aktywowany jest sorbentem, nie odtrutką.

Przy dużym prawdopodobieństwie klinicznym zatoru tętnicy płucnej należy natychmiast rozpocząć leczenie przeciwkrzepliwe heparyną drobnocząsteczkową (enoksaparyna) jeszcze przed potwierdzeniem rozpoznania. Leczenie trombolityczne (alteplaza, urokinaza) zarezerwowane jest dla zatoru wysokiego ryzyka z niestabilnością hemodynamiczną po potwierdzeniu rozpoznania; DOAC włącza się po potwierdzeniu.

Wytyczne ERC: w głębokiej hipotermii (<30 stopni C) przy VF należy wykonać do 3 defibrylacji, a jeśli są nieskuteczne, kolejne próby odroczyć do ogrzania chorego powyżej 30 stopni C. Całkowita rezygnacja z defibrylacji (odpowiedzi A i C) jest niezgodna z zaleceniami.

Triada Charcota (ból w prawym podżebrzu, gorączka z dreszczami, żółtaczka) z poszerzeniem dróg żółciowych zewnątrzwątrobowych w USG jednoznacznie wskazuje na ostre zapalenie dróg żółciowych. W ostrym zapaleniu pęcherzyka nie ma zwykle żółtaczki ani poszerzenia przewodów żółciowych.

Nagły wzrost ETCO2 podczas RKO jest wczesnym wskaźnikiem powrotu spontanicznego krążenia (ROSC). Wartości ETCO2 mają znaczenie rokownicze (utrzymujące się <10 mmHg po 20 min rokują źle) i zależą od jakości oraz głębokości uciśnięć, natomiast częstość uciśnięć monitoruje się innymi metodami.

U noworodka uciśnięcia klatki piersiowej rozpoczyna się, gdy mimo skutecznej wentylacji dodatnim ciśnieniem przez 30 sekund czynność serca pozostaje poniżej 60/min. Częstość 60-100/min wymaga kontynuacji skutecznej wentylacji, a nie uciśnięć.

Do odwracalnych przyczyn NZK (4H i 4T) należy odma prężna, a nie odma zamknięta, która nie powoduje bezpośrednio zatrzymania krążenia. Hipowolemia, hipotermia i zatrucia (toksyny) należą do klasycznych przyczyn odwracalnych.

U noworodków obowiązuje stosunek 3 uciśnięcia do 1 oddechu (90 uciśnięć i 30 oddechów na minutę). U dzieci stosunek wynosi 15:2, a u dorosłych 30:2, więc zapisy 2:15 i 2:30 są odwrócone i błędne w kontekście podanych grup.

Kardiowersja elektryczna (zsynchronizowana z załamkiem R) jest wskazana w tachyarytmiach z zachowanym tętnem, np. w migotaniu przedsionków. Migotanie komór, VT bez tętna, asystolia i PEA nie podlegają kardiowersji: dwa pierwsze wymagają defibrylacji, pozostałe wyłącznie RKO z adrenaliną.

Zatrucie salicylanami wywołuje kwasicę metaboliczną z luką anionową oraz bezpośrednie pobudzenie ośrodka oddechowego, co objawia się głębokim, przyspieszonym oddechem Kussmaula. Benzodiazepiny, beta-blokery i blokery kanału wapniowego prowadzą raczej do depresji oddechowej.

Krystaloidami są roztwory elektrolitowe: mleczanowy roztwór Ringera i 0,9% NaCl. Albuminy i hydroksyetyloskrobia (HES) to koloidy, więc prawidłowe zestawienie to 1 i 4.

W anafilaksji dochodzi do wazodylatacji i spadku ciśnienia tętniczego (wstrząs anafilaktyczny), a nie do jego wzrostu. Pokrzywka, niewydolność oddechowa, nietrzymanie moczu i utrata przytomności są typowymi objawami reakcji anafilaktycznej.

Zgodnie z wytycznymi ERC u dzieci energia defibrylacji wynosi 4 J/kg zarówno dla pierwszego, jak i kolejnych wyładowań. Wartość 2 J/kg dotyczyła starszych zaleceń i nie jest obecnie rekomendowana.

Chora z rakiem piersi z przerzutami do kości ma klasyczną triadę hiperkalcemii: bóle brzucha i zaparcia, wielomocz z polidypsją oraz zaburzenia rytmu serca. Hipokalcemia dawałaby tężyczkę i parestezje, a nie wielomocz i zaparcia.

