Art. 240 § 1 Kodeksu karnego nakłada prawny obowiązek zawiadomienia organów ścigania o m.in. usiłowaniu zabójstwa; obowiązek ten uchyla tajemnicę lekarską. Denuncjacja nie jest w tym przypadku fakultatywna, a powiadomienie izby lekarskiej nie zastępuje zawiadomienia prokuratury lub policji.

Zgodnie z art. 37 KEL (oraz art. 37 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty) w razie wątpliwości diagnostycznych lub terapeutycznych, także na wniosek pacjenta, lekarz powinien w miarę możliwości zapewnić choremu konsultację innego lekarza lub zorganizować konsylium, więc odmowa (E) byłaby nieetyczna. Jednocześnie art. 57 KEL wprost zakazuje lekarzowi współdziałania z osobami zajmującymi się leczeniem, a nieposiadającymi do tego uprawnień, co wyklucza udział znachora-homeopaty, a tym samym odpowiedzi A. Obecność księdza nie narusza żadnej normy KEL i mieści się w prawie pacjenta do opieki duszpasterskiej oraz do obecności osoby bliskiej przy udzielaniu świadczeń (art. 21 i 36-37 ustawy o prawach pacjenta), dlatego odpowiedzi B i D są błędne. Prawidłowe postępowanie to zorganizowanie konsylium bez udziału znachora-homeopaty, czyli odpowiedź C, zgodna także z kluczem CEM dla tego pytania.

W systemie równoważnego czasu pracy dobowa norma może być przedłużona do 12 godzin, a zasadniczy okres rozliczeniowy wynosi 1 miesiąc (wydłużenie do 3 lub 4 miesięcy jest wyjątkiem). Norma tygodniowa pozostaje przeciętnie 37 godzin 55 minut w podmiotach leczniczych, a nie 48 godzin, które dotyczą limitu z klauzulą opt-out.

Pacjentka ma prawo do informacji o stanie zdrowia płodu oraz do świadczeń zdrowotnych zgodnych z aktualną wiedzą medyczną; przy obciążonym wywiadzie genetycznym badania prenatalne są wskazane i refundowane. Odmowa skierowania z powodu domniemanych zamiarów pacjentki narusza jej prawa, a klauzula sumienia nie obejmuje odmowy udzielenia informacji o możliwościach diagnostycznych.

Art. 38 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala nie podjąć lub odstąpić od leczenia (o ile nie zachodzi stan nagłego zagrożenia), pod warunkiem wskazania realnej możliwości uzyskania świadczenia u innego lekarza lub w innym podmiocie oraz uzasadnienia i odnotowania tego w dokumentacji. Zgoda ordynatora czy dyrektora nie jest przesłanką ustawową, jest jedynie obowiązek powiadomienia przełożonego przy zatrudnieniu.

Art. 5 ust. 2 ustawy z 5 grudnia 2008 r. zwalnia z obowiązkowych szczepień ochronnych osoby przebywające na terytorium RP krócej niż trzy miesiące, z wyjątkiem szczepień poekspozycyjnych. Pozostałe okresy nie mają umocowania w tym przepisie.

Kartę zgonu wystawia się na podstawie osobiście wykonanych badań i ustaleń albo na podstawie dokumentacji badania pośmiertnego przeprowadzonego przez innego lekarza. Sama wcześniejsza dokumentacja medyczna czy relacje bliskich nie wystarczają, a sekcja zwłok nie jest warunkiem koniecznym.

Zgodnie z art. 33 ust. 3-4 ustawy o zawodach lekarza, przy badaniu bez zgody lekarz powinien w miarę możliwości zasięgnąć opinii drugiego lekarza (najlepiej tej samej specjalności) i odnotować okoliczności w dokumentacji medycznej. Zgoda sądu opiekuńczego wymagana jest dopiero przy zabiegach operacyjnych lub metodach o podwyższonym ryzyku, gdy jest czas na jej uzyskanie.

Program Szczepień Ochronnych na dany rok ogłasza Główny Inspektor Sanitarny w formie komunikatu, publikowanego w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia (do 31 października roku poprzedzającego). Minister Zdrowia określa rozporządzeniem wykaz szczepień obowiązkowych, ale samego PSO nie ogłasza.

Zgodnie z art. 42 ust. 3 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. o zawodach lekarza i lekarza dentysty recepty lub zlecenia, a w przypadku recepty i zlecenia w postaci elektronicznej wydruk informacyjny, mogą być przekazane przedstawicielowi ustawowemu pacjenta albo osobie upoważnionej przez pacjenta do ich odbioru, a także osobie trzeciej, jeżeli pacjent oświadczy podmiotowi udzielającemu świadczeń zdrowotnych, że mogą być one odebrane przez osoby trzecie bez szczegółowego określania tych osób. Przepis ten obejmuje zatem zarówno recepty papierowe, jak i wydruki e-recept, w obu wariantach upoważnienia (imiennego oraz blankietowego na podstawie oświadczenia). Upoważnienie lub oświadczenie odnotowuje się w dokumentacji medycznej pacjenta (art. 42 ust. 4). Wszystkie pięć wymienionych sytuacji jest więc zgodnych z ustawą, co czyni prawidłową odpowiedź E.

Obowiązek niezwłocznego zawiadomienia Policji lub prokuratora powstaje przy uzasadnionym podejrzeniu, że zgon nastąpił wskutek przestępstwa lub samobójstwa, a także gdy nie można ustalić tożsamości zwłok. Sama niemożność ustalenia przyczyny zgonu nakazuje inne postępowanie (np. skierowanie na badanie pośmiertne), a brak osoby najbliższej nie jest przesłanką zawiadomienia organów ścigania.

Zgodę na przeprowadzenie doświadczenia na zwierzętach wydaje właściwa miejscowo lokalna komisja etyczna do spraw doświadczeń na zwierzętach (nadzorowana przez Krajową Komisję Etyczną). Komisje bioetyczne przy uczelniach opiniują wyłącznie eksperymenty medyczne z udziałem ludzi.

Kodeks Etyki Lekarskiej (dawny art. 51h, obecnie odpowiednio przepis o interwencjach w obrębie genomu) oraz art. 13 Konwencji z Oviedo dopuszczają ingerencję w genom ludzki wyłącznie w celach profilaktycznych, diagnostycznych lub leczniczych, bez wprowadzania zmian dziedziczonych przez potomstwo. Wyklucza to odpowiedź A, ponieważ interwencje takie nie są całkowicie zakazane, oraz odpowiedź B, gdyż polskie regulacje deontologiczne wprost odnoszą się do tej kwestii. Odpowiedzi C i D są niepełne, bo zawężają dopuszczalny cel tylko do profilaktyki albo tylko do terapii, podczas gdy przepisy wymieniają oba cele łącznie. Pozostaje odpowiedź E, która ujmuje cel profilaktyczno-leczniczy i dodatkowo przypomina o wymogu świadomej zgody pacjenta oraz akceptacji komisji bioetycznej, co jest standardem przy eksperymentach medycznych zgodnie z ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Kodeks Etyki Lekarskiej w rozdziale dotyczącym genomu ludzkiego wprost zakazuje lekarzowi uczestniczenia w stosowaniu metod dopingowych opartych na ingerencji genetycznej, obok ogólnego zakazu stosowania dopingu. Nie są to zatem jedynie stanowiska izb lekarskich czy orzecznictwo sądów lekarskich.