W częstoskurczu miarowym z wąskimi QRS stosuje się manewry zwiększające napięcie nerwu błędnego (Valsalva, masaż zatoki szyjnej), a następnie adenozynę 6 mg i.v. Atropina jest lekiem stosowanym w bradykardii, a nie w tachyarytmii.

Bradykardia w hipotermii jest oporna na atropinę i nie wymaga leczenia farmakologicznego, ustępuje po ogrzaniu chorego. Pozostałe stwierdzenia (próg 35°C, wiek podeszły jako czynnik ryzyka, konieczność ogrzania przed rozpoznaniem śmierci mózgu, tolerancja NZK w głębokiej hipotermii) są prawdziwe.

Odtrutką w zatruciu benzodiazepinami jest flumazenil, a acetylocysteina stosowana jest w zatruciu paracetamolem. Pozostałe pary lek-zatrucie są poprawnymi odtrutkami swoistymi.

Chory ma objawy niestabilności hemodynamicznej (wstrząs, ból w klatce piersiowej, hipotensja) w przebiegu tachyarytmii, więc leczeniem z wyboru jest natychmiastowa kardiowersja elektryczna zsynchronizowana (do 3 prób). Leki antyarytmiczne stosuje się dopiero po nieskutecznej kardiowersji.

Częstoskurcz komorowy bez tętna to rytm do defibrylacji (wyładowanie niezsynchronizowane) w ramach resuscytacji, a nie do kardiowersji. Pozostałe sytuacje to klasyczne wskazania do pilnej kardiowersji zsynchronizowanej.

Dopamina jest katecholaminą stosowaną we wlewie w opiece poresuscytacyjnej, po powrocie spontanicznego krążenia, a nie podczas RKO. Adrenalina, amiodaron, lidokaina i magnez należą do leków podawanych w trakcie zatrzymania krążenia.

Torasemid jako diuretyk pętlowy zwiększa wydalanie potasu i powoduje hipokaliemię, a nie hiperkaliemię. Inhibitory ACE, NLPZ, beta-blokery i trimetoprim mogą prowadzić do wzrostu stężenia potasu.

Zabiegi zwiększające napięcie nerwu błędnego (próba Valsalvy, masaż zatoki szyjnej) są pierwszą metodą przerywania częstoskurczów nadkomorowych, czyli z wąskimi zespołami QRS. W częstoskurczu z szerokimi QRS (komorowym) są nieskuteczne, a w migotaniu przedsionków mogą jedynie przejściowo zwolnić rytm komór, nie przerywając arytmii.

Kapnografia z zapisem krzywej końcowowydechowego CO2 jest najczulszą i najbardziej swoistą metodą potwierdzenia położenia rurki w tchawicy i jest zalecana rutynowo po intubacji. Pulsoksymetria i saturacja zmieniają się z opóźnieniem i nie różnicują intubacji przełykowej.

W resuscytacji noworodka bezpośrednio po urodzeniu obowiązuje stosunek 3 uciśnięcia do 1 oddechu (około 90 uciśnięć i 30 oddechów na minutę). Stosunki 15:2 i 30:2 dotyczą dzieci starszych i dorosłych.

Skala Wellsa obejmuje objawy zakrzepicy żył głębokich, brak bardziej prawdopodobnego rozpoznania, tachykardię >100/min, unieruchomienie lub operację w ostatnich 4 tygodniach, przebytą ŻChZZ, krwioplucie i chorobę nowotworową. Liczba płytek krwi nie jest jej elementem.

Kwasica powoduje przemieszczanie potasu z komórek do przestrzeni pozakomórkowej, prowadząc do hiperkaliemii, a nie hipokaliemii. Wymioty, insulina, hiperaldosteronizm pierwotny i diuretyki pętlowe klasycznie obniżają kaliemię.

W zatruciu TLPD z torsade de pointes stosuje się siarczan magnezu oraz wodorowęglan sodu; leki wydłużające QT i o działaniu proarytmicznym (amiodaron) oraz beta-blokery i werapamil (nasilenie hipotensji) są przeciwwskazane.

CURB-65 (splątanie, mocznik, częstość oddechów, ciśnienie, wiek ≥65 lat) służy ocenie ciężkości pozaszpitalnego zapalenia płuc i decyzji o leczeniu ambulatoryjnym lub szpitalnym. Dla zapalenia trzustki stosuje się skale Ranson/BISAP, a nie CURB-65.