Art. 34 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty wymaga zgody pisemnej pacjenta na zabieg operacyjny oraz metodę leczenia lub diagnostyki stwarzającą podwyższone ryzyko, uzyskanej przed jej zastosowaniem. Zgoda ustna lub zgoda wyrażona po badaniu nie spełnia wymogu ustawowego.

Art. 240 Kodeksu karnego nakłada prawny obowiązek zawiadomienia organów ścigania o przestępstwach seksualnych wobec małoletniego poniżej 15 lat (art. 197-200 kk), co uchyla tajemnicę lekarską. Prośba dziecka o zachowanie tajemnicy ani konsultacja z przełożonym nie zwalniają lekarza z tego obowiązku.

Zgodnie z KEL lekarz ma swobodę wyboru metod postępowania, które uzna za najskuteczniejsze, ograniczoną aktualną wiedzą medyczną i ograniczeniem czynności do rzeczywiście potrzebnych choremu. Pełna, niczym nieograniczona swoboda (odp. A) ani ograniczenie wyłącznie do jednego kryterium (odp. D) nie odpowiadają treści Kodeksu.

Klauzula o zakazie konkurencji jest instytucją Kodeksu pracy i jest dopuszczalna także wobec lekarza zatrudnionego na podstawie stosunku pracy, zarówno w trakcie, jak i po ustaniu zatrudnienia. Jej podpisanie jest dobrowolne, a odmowa nie uzasadnia dyscyplinarnego rozwiązania umowy; nie jest też ona z mocy prawa nieważna.

Art. 30 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty nakazuje udzielenie pomocy w każdym przypadku zagrożenia życia lub zdrowia, niezależnie od posiadania kontraktu z NFZ. Odmowa lub uzależnianie pomocy od zapewnienia finansowania byłaby narażeniem pacjenta na niebezpieczeństwo (art. 162 kk).

Zgodnie z art. 40 ust. 3 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty lekarz jest związany tajemnicą także po śmierci pacjenta, chyba że zgodę na jej ujawnienie wyrazi osoba bliska. Jednak art. 40 ust. 3a stanowi, że tego zwolnienia nie stosuje się, jeżeli pacjent sprzeciwił się temu za życia (lub sprzeciwia się inna osoba bliska), a sprzeciw dołącza się do dokumentacji medycznej; ustawa nie wymaga dla sprzeciwu pacjenta formy pisemnej, co eliminuje odpowiedź D. Po takim sprzeciwie ujawnienie tajemnicy osobie bliskiej mogłoby nastąpić wyłącznie za zgodą sądu (art. 40 ust. 3c), a nie decyzją samego lekarza, więc w opisanej sytuacji lekarz nie może ujawnić tajemnicy partnerce. Odpowiedzi B i E nie mają oparcia w ustawie (status pacjentki gabinetu ani samo rozpoznanie choroby zakaźnej nie uchylają sprzeciwu zmarłego, a stem nie wskazuje zagrożenia zdrowia kobiety), zaś C opisuje regułę obowiązującą tylko wtedy, gdy pacjent nie wyraził sprzeciwu za życia.

Kodeks Etyki Lekarskiej wprost stanowi, że lekarzowi nie wolno stosować eutanazji ani pomagać choremu w popełnieniu samobójstwa. Termin eutanazja pada więc bezpośrednio w tekście Kodeksu, co wyklucza odpowiedź E.

Prawo do obecności osoby bliskiej przy udzielaniu świadczeń przysługuje pacjentowi, więc decyduje wyraźna zgoda pacjentki, a milczenie nie jest zgodą. Lekarz może też odmówić obecności osoby bliskiej w przypadku zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta, dlatego prawidłowe są punkty 2 i 3.

KEL powtarza zasadę salus aegroti suprema lex esto, wskazując dobro chorego jako najwyższy nakaz etyczny lekarza. Autonomia pacjenta i godność zawodu są ważne, lecz nie zostały określone jako nakaz najwyższy.

Zgodnie z art. 5 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty jednym z warunków przyznania prawa wykonywania zawodu jest wykazywanie nienagannej postawy etycznej; uzasadnione zastrzeżenia w tym zakresie obligują izbę do odmowy. Pozostałe okoliczności (obywatelstwo brytyjskie, język LEK, data rozpoczęcia studiów przy 5500 godzinach zajęć) nie stanowią podstawy odmowy.

Art. 31 KEL wprost zakazuje lekarzowi stosowania eutanazji i pomagania choremu w popełnieniu samobójstwa. KEL nie zakazuje diagnostyki przedurodzeniowej ani odstąpienia od uporczywej reanimacji w stanie terminalnym, a eksperymenty poznawcze są dopuszczalne przy spełnieniu określonych warunków.

U osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie zgodę na zabieg o podwyższonym ryzyku (biopsja nerki) wyraża przedstawiciel ustawowy (opiekun); opiekun faktyczny może zgodzić się tylko na badanie, nie na zabieg. Jeśli pacjent ma dostateczne rozeznanie, wymagana jest zgoda kumulatywna, ale sama zgoda opiekuna faktycznego nigdy nie wystarcza.

Rozporządzenie przewiduje, że znak identyfikacyjny umieszcza się na opasce zakładanej na nadgarstek (lub kostkę, gdy założenie na nadgarstek jest niemożliwe) oraz powiązany jest z indywidualną dokumentacją medyczną pacjenta. Umieszczanie danych na karcie gorączkowej czy tablicy przed salą naruszałoby prawo do prywatności i nie jest przewidziane.

Obowiązek ten wynika wprost z Kodeksu Etyki Lekarskiej (art. 71), który nakazuje lekarzowi zwracać uwagę społeczeństwa, władz i pacjentów na znaczenie ochrony zdrowia i podnoszenia poziomu zdrowotnego. Ustawy wskazane w pozostałych odpowiedziach nie formułują takiego ogólnego obowiązku deontologicznego.

Zasada podwójnego skutku dotyczy czynów o dwóch skutkach (dobrym i złym), wymaga dobrej natury czynu, intencji osiągnięcia skutku dobrego i proporcjonalności, a klasycznym jej zastosowaniem jest sedacja paliatywna. Eutanazja nie może być nią usprawiedliwiona, ponieważ śmierć jest tu skutkiem zamierzonym, więc odpowiedź D jest fałszywa.

KEL (art. 10 i 54) nakazuje w razie wątpliwości diagnostyczno-leczniczych zapewnić choremu konsultację innego lekarza, przy czym opinia konsultanta ma charakter doradczy, a za całość postępowania odpowiada lekarz prowadzący. Odesłanie pacjenta czy odmowa leczenia z powodu trudności diagnostycznych jest sprzeczna z etyką zawodową.

Art. 36 ustawy o zawodach lekarza nakłada obowiązek poszanowania intymności i godności pacjenta oraz dbania, aby przestrzegał ich także inny personel medyczny. Informowanie o prawach pacjenta i udostępnianie Karty Praw Pacjenta jest obowiązkiem podmiotu leczniczego, a nie osobistym obowiązkiem lekarza.

KEL nie zawiera zakazu wykonywania zapłodnienia pozaustrojowego, natomiast wprost zakazuje eutanazji (art. 31), klonowania w celach reprodukcyjnych i terapeutycznych (art. 39a) oraz eksperymentów badawczych z udziałem człowieka w stadium embrionalnym. Dlatego to zapłodnienie pozaustrojowe jest procedurą nieobjętą zakazem kodeksowym.

Zdanie to jest cytatem z art. 57 Kodeksu Etyki Lekarskiej, zakazującego współdziałania z osobami zajmującymi się leczeniem bez uprawnień. Nie jest to zatem jedynie zwyczaj ani wyłącznie efekt orzecznictwa sądów lekarskich, lecz norma deontologiczna zapisana wprost.

Ustawa o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 31) przewiduje prawo do zgłoszenia sprzeciwu wobec opinii albo orzeczenia lekarza, rozpatrywanego przez Komisję Lekarską przy Rzeczniku Praw Pacjenta. Nie jest to skarga do izby lekarskiej (odpowiedzialność zawodowa to odrębny tryb), więc odpowiedź B nie oddaje istoty tego prawa.

Obowiązek informacyjny lekarza (art. 31 ustawy o zawodach lekarza, art. 9 ustawy o prawach pacjenta) jest samoistny i nie zależy od tego, czy pacjent o informację poprosi, ani od tego, czy planowane jest uzyskanie zgody. Dotyczy także małoletnich, którym udziela się informacji w zakresie i formie potrzebnej do prawidłowego przebiegu procesu diagnostycznego (pacjentowi powyżej 16 lat w pełnym zakresie).

Kodeks Etyki Lekarskiej stanowi, że postępowanie diagnostyczne, lecznicze i zapobiegawcze wymaga zgody pacjenta, a odstępstwo jest możliwe tylko wyjątkowo, gdy zwłoka zagrażałaby życiu lub zdrowiu pacjenta albo innych osób. Odpowiedzi mówiące o braku takiej możliwości w KEL lub o wyłącznej regulacji ustawowej są nieprawdziwe.

Prawo wykonywania zawodu przyznaje okręgowa rada lekarska właściwa ze względu na zamierzone miejsce wykonywania zawodu. Izba lekarska jest jednostką organizacyjną samorządu, ale organem wydającym uchwałę w tej sprawie jest rada, nie izba.

Kodeks Etyki Lekarskiej wskazuje, że lekarz podejmuje leczenie po uprzednim zbadaniu pacjenta, a wyjątkiem są sytuacje, gdy porada może być udzielona wyłącznie na odległość. Odpowiedź D jest zbyt wąska, bo KEL nie ogranicza tej możliwości do kontaktu telefonicznego.

Przepis końcowy KEL odsyła w sprawach nieuregulowanych do zasad wyrażonych w uchwałach władz samorządu lekarskiego, w orzecznictwie sądów lekarskich oraz w dobrych obyczajach przyjętych przez środowisko lekarskie. Sama tradycja zawodowa czy ustawodawstwo medyczne nie są wskazane jako to źródło odesłania.

KEL wprost zakazuje dyskryminacji osób ze względu na dziedzictwo genetyczne, zobowiązując lekarza do ochrony informacji genetycznej pacjenta. Nie przewidziano żadnych wyjątków od tego zakazu.

Dorosły, przytomny i zdolny do świadomego wyrażenia woli pacjent ma prawo odmówić hospitalizacji; lekarz musi rzetelnie poinformować go o ryzyku i następstwach odmowy oraz o proponowanej diagnostyce, a następnie uszanować jego decyzję (odnotowując ją w dokumentacji). Przymusowy transport (A) byłby bezprawny, a samo odnotowanie sprzeciwu bez uprzedniego udzielenia informacji (E) nie spełnia obowiązku informacyjnego.

Zgodnie z KEL decyzję o zaprzestaniu reanimacji podejmuje lekarz i jest ona związana z oceną szans leczniczych. Nie jest wymagane konsylium ani zgoda ordynatora czy komisji etycznej.

KEL zawiera przepis zakazujący lekarzowi uczestnictwa w procedurach klonowania ludzi, zarówno w celach reprodukcyjnych, jak i terapeutycznych. Kodeks zatem jednoznacznie nie dopuszcza klonowania, a nie jedynie je ogranicza.

Zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi lekarz rozpoznający chorobę przenoszoną drogą płciową ma obowiązek poinformować pacjenta o środkach zapobiegających przeniesieniu zakażenia oraz o konieczności zgłoszenia się partnera seksualnego do lekarza. Lekarz nie zawiadamia wojewody (decyzje o izolacji wydaje inspektor sanitarny), nie zatrzymuje chorego przymusowo ani sam nie powiadamia otoczenia pacjenta.

Art. 34 ust. 7 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala wykonać zabieg lub metodę o podwyższonym ryzyku bez zgody przedstawiciela ustawowego czy sądu, gdy zwłoka groziłaby utratą życia, ciężkim uszkodzeniem ciała lub ciężkim rozstrojem zdrowia; lekarz powinien wtedy w miarę możliwości zasięgnąć opinii drugiego lekarza i odnotować to w dokumentacji. Zgoda opiekuna nie jest więc bezwzględnie konieczna w stanie nagłym.

Opiekun faktyczny może wyrazić zgodę wyłącznie na badanie pacjenta (art. 32 ust. 3 ustawy o zawodach lekarza). Na zabieg operacyjny, metody o podwyższonym ryzyku czy inne leczenie wymagana jest zgoda sądu opiekuńczego lub działanie w trybie art. 33/34 w stanie nagłym.

W polskim prawie nie istnieje tytuł zawodowy ani naukowy "lekarz medycyny"; obowiązujący tytuł zawodowy to "lekarz" (lub "lekarz dentysta"). Nie ma znaczenia rok ukończenia studiów ani odbycie stażu.

Stwierdzenie śmierci mózgu jest równoznaczne ze śmiercią człowieka, a wobec wpisu w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów nie ma wskazań do podtrzymywania czynności narządów dla celów transplantacyjnych. Zgodnie z KEL lekarz nie ma obowiązku prowadzenia uporczywej terapii u osoby zmarłej, zatem odłącza respirator i wystawia kartę zgonu; decyzja rodziny nie jest tu wiążąca.

Kodeks Etyki Lekarskiej wprost stanowi, że w sytuacji ograniczonej dostępności świadczeń lekarz ustalający kolejność pacjentów powinien kierować się wyłącznie kryteriami medycznymi. Nie jest to więc kwestia pozostawiona jedynie administracji placówki ani regulowana wyłącznie ustawowo.