Najkrótszy czas tolerancji niedotlenienia ma kora mózgu (3-4 min), następnie pień mózgu, mięsień sercowy, nerki i wątroba, a najdłużej przeżywają mięśnie, skóra i kości. Pozostałe zestawienia nie zachowują tej kolejności.

Wszystkie wymienione stwierdzenia są zgodne z wytycznymi: podczas RKO nie stosuje się drogi domięśniowej ani podskórnej (nieprzewidywalne wchłanianie), preferuje się dostęp dożylny obwodowy powyżej przepony lub doszpikowy, droga dosercowa jest zakazana, a droga dotchawicza nie jest już zalecana przez ERC.

Odtrutką w zatruciu glikolem etylenowym jest fomepizol lub etanol, nigdy alkohol metylowy, który sam jest silną trucizną. Pozostałe pary trucizna-antidotum są prawidłowe.

Według klasycznej tabeli utraty krwi w złamaniach (ITLS/PHTLS, cytowanej też w polskich podręcznikach medycyny ratunkowej) orientacyjne wartości wynoszą: jedno żebro ok. 125 ml, jeden kręg ok. 250 ml, kości przedramienia 250-500 ml, bark i kość ramienna 500-750 ml, podudzie 500-1000 ml, miednica od ok. 1000 ml, kość udowa 1000-2000 ml. Jedyną sekwencją, którą można odczytać jako narastającą, jest B: żebro (125 ml) < bark i kość ramienna (500-750 ml) < miednica (ok. 1000 ml) < kość udowa (1000-2000 ml). Odpowiedź A jest błędna, bo kręg (250 ml) daje większą utratę niż żebro (125 ml), C błędnie stawia kość ramienną przed przedramieniem, D jest uszeregowana malejąco, a E jest całkowicie pomieszana. Pytanie jest jednak dyskusyjne, ponieważ złamania miednicy mogą powodować masywny krwotok przekraczający utratę przy złamaniu kości udowej, dlatego pewność oceniam jako umiarkowaną.

Triada Becka w tamponadzie serca to hipotensja, ściszenie tonów serca i poszerzenie (przepełnienie) żył szyjnych. Tętno paradoksalne i duszność są objawami towarzyszącymi, ale nie wchodzą w skład klasycznej triady.

Klasyczne wskazania do zdjęcia przeglądowego czaszki mimo dostępności TK to urazy penetrujące (lokalizacja ciał obcych, odłamków pocisku), podejrzenie złamania z wgłobieniem, ocena struktur podstawy oraz kontrola położenia materiału po kraniotomii i drenów/zastawek komorowych. Wszystkie wymienione sytuacje są zatem prawidłowe.

Wytyczne ERC podają, że każda minuta opóźnienia defibrylacji w migotaniu komór zmniejsza szansę przeżycia o około 10-12% (przy prowadzonej RKO spadek jest wolniejszy). Wartości 1% czy 50% na minutę nie mają potwierdzenia w danych.

Gorączka to podwyższenie temperatury głębokiej powyżej 38°C przy przestawieniu ośrodka termoregulacji, a nie powyżej 36,6°C, która jest wartością prawidłową. Pozostałe definicje (hipertermia, hiperpireksja >41,1°C, hipotermia <35°C) są poprawne.

Ciśnienie tętna (skurczowe minus rozkurczowe) prawidłowo wynosi około 40 mmHg, z zakresem uznawanym za normę 30-50 mmHg. Wartości niższe sugerują hipowolemię lub tamponadę, wyższe sztywność tętnic lub niedomykalność aortalną.

Hipotermia zmniejsza metabolizm i produkcję CO2, dlatego EtCO2 spada. Hipowentylacja, hipertermia złośliwa, wzmożona aktywność mięśni i przełom tarczycowy zwiększają produkcję lub retencję CO2, powodując wzrost EtCO2.

Produkt ciśnienia (HR x ciśnienie skurczowe) odzwierciedla zapotrzebowanie mięśnia sercowego na tlen; w spoczynku wynosi około 8000-9000 i wartości do 10 000 uznaje się za prawidłowe. Wartości rzędu 20 000-25 000 wiążą się już z istotnym ryzykiem niedokrwienia, więc nie są normą.