Ustawa o zawodach lekarza i lekarza dentysty dopuszcza udział kobiet ciężarnych i karmiących w eksperymencie medycznym, przy czym w eksperymencie badawczym obowiązują szczególne ograniczenia (jedynie minimalne ryzyko i minimalne obciążenie), a lekarz ma dodatkowe obowiązki informacyjne i ochronne. Zakaz bezwzględny nie istnieje.

Kartę zgonu wystawia lekarz stwierdzający zgon (co do zasady ostatni leczący chorego lub wezwany do zgonu), a uprawnienie to nie jest ograniczone stażem pracy ani zatrudnieniem w jednostce medycyny sądowej. Karty zgonu nie może wystawić osoba niebędąca lekarzem, nawet upoważniona przez dyrektora.

Pacjent, który ukończył 16 lat, ma prawo do uzyskania od lekarza pełnej i przystępnej informacji o swoim stanie zdrowia, rozpoznaniu, metodach diagnostyczno-leczniczych i rokowaniu (art. 31 ust. 5 ustawy o zawodach lekarza, ustawa o prawach pacjenta). Prawo to przysługuje niezależnie od obecności rodziców czy zgody sądu.

KEL nakazuje szczególną ostrożność w formułowaniu opinii o działalności zawodowej innego lekarza, a w szczególności zakazuje publicznego dyskredytowania go w jakikolwiek sposób. Zgłaszanie zastrzeżeń organom izby lekarskiej jest możliwe, ale zasadą naczelną wyrażoną w Kodeksie jest właśnie powściągliwość w krytyce.

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego pozwala stosować przymus wobec osób z zaburzeniami psychicznymi (a nie tylko z chorobą psychiczną), gdy zagrażają życiu lub zdrowiu własnemu bądź innych, a przed jego zastosowaniem należy uprzedzić o tym pacjenta. Punkt 4 jest błędny, bo dopuszczalne jest także przymusowe podanie leków, a punkty 1 i 2 nie mają oparcia w ustawie.

Eksperyment medyczny wymaga świadomej i poinformowanej zgody uczestnika oraz pozytywnej opinii niezależnej komisji bioetycznej. Zgoda NFZ i opinia okręgowej izby lekarskiej nie są wymagane przez ustawę o zawodach lekarza i lekarza dentysty.

Zgodnie z art. 21 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta lekarz może odmówić obecności osoby bliskiej tylko w razie prawdopodobieństwa zagrożenia epidemicznego lub ze względu na bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta. Względy organizacyjne, dydaktyczne czy bezpieczeństwo osoby bliskiej nie stanowią podstawy prawnej.

Deklaracja helsińska stanowi, że dobro pojedynczego uczestnika badania ma pierwszeństwo przed interesem nauki i społeczeństwa. Pozostałe odpowiedzi sugerują dopuszczalność naruszania dóbr badanego lub brak regulacji, co jest sprzeczne z jej treścią.

Płeć (metrykalna czy psychiczna) nie jest kryterium dopuszczalności dawstwa. W przypadku żywego dawstwa na rzecz osoby niespokrewnionej i niebędącej osobą bliską wymagana jest zgoda sądu rejonowego zgodnie z ustawą transplantacyjną, dlatego odpowiedź C jest niepełna.

Pobranie ze zwłok jest dopuszczalne po stwierdzeniu trwałego nieodwracalnego ustania czynności mózgu (śmierci mózgu) albo zgonu wskutek nieodwracalnego zatrzymania krążenia. Obowiązuje model zgody domniemanej, więc brak sprzeciwu osób bliskich nie jest warunkiem, a samo zatrzymanie oddychania czy izolowane kryterium pnia mózgu nie są ustawowymi przesłankami.

Kodeks Etyki Lekarskiej zakazuje lekarzowi współdziałania z osobami stosującymi metody niezweryfikowane naukowo oraz posługiwania się takimi metodami. Zgoda pacjenta nie legalizuje takiej współpracy z punktu widzenia etyki zawodowej.

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego wymienia jako przesłanki: zamach na życie lub zdrowie własne bądź innej osoby, poważne zakłócanie lub uniemożliwianie funkcjonowania podmiotu leczniczego oraz zapobieganie samowolnemu opuszczeniu szpitala przez osobę przyjętą bez zgody. Sama odmowa wykonania poleceń porządkowych czy odmowa składania wyjaśnień nie uzasadnia przymusu.

KEL zakazuje dyskryminacji pacjentów, ale nakazuje postępowanie zgodne z aktualną wiedzą medyczną; różnicowanie farmakoterapii ze względu na uwarunkowania biologiczne (w tym rasę) wynika z dowodów naukowych i służy dobru pacjenta. Nie ma zatem sprzeczności ani potrzeby nowelizacji Kodeksu.

Art. 21 ust. 2 ustawy o prawach pacjenta przewiduje wyłącznie dwie przesłanki odmowy: prawdopodobieństwo zagrożenia epidemicznego oraz wzgląd na bezpieczeństwo zdrowotne pacjenta. Odpowiedź C podaje tylko jedną z nich, więc jest niepełna.

Deklaracja Helsińska stanowi, że w badaniach z udziałem ludzi dobro (prawa i interesy) uczestnika ma zawsze pierwszeństwo nad interesem nauki i społeczeństwa, w tym nad celem zdobycia nowej wiedzy. Warianty dopuszczające wyjątki (zgoda pacjenta, komisja bioetyczna) są sprzeczne z tą fundamentalną zasadą.

KEL nie zawiera przepisu wprost o szczepieniach, lecz stwierdza, że powołaniem lekarza jest ochrona zdrowia i zapobieganie chorobom, co stanowi unormowanie pośrednie. Działanie wbrew woli pacjenta czy rodziców nie znajduje uzasadnienia w KEL, więc B i D są błędne.

Art. 40 ust. 3 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty: lekarz jest związany tajemnicą także po śmierci pacjenta, ale zostaje z niej zwolniony, gdy zgodę wyrazi osoba bliska w rozumieniu ustawy o prawach pacjenta (chyba że inna osoba bliska się sprzeciwi). Nie jest to więc tajemnica bezwzględna ani zwalniana automatycznie przez śmierć.

Kodeks Etyki Lekarskiej wprost zakazuje lekarzowi uczestniczenia w czynnościach mających na celu wywoływanie dziedzicznych zmian genetycznych u człowieka. Kodeks karny nie zawiera takiego przepisu, a ustawa o zawodach lekarza go nie formułuje wprost.

Świadoma zgoda wymaga poinformowania o celach, ryzyku, niedogodnościach i warunkach badania, a uczestnik ma prawo wycofać się w każdej chwili bez ponoszenia konsekwencji i kosztów. Warianty ograniczające zakres informacji lub warunkujące wycofanie zwrotem kosztów są niezgodne z prawem badań klinicznych.

Jest to dosłowny zapis Kodeksu Etyki Lekarskiej (art. 16), dotyczący chorego nieprzytomnego. Ustawy o prawach pacjenta i o zawodach lekarza regulują informowanie osoby upoważnionej lub przedstawiciela ustawowego, ale cytowane sformułowanie pochodzi z KEL.