Ból twarzy może wynikać zarówno z patologii zębów i przyzębia, jak i z neuralgii nerwu trójdzielnego oraz nerwu językowo-gardłowego. Wszystkie trzy przyczyny są prawidłowe, więc odpowiedź obejmująca tylko neuralgie jest niepełna.

Cząsteczka CO jest bardzo mała i może przenikać przez ściany działowe (np. płyty gipsowo-kartonowe), zatruwając osoby w sąsiednich pomieszczeniach, więc stwierdzenie C jest fałszywe i stanowi zaprzeczenie prawdziwego zdania E. Pozostałe cechy (brak barwy, zapachu i smaku, ok. 200-250-krotnie większe powinowactwo do hemoglobiny, tworzenie COHb) są prawdziwe.

Wczesne objawy udaru niedokrwiennego w TK to hiperdensyjny objaw tętnicy (np. hyperdense MCA sign), zatarcie wstęgi wyspy, zatarcie granic jąder podstawy oraz wygładzenie bruzd. Hipodensyjny sygnał tętnicy nie jest opisywanym objawem, dlatego to stwierdzenie jest fałszywe.

Po napadzie drgawkowym pacjent jest w fazie ponapadowej i nie należy go na siłę budzić ani cucić, tylko ułożyć w pozycji bezpiecznej i monitorować. Pozostałe zasady (brak przedmiotów w ustach, brak polewania wodą, zabezpieczenie głowy) są prawidłowe.

U chorych niestabilnych hemodynamicznie z krwotokiem z przewodu pokarmowego najczęstszą przyczyną zgonu jest niedokrwienie mięśnia sercowego wynikające z hipowolemii i niedokrwistości, zwłaszcza u osób z chorobą wieńcową. Pozostałe powikłania narządowe występują rzadziej i nie dominują w statystykach śmiertelności.

Hipoglikemia jest najczęstszym stanem naśladującym udar, a oznaczenie glikemii to jedyne badanie laboratoryjne wymagane przed rozpoczęciem trombolizy, wykonywane natychmiast przy łóżku chorego. TK głowy bez kontrastu jest niezbędna, ale wykonywana po szybkim wykluczeniu hipoglikemii w ramach oceny wstępnej.

Powrót spontanicznego krążenia powoduje nagły wzrost ETCO2 (zwykle powyżej 35-40 mmHg) wskutek wypłukania CO2 z tkanek przy przywróconym rzucie serca. Spadek ETCO2 świadczy o pogorszeniu perfuzji, a nie o ROSC.

Objawy (śpiączka, hipowentylacja z bezdechami, szpilkowate źrenice, hipoksemia) wskazują na zatrucie opioidami. Priorytetem jest ABC: natlenianie i wentylacja, zabezpieczenie drożności dróg oddechowych oraz podanie naloksonu; sam nalokson bez wentylacji jest postępowaniem nieprawidłowym.

Migotanie przedsionków z szybką czynnością komór i objawami niestabilności hemodynamicznej (hipotensja, ból w klatce piersiowej) wymaga natychmiastowej kardiowersji elektrycznej zsynchronizowanej. Leki antyarytmiczne stosuje się dopiero u chorych stabilnych lub po kardiowersji.

Wszystkie wymienione stwierdzenia są zgodne z zasadami ATLS: najlepszą terapią płodu jest skuteczna resuscytacja matki, płód może być zagrożony mimo dobrego stanu matki, USG jest badaniem z wyboru, a niezbędne badania radiologiczne należy wykonać mimo ryzyka napromienienia.

Klasyczna triada pękniętego tętniaka aorty brzusznej to ból brzucha lub pleców, wyczuwalny tętniący guz w jamie brzusznej oraz hipotensja/wstrząs. Pozostałe zestawy objawów odpowiadają innym jednostkom chorobowym.

Obraz ostrego brzucha mogą naśladować zarówno przyczyny metaboliczne (kwasica ketonowa), jak i pozabrzuszne (zapalenie płuc dolnego płata) oraz choroby przewodu pokarmowego i miednicy mniejszej. Dlatego prawidłowa jest odpowiedź obejmująca wszystkie wymienione stany.

Wskazaniami do hospitalizacji w ostrym odmiedniczkowym zapaleniu nerek są: ciężki przebieg, powikłane ZUM, ciąża, niemożność nawodnienia/leczenia doustnego, wymioty, brak poprawy po leczeniu ambulatoryjnym. Sama dobrze wyrównana cukrzyca u chorego w stabilnym stanie nie wymaga hospitalizacji (inaczej niż cukrzyca niewyrównana lub z powikłaniami).

Szczepienie przeciw tężcowi (Td/Tdap) jest bezpieczne i wręcz zalecane u kobiet ciężarnych, m.in. w profilaktyce tężca noworodków i krztuśca. Pozostałe stwierdzenia są prawdziwe: schemat podstawowy to 3 dawki, toksoid jest bezpieczny u osób z immunosupresją, metronidazol jest antybiotykiem z wyboru, a dysautonomia odpowiada za wysoką śmiertelność.

Na zapisie po każdym artefakcie stymulacji nie występuje szeroki zespół QRS z następczą falą T, czyli brak jest tzw. capture, a częstość stymulacji jest ustawiona prawidłowo (zwykle 70-80/min). Oznacza to stymulację nieskuteczną przy zbyt niskim natężeniu prądu, które należy stopniowo zwiększać do uzyskania pobudzenia mechanicznego i tętna.

Otwieranie oczu na ból to 2 punkty, dźwięki niezrozumiałe to 2 punkty, a patologiczny wyprost (odmóżdżeniowy) to 2 punkty, łącznie 6 punktów. Wynik 7 lub 8 odpowiadałby lepszej reakcji ruchowej (zgięciowej lub wycofaniu).

W akronimie SAMPLE S oznacza Symptoms, czyli objawy podmiotowe zgłaszane przez chorego. Alergie to A, leki to M (medications), przebyte choroby i operacje to P (past medical history), a ciąża mieści się w wywiadzie przeszłości/L (last meal jest osobnym punktem).

Skala numeryczna NRS wymaga zdolności abstrakcyjnego rozumienia liczb, dlatego u młodszych dzieci (poniżej ok. 8-9 rż) zaleca się skale obrazkowe (np. Wong-Baker) zamiast NRS. Ocena bólu co 30 minut, pierwsza dawka analgetyku w ciągu 20 minut oraz skale uproszczone są elementami zalecanego postępowania, a VAS u osób starszych bywa stosowana, choć z ograniczeniami.

Badanie pierwotne ABCDE służy wykryciu i natychmiastowemu leczeniu stanów bezpośrednio zagrażających życiu, a nie identyfikacji wszystkich obrażeń. Pełne zidentyfikowanie wszystkich urazów należy do badania wtórnego (secondary survey), wykonywanego po ustabilizowaniu funkcji życiowych.

AT-MIST to: Age, Time, Mechanism, Injuries, Signs, Treatment, więc I oznacza stwierdzone obrażenia. Objawy przedmiotowe to S (signs), a leczenie przedszpitalne to T (treatment).

Złamania panewki są złamaniami śródstawowymi obejmującymi miednicę i bardzo często towarzyszy im krwiak zaotrzewnowy w miednicy mniejszej z istotną utratą krwi. Powstają najczęściej pośrednio (uderzenie kolanem w deskę rozdzielczą, upadek na krętarz), a leczeniem z wyboru przy przemieszczeniu jest otwarta repozycja i stabilizacja, przy czym wyciąg szkieletowy w odwiedzeniu bywa metodą pomocniczą.

Złamanie podgłowowe przywiedzeniowe (Pauwels III, kąt szczeliny >50 stopni) ma działające siły ścinające, dużą niestabilność i uszkodzenie unaczynienia głowy, dlatego rokuje najgorzej co do zrostu i grozi martwicą. Złamania zaklinowane odwiedzeniowe rokują lepiej, a u młodych pacjentów dąży się do zespolenia z zachowaniem głowy, nie do protezoplastyki połowiczej.

Pulsujący (tętniący, powiększający się) krwiak okołonerkowy świadczy o czynnym krwawieniu tętniczym i jest bezwzględnym wskazaniem do laparotomii i rewizji nerki. Angioembolizacja jest obecnie metodą z wyboru u stabilnych chorych, a uszkodzenia V stopnia u części stabilnych pacjentów leczy się zachowawczo lub wewnątrznaczyniowo, więc sformułowanie 'zawsze bez wyjątku' jest nieprawdziwe.