Lekarz naruszył zasadę poszanowania autonomii pacjentki, wywierając presję i angażując rodzinę, a także nie przedstawił alternatyw terapeutycznych. Zgoda uzyskana pod presją nie jest zgodą swobodną i ważną, mimo że sam zabieg mógłby być zgodny z wiedzą medyczną.

Art. 9 ustawy o prawach pacjenta mówi o przystępnej informacji o stanie zdrowia, rozpoznaniu, proponowanych i możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania lub zaniechania, wynikach leczenia i rokowaniu. Sformułowanie o "wszystkich następstwach" (C) jest niezgodne z ustawą, która mówi o następstwach dających się przewidzieć.

Ustawa transplantacyjna dopuszcza pobranie szpiku od małoletniego wyłącznie na rzecz jego rodzeństwa (za zgodą przedstawiciela ustawowego i sądu opiekuńczego). Pobranie na rzecz matki jest prawnie niedopuszczalne, dlatego pozostałe warianty są błędne.

Do zadań okręgowej izby lekarskiej należą m.in. prowadzenie rejestru praktyk lekarskich w RPWDL, działalność samopomocowa i informowanie lekarzy o zasadach wykonywania zawodu i etyce. Rejestr czynności przetwarzania danych osobowych prowadzi każdy administrator danych (podmiot leczniczy) na mocy RODO, a nie izba za swoich członków.

U dorosłego pacjenta niezdolnego do świadomej zgody zgodę zastępczą wyraża sąd opiekuńczy, a w sytuacji nagłej (zwłoka grozi utratą życia lub ciężkim uszczerbkiem) lekarz działa bez zgody, w miarę możliwości po konsultacji z innym lekarzem tej samej specjalności. Zgoda przełożonego, małżonka pełnoletniego pacjenta czy ubezwłasnowolnienie nie są tu wymaganą podstawą prawną.

Prawo do informacji jest prawem pacjenta, a jego zawinione naruszenie daje podstawę do zadośćuczynienia pieniężnego (art. 4 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta) oraz rodzi odpowiedzialność zawodową przed sądem lekarskim. Nie jest to przestępstwo ścigane z oskarżenia prywatnego, więc odpowiedź C jest błędna.

Ustawa z 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wprost dopuszcza stosowanie środków przymusu bezpośredniego wobec osoby podejrzanej o chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną. Nie jest do tego wymagana zgoda sądu ani GIS.

Klauzula sumienia (art. 39 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty) to prawo lekarza do powstrzymania się od wykonania świadczenia niezgodnego z jego sumieniem. Odpowiedź D opisuje przywilej terapeutyczny, a nie klauzulę sumienia.

Kodeks Etyki Lekarskiej nakazuje, aby przy ustalaniu kolejności dostępu do ograniczonych form terapii lekarz kierował się wyłącznie kryteriami medycznymi. Kryteria społeczne czy ekonomiczne są w tym kontekście niedopuszczalne.

Maksyma oznacza: dobro chorego najwyższym prawem, czyli nadrzędność dobra pacjenta w działaniu lekarza. Pozostałe opcje odnoszą się do innych zasad deontologicznych, nie do tej sentencji.

Tajemnica lekarska obejmuje wszystkie informacje o pacjencie uzyskane w związku z wykonywaniem zawodu i wiąże także po śmierci chorego. Dlatego lekarz powinien zachować informację w tajemnicy, a nie ujawniać jej po zgonie ani przekazywać władzom.

Tzw. przywilej terapeutyczny (art. 31 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza) pozwala w wyjątkowych sytuacjach ograniczyć informację o stanie zdrowia i rokowaniu, gdy przemawia za tym dobro pacjenta. Nie wolno jednak pacjenta okłamywać ani całkowicie pozbawiać informacji, jeśli tego żąda.

Ustawa o ochronie zdrowia psychicznego pozwala stosować przymus bezpośredni wobec osób z zaburzeniami psychicznymi także poza szpitalem psychiatrycznym, w każdym podmiocie leczniczym, przy spełnieniu ustawowych przesłanek. Ustawa o prawach pacjenta nie reguluje przymusu bezpośredniego.

Odmowa jednej z proponowanych metod leczenia nie stanowi ustawowej podstawy wypisu; pacjent może być nadal leczony inną metodą. Pozostałe wymienione sytuacje to ustawowe przesłanki wypisania ze szpitala z art. 29 ustawy o działalności leczniczej.

Kodeks Etyki Lekarskiej zakazuje lekarzowi uczestniczenia w działaniach powodujących dziedziczne zmiany genetyczne u człowieka; transfer jądra do cytoplazmy z obcymi mitochondriami prowadzi do przekazywanej potomstwu zmiany genetycznej. Odpowiedź C jest myląca, bo problemem nie jest sam eksperyment na zarodku, lecz ingerencja w genom przekazywany kolejnym pokoleniom.

Zgodnie z art. 40 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty tajemnicą objęte są wszystkie informacje związane z pacjentem, uzyskane w związku z wykonywaniem zawodu, nie tylko dane o zdrowiu czy zawarte w dokumentacji. Dlatego zawężające warianty C, D i E są nieprawidłowe.

KEL nakazuje postępowanie zgodne z aktualną wiedzą medyczną i dobrem chorego, a lekarz ma swobodę wyboru metod, które uzna za najskuteczniejsze; nie wolno mu stosować metody udowodnienie szkodliwej. Bezrefleksyjne stosowanie przepisu (A) naruszałoby zasadę primum non nocere, a odmowa leczenia (B, C) pozbawiłaby chorego pomocy.

U pacjenta, który ukończył 16 lat, obowiązuje zgoda kumulatywna: pacjenta i jego przedstawiciela ustawowego (art. 32 ust. 5 i art. 34 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza). W razie sprzeciwu jednej ze stron rozstrzyga sąd opiekuńczy, więc warianty B i C są błędne.

Ustawa o działalności leczniczej stanowi, że zwłoki pacjenta mogą być poddane sekcji nie wcześniej niż po upływie 12 godzin od stwierdzenia zgonu. Terminy 6 i 24 godzin oraz odniesienie do karty/aktu zgonu nie mają podstawy prawnej.

Art. 23 ustawy o zawodach lekarza: eksperyment medyczny może być przeprowadzony wyłącznie pod kierownictwem (nadzorem) lekarza posiadającego odpowiednio wysokie kwalifikacje i doświadczenie. Nadzór bioetyka, prawnika czy antropologa nie jest tu przewidziany, nie jest też wymagane zatrudnienie w uczelni medycznej.

Przywilej terapeutyczny (art. 31 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza) to możliwość ograniczenia informacji o stanie zdrowia i niepomyślnym rokowaniu w wyjątkowych sytuacjach, gdy przemawia za tym dobro chorego. Odpowiedź E opisuje leczenie wbrew woli pacjenta, co jest niedopuszczalne.

KEL (art. 6) przyznaje lekarzowi swobodę wyboru metod postępowania, które uzna za najskuteczniejsze, przy uwzględnieniu aktualnej wiedzy medycznej. Wytyczne towarzystw naukowych, także polskiego, nie są źródłem prawa i nie znoszą tej autonomii, więc odpowiedź D nie wynika z Kodeksu.

Przy pacjencie nieprzytomnym informacji udziela się osobie bliskiej w rozumieniu ustawy o prawach pacjenta: małżonkowi, krewnemu do drugiego stopnia (wnuczka), powinowatemu do drugiego stopnia (synowa) oraz osobie pozostającej we wspólnym pożyciu. Kuzyn jest krewnym czwartego stopnia i nie mieści się w tej definicji.

Zgodnie z art. 32 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza osoba ubezwłasnowolniona całkowicie, która ma dostateczne rozeznanie, musi wyrazić zgodę, a jej sprzeciw wymaga rozstrzygnięcia sądu opiekuńczego. Nie decyduje więc wyłącznie opiekun prawny ani sąd, a uprawnienie nie ogranicza się do szpitala psychiatrycznego.

Ustawa o prawach pacjenta gwarantuje prawo do wyrażenia zgody i odmowy zgody na świadczenia oraz do bezpłatnej informacji o prawach pacjenta (obowiązek udostępnienia tej informacji przez podmiot leczniczy). Wydanie wyciągu, odpisu czy kopii dokumentacji jest co do zasady odpłatne (poza określonymi wyjątkami), a ustawa nie przewiduje prawa do bezpłatnej pomocy prawnej, dlatego punkty 4 i 5 są nieprawdziwe.

W Polsce obowiązuje model zgody domniemanej: pobranie ze zwłok jest dopuszczalne, jeżeli osoba zmarła nie wyraziła za życia sprzeciwu (wpis w centralnym rejestrze sprzeciwów, oświadczenie pisemne lub ustne przy dwóch świadkach). Zgoda rodziny ani wcześniejsza wyraźna zgoda dawcy nie są warunkiem koniecznym.

Zasada zgody domniemanej oznacza, że wystarczy brak sprzeciwu wyrażonego za życia przez osobę zmarłą. Sprzeciw lub zgoda rodziny nie mają mocy prawnej, a rejestracja w rejestrze dawców nie jest wymagana.

Zgodnie z art. 12 ustawy transplantacyjnej z 1 lipca 2005 r. żywym dawcą narządu może być wyłącznie osoba o pełnej zdolności do czynności prawnych, zatem dawstwo narządów od osób małoletnich nie jest możliwe (stwierdzenie 1 prawdziwe, stwierdzenie 2 fałszywe). Wyjątek ustawa przewiduje jedynie dla szpiku i komórek krwiotwórczych krwi obwodowej: małoletni może być dawcą wyłącznie na rzecz rodzeństwa, gdy zachodzi bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia biorcy, którego nie można uniknąć inaczej, i gdy pobranie nie spowoduje przewidywalnego upośledzenia organizmu dawcy (stwierdzenie 4 prawdziwe, stwierdzenia 3 i 5 fałszywe). Wymagana jest wówczas zgoda przedstawiciela ustawowego, zgoda sądu opiekuńczego, a po ukończeniu 13 lat także zgoda samego małoletniego. Prawidłowa jest więc kombinacja 1 i 4, czyli odpowiedź B.

Po śmierci pacjenta dokumentacja medyczna jest udostępniana osobie bliskiej (w tym rodzeństwu), chyba że pacjent za życia wyraził sprzeciw lub sprzeciwia się inna osoba bliska. Odmowa z powołaniem na tajemnicę lekarską czy ograniczenie do samego wglądu byłyby niezgodne z ustawą o prawach pacjenta.

Art. 39 ustawy o zawodach lekarza nakłada obowiązek uzasadnienia i odnotowania faktu skorzystania z klauzuli sumienia w dokumentacji medycznej oraz uprzedniego powiadomienia pacjenta. Obowiązek wskazania innego lekarza lub podmiotu został uchylony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z 2015 r. i obciąża obecnie podmiot leczniczy, a nie indywidualnie lekarza.

Chodzi o tzw. przywilej terapeutyczny: gdy rokowanie jest niepomyślne, lekarz może ograniczyć informację, jeżeli według jego oceny przemawia za tym dobro pacjenta (na żądanie pacjenta musi jednak udzielić pełnej informacji). Wola osoby bliskiej nie może ograniczać prawa przytomnego, pełnoletniego pacjenta do informacji.

Zgodnie z ustawą o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych lekarz, który podejrzewa lub rozpoznaje chorobę szczególnie niebezpieczną i wysoce zakaźną, kieruje pacjenta do szpitala zakaźnego i podejmuje decyzję o przymusowej hospitalizacji/izolacji, informując o tym inspekcję sanitarną. Państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję dopiero wtórnie, w razie potrzeby jej egzekucji.

W eksperymencie medycznym z udziałem małoletniego, który ukończył 13 lat, wymagana jest zgoda kumulatywna: przedstawiciela ustawowego oraz samego małoletniego. Sąd opiekuńczy rozstrzyga tylko w razie sprzeciwu małoletniego lub braku przedstawiciela ustawowego.

Pacjent ma prawo żądać, by nie udzielano mu informacji o stanie zdrowia, a lekarz jest wówczas zwolniony z obowiązku informacyjnego w zakresie objętym żądaniem. Przekazanie informacji osobie upoważnionej wymagałoby odrębnego upoważnienia pacjenta i nie jest obowiązkiem lekarza w tej sytuacji.

Zgodnie z ustawą o izbach lekarskich pokrzywdzony może ustanowić nie więcej niż dwóch pełnomocników spośród lekarzy, adwokatów lub radców prawnych. Rzecznik odpowiedzialności zawodowej jest oskarżycielem, a nie pełnomocnikiem pokrzywdzonego.

Art. 33 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty pozwala na badanie i udzielenie pomocy bez zgody, gdy pacjent wymaga niezwłocznej pomocy, a ze względu na stan zdrowia lub wiek nie może wyrazić zgody i nie ma możliwości porozumienia się z przedstawicielem ustawowym. Zgoda sądu opiekuńczego nie jest wtedy warunkiem wstępnym działania.

Ustawa o prawach pacjenta przewiduje, że kierownik podmiotu może ograniczyć prawo do kontaktu osobistego, telefonicznego i korespondencyjnego m.in. ze względu na możliwości organizacyjne podmiotu. Prawa do intymności, informacji, zgody czy leczenia bólu nie podlegają takiemu ograniczeniu.

Przepisy nakazują odnotowanie w dokumentacji odmowy konsultacji, odmowy obecności osoby bliskiej oraz okoliczności działania bez zgody pacjenta lub przedstawiciela ustawowego. Nie ma natomiast ustawowego obowiązku odnotowania samego faktu udzielenia informacji osobie bliskiej nieprzytomnego pacjenta.