Zapadnięcie gałki ocznej (enoftalmia) jest typowym objawem izolowanego złamania ściany oczodołu typu blow-out z przemieszczeniem tkanek do zatoki. Krwawienie podpajęczynówkowe nie daje enoftalmii, odruch konsensualny polega na zwężeniu źrenicy, a egzoftalmometr (Hertla) służy właśnie do pomiaru wysunięcia/zapadnięcia gałki, nie ciśnienia wewnątrzgałkowego.

Otwieranie oczu na polecenie słowne = 3 pkt, niezrozumiałe dźwięki = 2 pkt, a w GCS ocenia się najlepszą odpowiedź ruchową, czyli lokalizowanie bólu = 5 pkt. Razem 3+2+5 = 10 punktów; brak ruchu jednej kończyny nie obniża punktacji, gdyż liczy się najlepsza reakcja.

W skali CPC kategoria 3 oznacza ciężkie uszkodzenie neurologiczne (chory przytomny, ale zależny od pomocy osób trzecich w czynnościach dnia codziennego). Umiarkowany deficyt neurologiczny z zachowaną samodzielnością odpowiada CPC 2, a stan wegetatywny/śpiączka to CPC 4.

ISS oblicza się jako sumę kwadratów najwyższych wartości AIS z trzech najciężej uszkodzonych okolic ciała spośród sześciu wyróżnionych. Uwzględnienie mniejszej lub większej liczby okolic byłoby niezgodne z definicją skali.

Kierownikiem zespołu urazowego w centrum urazowym nie musi być anestezjolog; funkcję tę pełni najczęściej chirurg (ogólny lub traumatolog) albo specjalista medycyny ratunkowej. Schemat AT-MIST obejmuje wiek, czas, mechanizm urazu, stwierdzone obrażenia, objawy i zastosowane leczenie, więc pozostałe stwierdzenia są prawdziwe.

Ból o natężeniu NRS 7 to ból silny, wymagający zgodnie z drabiną analgetyczną silnego opioidu (np. fentanylu, morfiny), najlepiej w skojarzeniu z analgetykiem nieopioidowym. Same leki nieopioidowe (paracetamol, metamizol) nie zapewnią wystarczającej analgezji.

Częstoskurcz z objawami niestabilności hemodynamicznej u przytomnego chorego jest wskazaniem do natychmiastowej kardiowersji elektrycznej zsynchronizowanej, wykonywanej w sedacji lub znieczuleniu ogólnym. Defibrylacja (niezsynchronizowana) dotyczy VF/pVT bez tętna, a znieczulenie miejscowe jest w tej procedurze nieskuteczne.

Kluczowym elementem RSI jest preoksygenacja 100% tlenem biernie przez szczelną maskę z rezerwuarem przez 3-5 minut, co wytwarza rezerwę tlenową i pozwala uniknąć wentylacji workiem samorozprężalnym (grożącej rozdęciem żołądka i regurgitacją). Pozostałe opcje są sprzeczne z zasadami RSI: intubację wykonuje się rurką z prowadnicą, aby maksymalnie skrócić czas zabiegu (B błędne), a zakładanie sondy żołądkowej przed intubacją u pacjenta z niezabezpieczonymi drogami oddechowymi może sprowokować regurgitację i aspirację (C błędne). Uniesienie tułowia stosuje się raczej przed indukcją w celu zmniejszenia ryzyka aspiracji i poprawy preoksygenacji, a nie jako element procedury po intubacji (D błędne). Manewr Sellicka wykonuje się w trakcie indukcji i intubacji, a zwalnia po potwierdzeniu położenia rurki i uszczelnieniu mankietu, nie po intubacji (E błędne). Zgodnie z podręcznikami medycyny ratunkowej (m.in. schemat 7P wg Wallsa) prawidłowa jest odpowiedź A.

Serce po przeszczepieniu jest odnerwione, dlatego atropina jest nieskuteczna, a nawet może wywołać blok przedsionkowo-komorowy wysokiego stopnia lub zatrzymanie zatokowe. Wytyczne ERC zalecają w bradykardii u biorców przeszczepu serca aminofilinę (teofilinę), ewentualnie izoprenalinę lub stymulację.

Asystolia z zachowanymi załamkami P świadczy o zachowanej czynności przedsionków przy braku depolaryzacji komór, co daje szansę na skuteczną stymulację (przezskórną, a następnie endokawitarną). Defibrylacja i kardiowersja są nieskuteczne, gdyż nie ma rytmu do defibrylacji ani tachyarytmii do umiarowienia.