Interwencja bez ważnej zgody narusza prawo pacjenta do samostanowienia i jest bezprawna niezależnie od tego, czy została wykonana lege artis i czy wywołała szkodę na zdrowiu. Prawidłowość techniczna zabiegu nie legalizuje braku zgody.

Przy umowie o pracę za szkodę wyrządzoną osobie trzeciej odpowiada pracodawca, a odpowiedzialność pracownika wobec pracodawcy przy winie nieumyślnej jest ograniczona do trzymiesięcznego wynagrodzenia. Formy kontraktowe i praktyki prywatne oznaczają pełną, nieograniczoną odpowiedzialność cywilną lekarza.

Komisja orzeka o zdarzeniach medycznych zaistniałych przy udzielaniu świadczeń zdrowotnych w szpitalu, które wywołały u pacjenta szkodę majątkową lub niemajątkową. Zdarzenia w gabinetach prywatnych czy w miejscu wezwania nie są objęte tym postępowaniem.

Art. 45 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty stanowi, że lekarz może ordynować środki dopuszczone do obrotu w RP, a w uzasadnionych przypadkach także produkty dopuszczone do obrotu w innych państwach (import docelowy), bez ograniczenia do krajów UE.

Zgodnie z przepisami procesowymi (m.in. art. 193 k.p.k., art. 278 k.p.c.), gdy rozstrzygnięcie wymaga wiadomości specjalnych, sąd zasięga opinii biegłego albo biegłych. Prokurator czy policja nie są źródłem opinii specjalistycznej.

U pacjenta, który ukończył 16 lat, obowiązuje zgoda kumulatywna: zarówno samego pacjenta, jak i jego przedstawiciela ustawowego. Sprzeciw jednej ze stron wymaga rozstrzygnięcia przez sąd opiekuńczy.

Telefonicznie nie można zweryfikować tożsamości rozmówcy ani upoważnienia pacjenta, więc informacji o stanie zdrowia nie udziela się przez telefon. Nawet sprawdzenie upoważnienia w dokumentacji (odp. B) nie daje pewności, że dzwoni właśnie ta osoba.

Tajemnica lekarska obowiązuje także wobec małżonka; bez upoważnienia pacjentki lekarz nie może przekazać informacji. Dopiero po uzyskaniu zgody pacjentki możliwe jest udzielenie informacji, a zgoda przełożonego czy koleżeńskie relacje nie zwalniają z tajemnicy.

Podejrzenie zgonu w wyniku przestępstwa (ślady krwi, obrażenia głowy) nakłada obowiązek powiadomienia Policji lub prokuratury i wstrzymania się od wystawienia karty zgonu, którą wyda się po decyzji organów ścigania i ewentualnej sekcji sądowo-lekarskiej. Wydanie karty zgonu w takiej sytuacji byłoby błędem.

Lekarz jest związany tajemnicą zawodową i może zeznawać o okolicznościach objętych tajemnicą dopiero po zwolnieniu z niej postanowieniem sądu lub prokuratora (art. 180 § 2 k.p.k.). Dlatego należy poprosić o okazanie stosownego postanowienia.

Dane z badania wykonanego na zlecenie sądu objęte są tajemnicą i mogą być przekazane wyłącznie organowi zlecającemu. Osobie postronnej, także koledze lekarzowi, nie udziela się żadnych informacji; nie ma też podstaw do zawiadamiania sądu czy Policji.

Zgodnie z ustawą o zawodach lekarza i lekarza dentysty sądem opiekuńczym właściwym miejscowo jest sąd, w którego okręgu czynności medyczne mają być wykonane. Przy zgodzie równoległej brak zgody przedstawiciela ustawowego 17-latka wymaga rozstrzygnięcia sądu.

W zgonach będących następstwem wypadku (podejrzenie przestępstwa) prokurator zarządza sekcję sądowo-lekarską, a ciało może być wydane rodzinie dopiero po jej wykonaniu i zgodzie prokuratora. Sama sekcja bez zgody prokuratora nie uprawnia do wydania zwłok.

KEL (art. 42) nakazuje przed rozpoczęciem badania na zlecenie osoby trzeciej poinformować badanego o jego celu, a informacje zbędne dla uzasadnienia wniosków pozostają objęte tajemnicą lekarską. Przekazywanie zleceniodawcy wszystkich danych o stanie zdrowia byłoby naruszeniem tajemnicy.

Zgodnie z KEL każde zaświadczenie lub inny dokument medyczny powinien umożliwiać identyfikację lekarza, który go wystawił, a jego treść musi być zgodna z wiedzą i sumieniem lekarza, wolna od nacisków i osobistych korzyści.

Zgodnie z obwieszczeniem Ministra Zdrowia trwałe nieodwracalne ustanie czynności mózgu stwierdza dwóch lekarzy specjalistów, w tym jeden z anestezjologii i intensywnej terapii lub neonatologii, a drugi z neurologii, neurologii dziecięcej lub neurochirurgii. Pozostałe specjalności nie są uprawnione do takiego orzeczenia.

Kodeks Etyki Lekarskiej nakazuje, aby wyniki badań związanych z wykonywaniem zawodu lekarz przekazywał środowisku lekarskiemu i publikował przede wszystkim w prasie medycznej. Informowanie mediów popularnych może nastąpić dopiero po opublikowaniu w piśmiennictwie fachowym, dlatego warianty A-D są niewłaściwe.

KEL zabrania tzw. autorstwa grzecznościowego (gościnnego); autorami mogą być wyłącznie osoby, które realnie uczestniczyły w powstaniu pracy. Należy więc odmówić dopisania nazwiska kolegi, a twierdzenie, że KEL tego nie reguluje, jest nieprawdziwe.

Demonstracja pacjenta w celach dydaktycznych wymaga jego uprzedniej, świadomej i dobrowolnej zgody, z poszanowaniem godności i intymności chorego. Pacjent nie ma obowiązku uczestniczenia w zajęciach dydaktycznych, więc odpowiedzi A, C i D naruszają KEL.

KEL wymaga ujawnienia powiązań z podmiotem finansującym badanie, w tym subwencji i innych korzyści od firmy farmaceutycznej (deklaracja konfliktu interesów). Samo podanie tematu i czasu trwania badań nie spełnia tego obowiązku.

KEL nakazuje szczególną rozwagę w wypowiedziach o innym lekarzu; zauważone uchybienie należy najpierw wyjaśnić bezpośrednio z zainteresowanym, a przede wszystkim niezwłocznie naprawić błąd dla dobra pacjenta. Zgłoszenie do OIL, prokuratury czy prasy nie jest reakcją pierwszego wyboru w takiej sytuacji.

KEL zobowiązuje lekarzy do szczególnej troski i bezinteresownej pomocy lekarzom oraz ich najbliższym, zwłaszcza nauczycielom zawodu i lekarzom w podeszłym wieku. Bierność lub zwlekanie byłyby naruszeniem tej zasady.

Po stwierdzeniu śmierci osobniczej, przy braku sprzeciwu w Centralnym Rejestrze Sprzeciwów, lekarz zgodnie z KEL powinien podtrzymywać funkcje tkanek i narządów przeznaczonych do przeszczepienia. Nie kontynuuje się leczenia zmarłego ani nie czeka na zgodę rodziny czy prokuratury w tym zakresie.

Art. 2 Konwencji z Oviedo stanowi, że interes i dobro istoty ludzkiej mają pierwszeństwo przed wyłącznym interesem społeczeństwa lub nauki. Konwencja przewiduje także ochronę sądową praw w niej zawartych, więc odpowiedź E jest fałszywa.

Deklaracje WMA (m.in. z Marbelli i późniejsza Deklaracja o eutanazji i samobójstwie wspomaganym) stwierdzają, że samobójstwo wspomagane przez lekarza jest nieetyczne i musi być potępione przez środowisko lekarskie. Jednocześnie WMA podkreśla poszanowanie prawa pacjenta do odmowy leczenia, co wyklucza odpowiedź C.

Deklaracja Helsińska wskazuje, że gdy potencjalny uczestnik pozostaje w zależnej relacji z lekarzem prowadzącym badanie, zgodę powinna uzyskać odpowiednio wykwalifikowana osoba niezwiązana z tą relacją. Pobranie zgody przez lekarza prowadzącego rodzi ryzyko presji i nie zapewnia pełnej dobrowolności.

Art. 40 ust. 2 ustawy o zawodach lekarza wymienia m.in. sytuacje: gdy tak stanowią przepisy prawa, gdy pacjent lub jego przedstawiciel ustawowy wyrazi zgodę, oraz gdy zachowanie tajemnicy stwarza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia pacjenta lub innych osób. Sama wola (zgoda) lekarza nigdy nie zwalnia z tajemnicy, dlatego punkt 3 jest błędny.

Sprzeciw (wpis w centralnym rejestrze sprzeciwów, własnoręcznie podpisane oświadczenie, oświadczenie ustne przy dwóch świadkach potwierdzone pisemnie) uniemożliwia pobranie narządów w celu przeszczepienia. Pobranie w czasie sekcji zwłok w celach diagnostycznych i oceny postępowania leczniczego odbywa się na innej podstawie prawnej i nie jest objęte sprzeciwem transplantacyjnym.

Na samo badanie małoletniego zgodę może wyrazić opiekun faktyczny, natomiast na dalsze świadczenia diagnostyczne (RTG) wymagana jest zgoda przedstawiciela ustawowego, a u dziecka poniżej 16 r.ż. nie ma zgody równoległej pacjenta. Pełnoletni brat nie jest przedstawicielem ustawowym, więc jego podpis nie wystarcza (błędne A), a zgoda samego 15-latka nie ma mocy prawnej (błędne E).

Ustawa transplantacyjna dopuszcza, by kobieta ciężarna była żywym dawcą wyłącznie komórek i tkanek, po pisemnym poinformowaniu o ryzyku oraz po określeniu ryzyka przez lekarza ginekologa-położnika i neonatologa. Nie ma tu znaczenia trymestr ciąży ani jej prawidłowy przebieg.

Przywilej terapeutyczny to uprawnienie lekarza do ocenzurowania prawdy przekazywanej pacjentowi, gdy jest przekonany, że posłuży to jego dobru, czyli do jednostronnej oceny, czy prawdomówność leży w najlepiej pojmowanym interesie chorego, więc stwierdzenia B i E są prawdziwe jako definicyjne. W ujęciu podręcznikowym (K. Szewczyk, Bioetyka; por. Beauchamp i Childress, Zasady etyki medycznej) przywilej ten wywodzi się z zasady nieszkodzenia, ponieważ jego istotą jest ochrona pacjenta przed szkodą, jaką mogłaby wyrządzić niepomyślna informacja, co czyni C prawdziwym; podobny sens ma art. 31 ust. 4 ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty. Wśród klasycznych argumentów przytaczanych na jego obronę (por. S. Bok, dyskusja o kłamstwie wobec chorych) wymienia się także tezę epistemiczną, że nikt, nawet lekarz, nie zna całej prawdy, zatem D jest prawdziwe. Fałszywe jest stwierdzenie A, gdyż źródłem przywileju terapeutycznego nie jest zasada dobroczynienia, lecz zasada nieszkodzenia.

Zgodnie z ustawą o ochronie zdrowia psychicznego w szpitalu psychiatrycznym i w domu pomocy społecznej, gdy nie jest możliwe uzyskanie natychmiastowej decyzji lekarza, o zastosowaniu przymusu bezpośredniego decyduje i nadzoruje go pielęgniarka, więc twierdzenie, że decyduje wyłącznie lekarz, jest fałszywe. Odpowiedź C jest sformułowana nieprecyzyjnie, ale to opcja A stanowi wprost zaprzeczenie treści prawidłowego stwierdzenia B.

Niepodejmowanie interwencji, która nie może już przynieść korzyści choremu w stanie agonalnej niewydolności wielonarządowej, to odstąpienie od terapii daremnej (uporczywej). Nie jest to eutanazja bierna ani błąd zaniechania, ponieważ działanie takie jest zgodne z aktualną wiedzą medyczną i etyką lekarską.

Terapia daremna to postępowanie, które nie przynosi pacjentowi korzyści terapeutycznych, jedynie przedłużając umieranie i cierpienie. Nie chodzi o działanie niezgodne z wiedzą medyczną (to błąd medyczny) ani o opiekę paliatywną, która pozostaje wskazana.

Deklaracja Tokijska WMA stanowi, że więźnia zdolnego do racjonalnej oceny konsekwencji głodówki nie wolno karmić sztucznie; przymusowe karmienie wbrew świadomej woli jest traktowane jako postępowanie nieludzkie i poniżające. Obowiązek ochrony zdrowia osadzonych nie uchyla poszanowania autonomii kompetentnego pacjenta.

KEL i ustawa o zawodach lekarza dopuszczają w wyjątkowych sytuacjach ograniczenie informacji o niepomyślnym rokowaniu ze względu na dobro chorego, ale nigdy nie zezwalają na okłamywanie pacjenta. Tym bardziej nie wolno tego czynić, gdy pacjent wyraźnie żąda pełnej informacji o swoim stanie.

W badaniach z udziałem chorych (badania o charakterze leczniczym) dopuszczalne jest zaproszenie pacjenta, o ile ryzyko nie przewyższa istotnie ryzyka związanego z leczeniem standardowym i zachowana jest równowaga kliniczna. Kryterium proporcjonalności ryzyka do wartości naukowej i społecznej (odp. C) odnosi się przede wszystkim do badań nieleczniczych, np. z udziałem zdrowych ochotników.

Zgodnie z Deklaracją Helsińską placebo można stosować tylko wtedy, gdy nie istnieje uznana skuteczna terapia lub gdy pacjent nie zostanie narażony na dodatkowe ryzyko poważnej szkody. U poważnie chorego wymagającego stałego leczenia inhibitorem konwertazy pozbawienie go terapii o udowodnionej skuteczności jest nieetyczne, dlatego sama zgoda po poinformowaniu (odp. B) nie legalizuje takiego badania.